Еркин Қарақалпақстан Вести Каракалпакстана 18:14:30, 18.07.2018
Хош келипсиз! | RSS
Сайт мазмуны

Кириў усылы

Блог -"ЕРКИН ҚАРАҚАЛПАҚСТАН" - "ВЕСТИ КАРАКАЛПАКСТАНА"

АДАМ САЎДАСЫ ГЛОБАЛЬ МАШҚАЛА

ҚӘЎИПЛИ ИЛЛЕТКЕ ҚАРСЫ ГҮРЕСЕЙИК

Ҳәзирги күнде пүткил дүнья мәмлекетлери бойынша трансмиллий жынаят есапланған адам саўдасына қарсы гүресиў илажларына айрықша итибар берилип келинбекте. Себеби, адам саўдасы ­ инсан, оның қол қатылмас ҳуқықлары, қәдир-қымбаты, тыныш турмысы ҳәм келешегине зыян жеткизетуғын, шегара ҳәм миллет таңламайтуғын қәўипли иллет болып, өзиниң қурдымына көбинесе ҳаяллар ҳәм балаларды тартыўы менен жәҳән жәмийетшилигин тәшўишке салып киятыр. Бул жынаят тийкарынан инсанларды аўыр шараятларда мийнет етиўге қуллық, мәжбүрий донорлыққа қызларды бузықшылыққа мәжбүрлеў ҳәм басқа да мақсетлерде пайдаланыў сыяқлы жеркенишли көринислери менен белгили. Солай екен, бундай шөлкемлескен трансмиллий жынаятқа қарсы гүресиў тек бир мәмлекеттиң ғана емес, ал, пүткил дүнья еллериниң алдында турған глобаль машқала болып қалмақта.

 

Даўамын окыў: АДАМ САЎДАСЫ ГЛОБАЛЬ МАШҚАЛА

Сәне: 23.03.2012 05:46:47

775 мәрте оқылды


ЖАҢАЛЫҚ

Газетамыздың интернет тармағындағы жаңа мәнзили

Ҳүрметли Президентимиздиң өз мийнетлеринде елимиздеги ғалаба хабар қураллары ҳаққында: «Биз демократиялық еркин пуқаралық, ҳуқықый жәмийет дүзиў нийетинде екенбиз, демек биринши гезекте жәмийет ағзалары өз пикирлерин еркин сәўлелендире билиўи өз еркинлигин қорғаў, усы ҳуқықлардың әмелде тәмийнлениўи ушын кепиллик жаратыў бизиң бүгинги ең әҳмийетли ўазыйпамыз болыўы лазым. Адамлардың еркин пикирин сәўлелендириўши ғалаба хабар қураллары жәмийетте өзиниң беккем орны ҳәм абырайын ийелеўи дәркар » деп атап өткен еди.

Мәмлекетимизде қабыл етилген қатар нызам ҳәм қарарлар ғалаба хабар қуралларының еркин раўажланыўына ҳәм де ҳақыйқый «халық жыршысы» дәрежесине жетиўине мүмкиншилик жаратпақта.

Бүгинги күнге келип журналистика тараўының имканятлары және де кеңейди, техникалық мүмкиншиликлери асты. Яғный, ғалаба хабар қураллары қатарына интернет те келип қосылды. Интернет дүнья жүзиндеги компьютерлердиң бир-бирине жалғанған тармағы есапланады.

