Еркин Қарақалпақстан Вести Каракалпакстана 15:09:54, 23.08.2019
Хош келипсиз! | RSS
Сайт мазмуны

Кириў усылы

АЎҲАЛЫҢ ҚАЛАЙ, АЎЫЛ МЕКТЕБИ?

Биз жақында билимлендириў тараўында жүргизилип атыр­ған реформалардың барысы менен танысыў мақсетинде Нөкис районы Халық билимлендириў бөлими ҳәм оған қараслы бир қатар мектеплерде болып, олардың бүгинги турмысы менен танысқан едик.

13-санлы мектеп «Абадан» аўылындағы бурын балалар бақшасына арнап қурылған бир қабатлы имаратта жайласқан. 2013-жылдан берли Байрамбай Турсынов басшылық етип кия­тырған мектепте ҳәзирги ўақытта 159 оқыўшы тәлим-тәрбия алып, имараттың жылытыў сис­темасы көмирге қолайласты­рылған. Буның ушын мектепке өткен гүзде гүз-қыс мәўсими ушын мәмлекет тәрепинен 20 тонна көмир алып берилипти. Ҳәзирги ўақытта оқыў дәргайында арнаўлы пән кабинетлери, оқыў-лаборатория ханалары ажыратылғаны менен химия-биология бөлмелериндеги үскенелер электр үскенесине жал­ғанбағанлықтан оқыўшылар лабораториялық әнжамлардан толық пайдалана алмай киятыр­ған. Сондай-ақ, мектепте спорт залының жоқлығы оқыўшылардың өзлери қәлеген спорт түри менен шуғылланыўына кесент етпекте. Сондай-ақ, 2, 8, 14-санлы мектеплерде де усындай унамсыз жағдайлар көзге тасланады. Быйылғы жылдың сентябрь айында 80 орынға арнап тазадан салып берилген 2-санлы мектепте болса, химия-биология пәнлерин өтиў бойынша керекли оқыў үскенелери, компьютер класында болса, әнжамлар болғаны менен бирде-бир компьютер алып берилмеген. Ең аянышлы тәрепи сонда, 14-санлы мектеп директоры, Қарақалпақстан Республикасы Халық билимлендириў ағласы Боранбай Алламуратов районлық Халық билимлендириў бөлиминиң аты өзгергенлигинен пүткиллей бийхабар көринеди. Буны мектеп дәлизине қыстырылған 2019-жылдың 5-январында пуқараларды қабыллаў бойынша шығарған директордың буйрығы тастыйықлайды. Бул бир бетлик буйрықтың төрт жерине «Нөкис районлық Халық билимлендириў хызметин методикалық тәмийинлеў ҳәм шөлкемлестириў бөлимине қараслы 14-санлы улыўма билим бериў мектеби» деген сөзлер жазылып, оны директордың өзи қол қойып, мөр менен тастыйықлапты. Сондай-ақ, мектеп дәлизиндеги оқыўшылардың мониторинг көрсеткиши илдирилиўи тийис баннерге ҳеш қандай қағаз қыстырылмаған. Басшы хызметкерлердиң өз исине деген бундай итибарсызлық ҳәм немқурайдылығы оқыўшылардың үлгериўшилик көрсеткишине өзиниң унамсыз тәсирин көрсетпекте. Атап айт­қанда, быйылғы жылы 14-мектеп оқыўшылары пәнлер олимпиадасының районлық басқышында бирде-бир сыйлы орынды ийелемеген. Ал, «Шортанбай» елатындағы 140 орынға ийе 23-санлы мектепте болса, бүгинги күни 240 оқыўшы билим алмақта. Мектепте компьютер класы, химия, биология, физика кабинетлери лабораториялық қураллар менен тәми­йинленгени менен усы күнге дейин оқыўшыларға спорт зал қурып берилмеген. Сондай-ақ, оқыў дәргайында муғаллимлер ушын директор орынбасарлары, психолог, жаслар жетекшиси ушын арнаўлы ханалар жоқ. Мектепте оқыў еки мезгилде алып барылғанлықтан муғаллимлер пән дөгереклерин өз ўақтында өтиў мүмкиншилигине ийе емес.

Усы аймақтағы 545 оқыўшы оқыйтуғын 3-санлы мектепте болса, өткен жылдан берли мәмлекетлик инвестиция бағдарламасы тийкарында 2 миллиард 299 миллион сумлық қурылыс жумыслары жүргизилиўине байланыслы оқыўшылар 30-санлы мектепте тәлим алып атыр. Мектеп директорының оқыў ислери бойынша орынбасары Х.Ктайбекованың бизге берген мағлыўматына қарағанда, 2018-2019-оқыў жылында мектепте 12 пән дөгереги, оқыўшылардың қызығыўшылығына қарай 6 басқа дөгереклер де ислеп турған екен. Бизлер бул дөгереклердиң алып барып атырған жумыслары менен танысыў мақсетинде З.Матжанов басшылық ететуғын «Жас өнерментлер», Р.Алламбергенова басшылығындағы «Зия нуры», А.Әлиева басшылығындағы «Физик» дөгереклерине барғанымызда ол жерде бирдебир оқыўшыны ушыратпадық. 565 оқыўшы билим алып атыр­ған 30-санлы мектеп болса, көмир менен жылытыўға мөлшерленген болып, буның ушын гүзде 60 тонна көмир алып келинген.

­ Мектебимизде 13 жылытыў печьлери бар болып, оған үш техник хызметкер хызмет көрсетпекте, ­ дейди мектеп директоры Медетбай Айтмуратов. ­ Ата-аналардың қәўендерлигинде мектепке ҳәр жылы көмирге қосымша 3-4 тележка отын түсиремиз. Оны шаўып, печьлерге жағыўда техник хызметкерлеримиздиң қол күши жетиспейди. Сонлықтан, бизге қосымша штат бериў бо­йынша районлық қаржы бөлимине хабарласқан менен олар буған итибар қаратпай атыр. Қәйткенде де, 13 қазанхананы отын ҳәм көмир менен қыздырыў үш адамға аўырлық етпекте...

Соның менен бирге, мектепте физика, биология, химия кабинетлериниң әнжамлары электр энергиясына жалғанбағанлықтан оқыўшыларға әмелий сабақ өтиўде машқалалар көзге тасланады.

«Қутан көл» елатындағы 5-санлы мектепте болса, оқыўшылар буннан 35-40 жыл бурын алып келинген тахта, парта ҳәм отырғышлардан пайдаланып келмекте. Райондағы аўыл мектеплериндеги аўҳал усындай. Оқыў процесиндеги өзгерислер онша сезиле бермейди.

Жуўмақлап айтқанда, бундай қәте-кемшиликлер республикамыздың басқа аймақларындағы оқыў орынларында да гүзетилиўи мүмкин. Сонлықтан, тараў басшылары алдағы ўақытлары усындай унамсыз қубылысларды жақын арада сапластырып, ертеңги келешегимиз болған жас әўладтың заман талапларына сай тәлим-тәрбия алыўына толық шараят жаратып береди, деп исенип қаламыз.

Ә.ОРАЗОВ,

арнаўлы хабаршымыз.

Нөкис районы.

Излеў

Көп оқылған мақалалар

Сыбайлас сайтлар

Қарақалпақстан Республикасы Жоқарғы Кеңеси ҳәм Министрлер Кеңесиниң газеталары.
Қарақалпақстан баспасөз ҳәм хабар агентлигинде 2007-жыл 7-февральда дизимге алынған. Гүўалық № 01-001
Developed by TUIT NF