Еркин Қарақалпақстан Вести Каракалпакстана 16:54:26, 18.10.2017
Хош келипсиз! | RSS
Сайт мазмуны

Кириў усылы

ТАРАЎДЫ БАСҚАРЫЎ СИСТЕМАСЫН ЖЕТИЛИСТИРИЎ ЖОЛЫНДА

Балықшылық тараўын бас­қарыў системасын жетилистириў, балық аўлаў мәкемелериниң жумыс нәтийжелилигин арттырыў, балық өнимлерин қайта ислеў бойынша өндирис қуўатлылықларын кеңейтиў, тәбий­ғый ҳәм жасалма суў сақлағышларынан ақылға уғрас пайдаланыў, сондай-ақ, балық жетистириўдиң илимий тийкарланған усылларын, интенсив технологияларды енгизиў де әҳмийетли болмақта.

Мәмлекетимиз Президенти Ш.Мирзиёев тәрепинен 2017-жыл 1-майда «Балықшылық тармағын басқарыў системасын жетилистириў илажлары ҳаққында»ғы қарары қабыл етилди. Усыған муўапық «Өзбекбалықсанаат» ассоциациясы шөлкемлестирилип, оның қурамында орынларда балықшылық тармағы шөлкемлериниң жумысларын муўапықластыратуғын 13 аймақлық, сол есаптан «Қарақалпақбалықсанаат» жуўапкершилиги шекленген жәмийетлери дүзилмекте.

Ҳәзирги ўақытта Қарақалпақстан Республикасы Министрлер Кеңеси жоқарыда атап өтилген мәмлекетлик қарарды толығы менен әмелге асырыў мақсетинде жаңадан дүзилип атырған «Қарақалпақбалықсанаат» жуўапкершилиги шекленген жәмийетиниң жумыслары бо­йынша исши топар дүзип, оның устав қорын қәлиплестириў, балықшылық тараўындағы субъект­лердиң айланыс қаржыларын толықтырыў ҳәм көбейтиў, тараўдағы жойбарды қаржыландырыў, әсиресе, «2017-2021-жылларда балықшылық тармағын буннан былай да комплексли раўажландырыў илажлары бағдарламасы»ның жойбарларын ислеп шығыў бойынша усынысларды таярлаўға бағдарланған кең көлемли жумыслар алып барылмақта.  Егер, 2017-жылдың өткен 6 айында үлкемизде балық аўлаў 5620 тонна болған жыллық режесиниң 1540 тоннасы, соннан жасалма көллерден, ҳәўизлерден 1173, тәбийғый көллерден 367 тонна ғана аўланған. Ҳәзир аймағымызда 75 исбилермен тәбийғый көллерден балық аўлап, соның 33 и, сол есаптан Төрткүл районынан «Амукапитал шанс», «Келтеминар соҳили», Еллик­қаладан «Рузимбой бобо», «Улуғбек 38», «Жура сарбон», Әмиўдәрьядан «Палвонов Дилмурад», «Аму-Жайхун-индустрия», Берунийден «Диярбек Саратанов», Хожелиден «Хожелибалық», «Хожели паизли балиқчилик», «Туба коли», «Замирбек Тахиаташ», Нөкистен «Нукус акуафильтр», «Саламат-Даулет-Фишинг», Кегейлиден «Актубабалық Кускани», «Тохтамыс айдин», «Қазанкеткенбалық», Қараөзектен «Иншаной», «Нукус-Касип Полиграф», Тахтакөпирден «Тахтакөпирбалық», «ККбалыккоопторггос», «Султанбек», «Ислам инвест Қара­өзек», «Аршан кул», Мойнақтан «Раимбек», «Бахыт-Гулбахар», «Қараөзек», «Абадан», «Универсал артфильм» өткен ярым жыллықта бир килограмм да балық тапсырмаған. Соны да айрықша атап өтиўимиз керек, балықшылық әҳмийетине ийе тәбийғый көллерде, суў сақлағышларда браконьерлер тәрепинен нызамсыз балық аўлаў балық қорларының азайыўына алып келмекте. Магистраллық жолларда, базарларда нызамсыз аўланған балықлар, әсиресе, еле де өсиўи керек болған майда шабақлар алып келинип сатылмақта, олардың жумысларына мониторинг жүргизиўши орынлардағы ҳәкимият уйымлары, ишки ислер бөлимлери, экология, қоршаған орталықты қорғаў бойынша қәнигелердиң еле де жеткиликсиз дәрежеде ис жүргизиўинен болып отыр. Қарақалпақстан Республикасы экология, қоршаған орталықты қорғаў бойынша мәмлекетлик комитети қәнигелери тәрепинен өткен 6 ай даўамында балықшылық бойынша 22 мәрте рейд өткерилди, 136 унамсыз фактлер анықланып, 122 пуқараға 18 миллион 272 мың сумлық жәрийма салынды ҳәм тийисли суд уйымларына материаллары жиберилди.