Даўамын окыў: ЖАҢАЛЫҚ

Сәне: 13.03.2012 19:17:55

943 мәрте оқылды


ТАРИЙХЫЙ ТУЛҒАЛАР

ЕРНАЗАР «ШОЙЫНШЫ»
Бул жасы сексенге шамаласқан әкемниң айтқан гүрриңи еди. Бул дүнья бир жағынан кирип, екинши жағынан шығып кететуғын еки қапылы есиктей екен. Ялғаншыға кимлер келип, кимлер кетпеген. Қарақалпақта жаўырыны жерге тиймеген кегейлиши Жаңабай палўан, қараөзекли Ерназар "шойыншы”, шымбайлы Дошым палўан дегенлер өткен. Әкем бала ўақтында "Қыйсық көпир”де туратуғын Исмет деген кисиниң үйине қыдырып барады. Сол үйде Ерназар "шойыншы” менен Әбди палўан деген адамлар да қонақ екен. Үй иши менен Ерназар "шойыншы”, Әбди палўан үшеўи гүрриңлесип отырады.

Даўамын окыў: ТАРИЙХЫЙ ТУЛҒАЛАР

Сәне: 11.03.2012 12:11:50

844 мәрте оқылды


ШЫМБАЙ - ҒӘРЕЗСИЗЛИК ЖЫЛЛАРЫНДА

Ҳәзир мәмлекетимиздиң барлық орынларында халқымыз Ўатанымыз ғәрезсизлигиниң 20 жыллық қутлы сәнесин байрамлаўға үлкен таярлықлар көрмекте. Ҳақыйқатында да, бәршемиз ушын ең уллы, ең әзиз болған бул байрам қарсаңында өткен дәўир ишинде басып өткен қыйын жолымызға және бир нәзер таслап, ғәрезсиз раўажланыў барысында әмелге асырылған ислеримиз, ерискен нәтийжелеримизди қалыс баҳалаўдың сабақ боларлық тәреплери өз алдына деп ойлайман.

Fәрезсизлик жылларында районымыз халқы әсирлер даўамында жетисе алмаған көрсеткишлерге еристи. Халқымыздың турмыс дәрежесин асырыў бағдарында исленген илажлар бүгинги күнге келип өз нәтийжелерин берип атыр. Адамлар санасында келешекке беккем исеним орнаўы, фермерлер ҳәрекетиниң ҳәўиж алыўы, оның бүгинги нәтийжелери, сервис ҳәм хызмет көрсетиў мәдениятының жылдан-жылға жетилисип барыўы, заманагөй саўда системасының қәлиплесиўи, азық-аўқат қәўипсизлигин тәмийинлеў бағдарындағы жетискенликлеримиздиң өзи соңғы жигирма жылда Шымбайдың қаншелли өзгергенлигин, жыл сайын емес, күн сайын раўажланыўлар жүз берип атырғанынан дерек береди.

Даўамын окыў: ШЫМБАЙ - ҒӘРЕЗСИЗЛИК ЖЫЛЛАРЫНДА

Сәне: 17.08.2011 09:34:00

953 мәрте оқылды


ӨТМИШСИЗ КЕЛЕШЕК ЖОҚ

ШЫМБАЙ ҚАЛАСЫНДА САЎДА ҲӘМ ИСБИЛЕРМЕНЛИК ТАРИЙХЫНАН

Тарийхтан мәлим, Шымбай аймағы узақ ҳәм бай тарийхты өзинде жәмлеген. Бул жердиң халқы дийқаншылық, шарўашылық, өнерментшилик пенен шуғылланыў менен бирге, саўда ислеринде де белгили болған.
XVIII әсирде Шахтемир, яғный, ҳәзирги Шымбай қаласында болған Гладышев ҳәм Муравинлер қарақалпақлар Хийўа, Бухара ҳәм Арал ийеликлеринде саўда жүргизеди. Басқа қалаларға да барып мал ҳәм аң терилери менен де саўда ислейди деп көрсетеди. Нәтийжеде Шахтемир қаласы XVIII әсирдиң биринши ярымында сиясий ҳәм саўда байланысы жағынан еле де әҳмийети күшейип, Әмиўдәрьяның оң жағалығындағы сиясий-административлик, саўда-өнерментшилик, мәдений орайына айланады.
Қалада Хийўа ханлығында Хийўадан кейинги, үлкенлиги жағынан екинши орында туратуғын, базар күнлери он мыңға шекем адам жыйналатуғын базар болған. Үлкемиздеги басқа базарларға салыс¬тырғанда бул базар байлығы, сырттан келетуғын саўда кәрўанлары менен көзге түскен.

