Еркин Қарақалпақстан Вести Каракалпакстана 15:54:34, 23.10.2018
Хош келипсиз! | RSS
Сайт мазмуны

Кириў усылы

ДҮНЬЯДАҒЫ ЕҢ ҮЛКЕН КОМПЛЕКСЛЕРДИҢ БИРИ

ПҮТКИЛ ХАЛҚЫМЫЗҒА ҚУТЛЫ БОЛСЫН...

Елимиздиң батыс тәрепинде, Қарақалпақстанды Түркменстан ҳәм Қазақстан Республикасы менен байланыстырып турған Үстирт тегислиги әсирлер даўамында үлкен бир байлықты жасырып жатқан, қабағы үйиңки дәўдей булдырап көринер еди. Арғы төринде «Барса келмес», адам аяқ басыўға қәўипли, жабайы ҳайўанлар жайлаған шөлистанлық.

 

Кешеги тарқап кеткен Кеңеслер Аўқамы дәўиринде оның байлығын излеп, бураўланбаған жери қалмады. Өткен әсирдиң 70-жылларында Нөкис қаласында «Қарақалпақнефтегазразведка» деп аталатуғын үлкен трест бар еди. Оның Бердақ атындағы музыкалы теа­трға қарама-қарсы, «Телеком»ның жети қабатлы зәўлим жайына жақын жердеги, ишине тынбай адам кирип-шығатуғын кеңсеси еле көз алдымда. Трест хызметкерлериниң Үстирттеги бураўлаўшыларға азық-аўқат, почта тасыйтуғын Ан-12 самолёты менен талай мәртебе журналистлик сапарға барғанман.

Трест узақ жыллар изертлеў ҳәм бураўлаў жумысларын жүргизгени менен көлемли нәрсе табалмады. Соң, ол киширейип, Қоңырат қаласына көширилди. Кейинги жыллары тапқаны «Шақпақты» газ кәни болды.

Мен бураўлаўшыларға ҳәр барған сапарым, Ташкент мәмлекетлик университетиниң геология факультетинде қатар оқыған достым Турғанбай менен бирге ушар едим Ол усы трестте кәсиплик аўқам баслығы лаўазымын қосып иследи. Сонда оның талай мәрте қыйланып... — Бизлер қуры, бийпайда ислеп атырмыз. Москвадағы министрлигимиз бураўлаў ушын азғантай ғана қаржы береди. Үстирттиң байлығы сәл тереңиректе жатыр, десек тыңламайды. Министрликте ҳәр жылы погон метр бураўлаў деген мәмлекетлик жобасы бар. Бизлер тек сол жобаны орынлаўшылармыз. Еркиң өзиңде болмаған соң, көретуғын күниң усы дә,-деп талай налығанлары ядымда.

Сол жыллары бизлерди бир ой қыйнайтуғын еди: Шығыс тәрепимиз Газли, қублада Түркменстан, арқада Қызыл-Орда, Батыста Ақтаў — бәринде газ да, нефть те бар. Яратқан ийем, ортада бизди умытқаны ма?-дейтуғын едик. Яқ, умытпаған екен.

Мәмлекетимиз миллий ғәрезсизликке ерискеннен соң, көп узамай Мойнақтан баслап Үстиртти қайта изертлеў ҳәм бирнеше жерден бураўлаў басланды. «Темир шанышқан» жердиң ҳеш қайсысы писимизди қуртып атырған жоқ. Қарақалпақстан жер асты газы улыўма халықлық байлыққа айланып, ҳәзир орайлық қубырларға қуйылып тур.

Бүгинги күни Үстирттен қазып шығарылып атырған газ, соның ишинде «Сүргил» кәниниң тийкарында көлеми бойынша дүньядағы ең үлкен «Үстирт газ-химия комплекси»ниң қурылыўына тийкар болды.

Қурылысы «Өзкоргазхимикал» қоспа кәрханасы Кореяның «Когаз» консорцумы компанияларының қатнасыўында 2011-жылы басланған бул комплекс проектиниң өзи 2012-жылы дүньядағы ең үлкен жойбар деген атақты жеңип алған еди.

Қурылыс­ты өткен жылы Президентимиз Ислам Әбдуғаниевич Кәримовтың келип көриўи, қурылысшылардың жумысларына жоқары баҳа ҳәм жаңа көрсетпелер бериўи оларды және де руўхландырып жиберди. Нәтийжеде, мүддетинен бурын, өткен жылдың октябрь айынан дәслепки өним ислеп шығара баслады. Қус ушса қанаты, адам жүрсе аяғы күйген шөлистанлық бүгин үлкен қалаға айланды. Ҳәзирдиң өзинде алты мыңнан аслам адам мийнет етип атыр. Олардың басым көпшилиги өзимиздиң жаслар. Бүгинги, ең соңғы жоқары технология тийкарында қурылған комплекстиң жүдә қурамалы компьютерлескен басқарыў үскенелерин өзлестирип атырғанын көрип халқымыздың ийгилиги ушын хызмет ететуғын усындай таң қаларлық, көлеми бойынша теңсиз кәрханалардың бирине ийе болғанымыз ушын ҳәр биримизде үлкен мақтаныш сезимлери пайда болмақта.

Ҳүрметли Журтбасшымыздың узақты көребилиўшилиги, халқымызға болған ғамқорлығына миннетдаршылығымыз және де артып, Ўатанымыз ушын толып-таспақтамыз.

Улыўма баҳасы 4 миллиард АҚШ долларына тең, жылына 500 мың тонна полиэтилен ҳәм полипропилен ислеп шығаратуғын бул кәрхана өнимлериниң 90 проценти экспортқа, яғный жақын ўақытларда жылына 1 миллиард АҚШ доллары көлеминдеги өнимлерди сырт еллерге сататуғын болады.

Халқымыздың пәраўанлығы, келешектеги абадан ҳәм бахытлы өмирине хызмет ететуғын усындай қүдиретли байлығымыз бәршемизге қутлы мүбәрек болсын...

Шарап УСНАТДИНОВ,

«Нураный» қоры Қарақалпақстан бөлими Кеңеси баслығы, жазыўшы.

Излеў

Көп оқылған мақалалар

Сыбайлас сайтлар

Қарақалпақстан Республикасы Жоқарғы Кеңеси ҳәм Министрлер Кеңесиниң газеталары.
Қарақалпақстан баспасөз ҳәм хабар агентлигинде 2007-жыл 7-февральда дизимге алынған. Гүўалық № 01-001
Developed by TUIT NF