Усы атап өтилген кемшиликлерди есапқа алып, балықшылық хожалықлары объектлерин мелиорациялаў, каналлар, жап-салмаларды, басқа да суў ағатуғын объектлерди турақлы түрде тазалап барыў, көллерге, ҳәўизлерге ағып таратуғын суўлар менен бирге балық шабақларының түсип раўажланыўы нәтийжесинде балық өнимлериниң көбейиўине ерисиўимиз керек. Әмиў­дәрьяның қуярлығына түсетуғын ағын суўлардың турақлы болмаўы Қубла Аралбойында гидрогеологиялық жағдайлардың турақсызлығына алып келмекте. Егер Тақыятас гидроузелиниң төменинде жайласқан көллерге, суў сақлағышларға 2017-жылдың 6 айында 4753,9 миллион метркуб, сол есаптан Жылтырбас көлине 550,48, Междуречье көлине 2828,22, Судочье көлине 257,40 миллион метркуб суў жиберилген болса, Междуречье, Жылтырбас көллери жағалаўларында қурылып атырған айланба дамбалардың толығы менен питкерилмеўинен 4550,39 миллион метркуб суў басқа тәрепке ағып кетти. Сонлықтан, регионымызда балықшылықты ҳәм аўыл хожалығының басқа да тараўларын раўажландырыў ушын биринши гезекте Әмиўдәрьяның қуярлығын ҳәр жыл сайын ти­йисли дәрья суўлары менен тәмийинлеў, Қубла Арал жағалаўында жайласқан көллер ҳәм суў сақлағышлар системасын бас­қарыў бойынша комплексли тәбиятты қорғаў бағдарламасы турақлы түрде әмелге асырылыўы тийис.

Жоқарыда атап көрсетилген Президентимиз қарарында нәзерде тутылған илажлардың әмелге асырылыўы балықшылық тараўының барлық саласын өз ишине қамтып алатуғын, оның жедел раўажланыўын тәмийинлейтуғын бирден-бир басқарыў системасының шөлкемлестирилиўине, жаңа жумыс орынларының жаратылыўына, балық жетистириў муғдарларын кескин кемейтиўге, республикамыз халқының балық өнимлерине болған талапларын тәмийинлеўге ҳәм тараўдың экспорт потенциалын арттырыўға тийкар жаратады.

Қ.ЮСУПОВ,

Қарақалпақстан Республикасы Экология,

қоршаған орталықты қорғаў бойынша мәмлекетлик комитети консультанты.

Көп оқылған мақалалар

Сыбайлас сайтлар

Қарақалпақстан Республикасы Жоқарғы Кеңеси ҳәм Министрлер Кеңесиниң газеталары.
Қарақалпақстан баспасөз ҳәм хабар агентлигинде 2007-жыл 7-февральда дизимге алынған. Гүўалық № 01-001
Developed by TUIT NF