Даўамын окыў: ӨТМИШСИЗ КЕЛЕШЕК ЖОҚ

Сәне: 20.01.2012 23:40:00

864 мәрте оқылды


Тойхат орнына

Өз заманын терең уғынған
Жазыўшы, кинодраматург Муратбай
Нызановтың 60 жыллығына тойхат орнына

Муратбай Нызанов қарақалпақ әдебияты босағасына 80-жыллары қәдем қойып, проза, поэзияда, миллий мәдениятымыз ҳәм журналистикада өp жолы, өз усылына ийе жазыўшы болып жетилисти.
М.Нызанов өз дөретиўшилигин сатира-юмор жанрынан баслады ҳәм үлкен табысқа еристи. Сатира жазыўшының «Усындай да болады», «Нышана», «Күлким келеди», «Сизге болмайды», «Адам күлдиргени ушын», «Жат журттағы жети күн», «Ишегим үзилди», «Адам жаманласаң зейниң ашылады», «Расын айтсаң урады, «Еки қанхор», «Ғәзийне», «Жақында қызық болады», «Еки үйректиң тоғыз бөтекеси» китапларында турмысымызда ушырасып туратуғын қпаслық, нәпсиқаўлық пенен парахорлық, зықналық, сықмарлық сыяқлы иллетлер өткир қәлемге алынып, олардан жуўмақ шығарыўға шағырады.
М.Нызановтың «Жат журттағы жети күн» (1992ж.) повестинде бүгинги дәўиримиз ушын ең әҳмийетли болған мәселелер` инсан ҳәм тәбият, ана жер, суў, инсанның ой-пикири менен оның мәңгилик улыўма инсаныйлық машқалалары қыялый-юмор усылында терең мазмунлы етип ашып бериледи.

Даўамын окыў: Тойхат орнына

Сәне: 10.01.2012 09:55:00

752 мәрте оқылды


МЕҲИР-МҮРИЎБЕТ ҮЛГИСИ

АПАТ АЙТЫП КЕЛМЕЙДИ ЕКЕН...
“Ағайинниң, достың, қоңсыңның ким екенлиги бир жақсы күниңде, бир жаман күниңде билинеди” деген ҳақыйқат гәп екен. Жақында пайтахтымыздың Гөне қала аймағында жасаўшы Мендиғалиевлер шаңарағына келген апатшылық олардың қоңсыларын тик аяққа турғызды.
Үлкен перзентлерин отаў тигип дөгерегине басқа шығарып, еки келинди қоса жумсап, етеги ақлықларға толған Қурбангүл апаның үлкен шаңарағы Шыпабағыш көшесиндеги қатықтай уйып отырған татыў шаңарақлардың бири еди. Шаңарағына ийелик етип қалған Омар да, оның келиншеги Замира да көшесинде абырайлы, үлкен-кишиниң сый-ҳүрметин жайына қоятуғын инсанлар.
“Апат айтып келмейди” деген дурыс екен, күпә-күндиз олардың үйине от тийип, шаңарағы ортасына түсти. Онлаған арнаўлы машиналарда келген өрт өшириўшилер от пенен қанша айқасқан менен илаж ете алмады. Бул үйден ҳеш нәрсени аман алып қалыўдың итималы болмады. Лаўлаған жалын еки қапталындағы үйлерге өткендеги аўҳал жүдә қорқынышлы еди...

Даўамын окыў: МЕҲИР-МҮРИЎБЕТ ҮЛГИСИ

Сәне: 04.01.2012 09:50:00

678 мәрте оқылды


ҚУРЫЛЫС

ЖАҢА ТЕХНОЛОГИЯ ТИЙКАРЫНДА
Елимиз экономикасында қурылыс санааты ең перспективалы ҳәм жедел раўажланып атырған тармақлардың бири болып, оны еле де беккемлеп барыў мәмлекетимиз санаатын раўажландырыў стратегиясының әҳмийетли қурам бөлеги болып есапланады. Себеби, Елбасшымыздың тиккелей басшылығында ғәрезсизликтен кейинги жылларда қурылыс инфрадүзилмесин раўажландырыў, жаңа бөгили жойбарлар тийкарында турақ жайлар, билимлендириў, медицина мәкемелери ҳәм басқа да бир қатар социаллық объектлерди қурып иске түсириў жумысларына, буннан тысқары онда пайдаланылатуғын қурылыс материалларын ислеп шығаратуғын өндирислик кәрханалардың жумысларын жетилистириўге айрықша итибар қаратылып келинбекте. Усының менен биргеликте сырт еллер менен шериклик байланыслар тийкарында өндирислик кәрханалардың ислеп шығарып атырған өнимлериниң сапа дәрежесин, ишки ҳәм сыртқы базарларда бәсекиге шыдамлылығын арттырыў мақсетинде жаңа заманагөй технологиялардан кеңнен пайдаланыў ислерине де 6лкен дыққат берилмекте.

Даўамын окыў: ҚУРЫЛЫС

Сәне: 04.01.2012 09:46:00

674 мәрте оқылды


Мақала

ӨЗБЕКСТАН ТЕМИРЖОЛЛАРЫ ҒӘРЕЗСИЗЛИК ЖЫЛЛАРЫНДА

ЯМАСА ОЛАРДЫҢ МАТЕРИАЛЛЫҚ-ТЕХНИКАЛЫҚ БАЗАСЫ БЕККЕМЛЕНИП БАРМАҚТА
Уллы Жипек жолы өткен мәмлекетимиз әййемги заманлардан берли Орайлық Азияда әҳмийетли геостратегиялық орын ийелеп келди ҳәм ҳәзир де солай. Әзелден саўда жоллары өткен ҳәм кесискен, түрли цивилизациялар ортасында өз-ара нәтийжели бирге ислесиў қәлиплескен. Шығыс ҳәм Батыста, Қубла ҳәм Арқаны магистрал жоллар арқалы тутастырған Өзбекстан бүгин де үлкен транспорт коммуникация ҳәм транзит потенциалына ийе. Өзбекстан ҳүкимети тәрепинен Өзбекстан темиржоллары тармағын модернизациялаў бойынша 2013-жылға дейинги дәўирди өз ишине алған модернизация бағдарламасы қабыл етилди. Бул поездлар паркин жаңалаў, жолларды қайта тиклеў, қәнигелескен санаат кәрханаларын реконструкциялаў, модернизациялаў сыяқлы ис-илажларынан ибарат.

Даўамын окыў: Мақала

Сәне: 04.01.2012 09:44:00

774 мәрте оқылды


КҮННИҢ ЖАҢАЛЫҒЫ

ДЕНСАЎЛЫҚТЫ САҚЛАЎ ТАРАЎЫНА ЖАҢА ҮСКЕНЕЛЕР

Глобал ықлым өзгерисиниң әллеқашан-ақ дәўиримиздиң ең әҳмийетли машқаласына айланғаны сыр емес. Атап айтқанда, ҳәзирги ўақытта мәмлекетимизде ҳаўаның орташа температурасы жер жүзиндеги нормал температураға салыстырғанда 2 еседен зыятқа көтерилген. Өзбекстан Республикасы Министрлер Кабинети жанындағы Гидрометеорология хызмети орайының болжаўларына қарағанда, 2050-жылға барып, орташа жыллық температура Цельсий шкаласы бойынша 2-2,5 градусқа артады. Бир сөз бенен айтқанда, мәмлекетимиз ықлымының өзине тәнлиги жоғалып, қолайсыз ҳаўа райы шараяты жийи бақланатуғын болады. Мәселен, ҳаўаның орташа температурасы 40 градустан жоқары болған күнлерди саны көбейип, Ташкент қаласының ықлымы елимиздиң ең қубласында жайласқан Сурхандәрья Ўәлаятының ықлымына уқсап ысып кетеди.
Жүрек-қан тамырлары, дем алыў ағзалары кеселликлери менен аўырыўшылық ҳәм өлимшилик, аллергиялық, руўхый, ҳәр қыйлы жуқпалы кеселликлер, диарея, зәҳәрлениў, травматизм, азық-аўқаттың, микронутриентлердиң жетиспеўшилиги сыяқлы машқалалардың ҳаўа райы м ықлымның унамсыз тәсиринен де келип шығатуғынлығы белгили.

Даўамын окыў: КҮННИҢ ЖАҢАЛЫҒЫ

Сәне: 04.01.2012 09:30:00

834 мәрте оқылды


СУД ЗАЛЫНАН

БАЛАДА НЕ ЖАЗЫҚ БАР?!

2010-жыл 14-декабрь. Қыстың бир күни болған соң күн булынғыр тартып, “Сүўенли” каналы бойындағы сийрек өскен қамыслар ызғырыє самалдан басларын шулғысар еди.
Тандыр басындағы қәйин ене ҳәм бийкеши менен үйреншикли урыс-қағыс жанына тийген Зарипа “қапа болсаң ағын суўды жағала, тасып кетсең әўлийени арала” деген ойда ашыўын басып, өзине келиў ушын үйине 300 метр қашықлықта аққан “Сүўенли” каналының бойына қарай нәйлаж адым атады.
Үйдегилер бир-бирлерин азап-ақыретлесе иштен ынжылып, қапа болатуғын бийкеши Жупаргүлдиң төрт жасар сезимтал баласы изинен кетеди. Кишесин бала кеўли менен жақсы көргенликтен “Кет, изиңе қайт” деп бақырса қулақ аспаған. Жағыста муңайып отырса қасына келген Русланнан анасы ҳәм кемпир апасына бола өш алмақ ушын аңсыз турғанда суўға күшлеп ийтерип жибереди. Кеминде 3 метрлик тикжарлықтан каналдағы орта ағыслы суўға шалқасына жығылған бала жанайбат пенен аяғының үстине минип, “Кише-ее!”леп ышқына бақырған созылыңқы, жиңишке даўысын ҳешким еситпеген...

Даўамын окыў: СУД ЗАЛЫНАН

Сәне: 04.01.2012 09:27:00

807 мәрте оқылды


ПИКИР

«ҚУЛАҚТАН КИРИП, БОЙДЫ АЛFАН...»

Қулақтан кирип, бойды алған, кеўилге түрли ой салған қосық муқаддес ҳәм илаҳий қәдирият. Ол адамзаттың өмирлик жолдасы ғана емес, оны жетелеўши, баслаўшы ҳәм жигерлендириўши күш. Ол жанды сейислейди, кеўилди жубатады, адамды бағындырады. Сонлықтан да, Адам ата жаралған ўақытта оның “қараңғы геўдесине” жанды жағымлы қосықтың ҳаўазы киргизген деген әпсана да ҳақыйқаттан жырақ емес сыяқлы.
2011-жылы 11-октябрьдеги “Еркин Қарақалпақстан” газетасында жазыўшы Узақбай Пиржановтың “Қосықлардың мәнисин аңласақ, ямаса тойда қосық айтатуғынлардың дыққатына” деген мақаласы басылды. Бул жеке пикир, әлбетте, көптиң кеўлинде болғанлықтан, мениң де кеўлимди қозғады. Себеби, қосық “тыңласақ тыңла, тыңламасаң қой” дейтуғын келте пәмликти көтермейди. Ол тек атқарыўшылардың ғана мүлки емес, ал, пүткил халықтың, миллеттиң ийгилиги болып қала береди, ҳәр бир адамның кеўил кәйине хызмет етеди.

Даўамын окыў: ПИКИР

Сәне: 02.01.2012 14:58:00

791 мәрте оқылды


Мақала

ИЗЛЕНГЕН ИМКАН ТАБАДЫ

Өзбекстан Республикасы Олий Мажлиси жанындағы мәмлекетлик емес коммерциялық емес шөлкемлерди ҳәм пуқаралық жәмийеттиң басқа да институтларын қоллап-қуўатлаў жәмийетлик қорының қаржыларын басқарыў бойынша парламентлик комиссияның гезектеги мәжилисинде республикалық грант таңлаўының жеңимпазлары жәрияланды.
Жақында хорезмли ҳәм қарақалпақстанлы жеңимпазларға грантлардың ажыратылыўы ҳаққындағы сертификатлар салтанатлы жағдайда тапсырылды. Олардың арасында Қарақалпақстаннан Өзбекстан Көзи Әззилер жәмийети, Қарақалпақстан Республикасы Исбилермен ҳаял-қызлар ассоциациясы, Қарақалпақстан Республикасы Саўда-санаат палатасы тәрепинен жазылған грант жойбарлары да бар.
Биз грант жеңимпазларының тийкарғы мақсетлери менен ортақластық.

Даўамын окыў: Мақала

Сәне: 14.12.2011 14:45:00

774 мәрте оқылды


Статья

СПАСИБО ВАМ, ДОКТОР!

У двери его кабинета разговорилась с женщиной. Она у меня спросила: "С какой проблемой пришла к врачу?". Ответила, что по личным вопросам. Но ожидающей приема у врача хотелось поговорить... "Знаете, у меня сильно болят ноги, часто ломит поясницу. Врачи в поликлинике уже устали от меня. А что делать?.. Я ведь еще не совсем старая, устала от боли. Мне соседка рассказала, что этот врач (кивнула на дверь, за которой мы стояли) очень сильный, т.е. грамотный, всегда выслушает до конца, не раздражается. А главное — помогает. Вот и пришла к нему. Как вы думаете, поможет?". "Обязательно поможет" — ответила я.

Даўамын окыў: Статья

Сәне: 11.12.2011 19:13:00

803 мәрте оқылды


_

Подтверждая звание сполна

Обилие наград и званий никогда не кружило ему голову. Простой, общительный, никакой звездности. Он был таким и десять лет назад, когда и наград и званий было намного меньше, таким остается и сейчас.
А регалии нашего прославленного спортсмена и тренера по каратэ Рустама Казакова нелегко перечислить не запутавшись: мастер спорта международного класса, обладатель Кубка мира, трехкратный серебряный призер Кубка мира, неоднократный чемпион Узбекистана, абсолютный чемпион Узбекистана, чемпион Центральной Азии, обладатель около пятидесяти медалей разного достоинства завоеванных на различного ранга турнирах. К тому же в истории каракалпакского спорта он навсегда останется как самый молодой "Заслуженный наставник молодежи Каракалпакстана". Это звание ему было присвоено в 24 года. Более 50 чемпионов Узбекистана, среди них — восемь мастеров спорта подготовил Казаков. Последние пять его воспитанники, став чемпионами Узбекистана входят в состав национальной сборной.

Даўамын окыў: _

Сәне: 11.12.2011 19:10:00

703 мәрте оқылды


Излеў

Көп оқылған мақалалар

Сыбайлас сайтлар

Қарақалпақстан Республикасы Жоқарғы Кеңеси ҳәм Министрлер Кеңесиниң газеталары.
Қарақалпақстан баспасөз ҳәм хабар агентлигинде 2007-жыл 7-февральда дизимге алынған. Гүўалық № 01-001
Developed by TUIT NF