Еркин Қарақалпақстан Вести Каракалпакстана 21:04:43, 18.12.2018
Хош келипсиз! | RSS
Сайт мазмуны

Кириў усылы

ХАЛЫҚТЫҢ  АРАСЫНДА  КӨБИРЕК  БОЛЫЎЫМЫЗ  КЕРЕК

Мәмлекетимиздиң күннен-күнге алға илгерилеп, раўажланып баратырғанын ҳәр бир пуқараның қәлбиндеги қуўанышта, шаңарақлардың тыныш-татыў турмысында, жас әўладтың алға умтылып, өз арзыўларының орынланыўын ертең емес, усы бүгин көрип, айдын келешегине исенип жасап атырғанында сезип атырмыз.

Елимиздиң күн са­йын емес, саат сайын жаңаланып атырғанын, дүнья жәмийетшилигиниң Өзбекстанға болған умтылыслары, өз капиталларын тек бизиң мәмлекетимиздиң социаллық-экономикалық раўажланыўына қаратып, инвестиция киргизиўге гезек күтип турғанлығында, республикамыздың барлық аймақларындағы қурылыслар, раўажланыўларда ашық-айдын көрип атырмыз.

Өзбекстан Республикасы Олий Мажлиси Сенатының гезектеги он алтыншы жалпы мәжилисине мине усындай мақтаныш ҳәм көтериңки кейпият пенен кирип келдик. Күн тәртибиндеги додалаўға қойылған ҳәр бир нызам, социаллық-экономикалық турмысымыздың раўажланыўы ушын зәрүр болған ҳәр бир мәселе елимиздиң миллий тиклениўден миллий раўажланыў жолында таслаған қәдеминиң беккем тийкары екенлигинен дерек береди.

Елимизде Президентимиз Ш.Мирзиёев тәрепинен алға қо­йылып атырған әҳмийетли идеялар, пәрман ҳәм қарарлар Ўатанымыздың раўажланыўына хызмет етпекте. Ең дәслеп халықтың саламатлығы, тыныш-татыў турмысы, билимлендириў, әсиресе, мектеп билимлендириўиниң жол­ға қойылғанлығы, санаат, аўыл хожалығы, қурылыс тараўындағы пәрман ҳәм қарарлардың орынланыўы себепли турмысымыздың пәраўан, келешегимиздиң нурлы болып атырғаны әйне ҳақый­қат.

Сенат мәжилисиниң күн тәртибиндеги Экономикалық қатнасықлар ҳәм исбилерменликти раўажландырыўға қара­тыл­ған «Өзбекстан Республикасының айырым нызам ҳүжжетлерине өзгертиў ҳәм қосымшалар киргизиў ҳаққында»ғы Өзбекстан Республикасының Нызамын сенаторлар бир аўыздан мақуллады. Усы нызам менен 4 нызам ҳәм бир кодекске өзгерис ҳәм қосымшалар киргизилди. Бул нызамлар елимизде киши бизнес ҳәм жеке исбилерменликти жедел раўажландырыў, оларды қорғаў, жеңилликлерди буннан былай да беккемлеў, инвестиция орталығы ҳәм исбилерменлик жағдайын жақсылаў бо­йынша беккем ҳуқықый базаның жаратылыўына хызмет етеди.

Бүгинги күнде елимизде 525 мыңнан аслам исбилерменлик субъекти жумыс алып бармақта. Мәмлекетимизде жалпы ишки өнимниң 56 проценттен артығы киши ҳәм жеке бизнес субъектлери тәрепинен ислеп шығарылып атыр.

Президентимиздиң кейинги еки жылда экономикалық қатнасықлар ҳәм исбилерменликти раўажландырыўға қаратылған пәрман ҳәм қарарлары тийкарында нызамларға киргизилип атырған өзгерис ҳәм қосымшалар банклер хызметинде, исбилерменлик жумысларындағы лицензиялаў тәртиплерин жолға қойыўда, мәмлекетлик бажыхана уйым­ларының жумысын жетилистириўде ҳуқықый нормаларды және де беккемлеп береди. Бул әлбетте, экономикалық қатнасықларды ҳәм исбилерменликти раўажландырыўда үлкен әҳмийетке ийе. Яғный, нызам­ларға киргизилген өзгерис ҳәм қосымшалар исбилерменлер ушын үлкен жеңилликлер жаратпақта. Егер жеңилликли микрокредитлер бурын тек «Микрокредитбанк» арқалы берилген болса, енди барлық банклердиң хызметинде исбилерменлер ушын усындай ҳуқықый имканиятлар жаратылды.

Сондай-ақ, исбилерменлик хызмети ушын берилетуғын лицензиялар 5 жыл мүддетти өз ишине алар еди. Жаңа нызамшылықта лицензиялар мүддетсиз берилетуғын болды. Жас исбилерменлер брокерлик жумыс ушын рухсатнаманы бажыхана уйымларынан алатуғын еди, енди бул рухсатнамалар кәрхана ҳәм шөлкемлердиң өзинде шешилиўинде ҳуқықый тийкарлар беккемленди.

Сондай-ақ, Сенат жыйналысында күнделикли турмысымыз ушын жүдә әҳмийетли болған «Қоршаған орталықты қорғаў, тәбийғый ресурс­лардан, соның ишинде, ишимлик cуўынан ақылға муўапық пайдаланыў тараўындағы ҳуқықбузарлықлар ушын жуўапкершиликтиң күшейтилиўи мүнәсибети менен Өзбекстан Республикасының айырым нызам ҳүжжетлерине өзгерис ҳәм қосымшалар киргизиў ҳаққында»ғы Өзбекстан Республикасының Нызамы да мақулланды.

Усы орында айрықша атап өтиў лазым, орынларда халық пенен пикирлесиў арқалы ҳақыйқый аўҳалды үйрениў процесинде көрип атырмыз, шығындылар машқаласы ең аўыр мәселелерден бири болып атыр. Базыда мәҳәллелеримиз бенен көшелеримиздеги дренаж тармақларының шығындыларға толғанын көрип ашынамыз. Тилекке қарсы, «Шығындыны дус келген жерге таслаў мүмкин, бәрибир кимдур жыйнастырып алады», деген пикир адамларымыз, әсиресе, жасларымыздың санасына орналасып алғаны тәшўишли жағдай. Бул ҳаққында жәмийетшилик ҳәм баспасөз де жар салмақта. Бирақ, мәсләҳәтлер, ескертиўлер ҳәм базыда ҳәтте жәриймалар да күтилген нәтийжеге ерисиўде кемлик етпекте.

Итабар бериң, өткен жылы шығындыны белгиленбеген орынларға таслаў менен байланыслы 6 мыңнан аслам жағдай анықланған болса, быйылғы жылдың өткен 8 айында бул жағдай 2 есеге көбейип, 13 мыңнан артықты қураған. Бул еле анықланғанлары ғана.

Бундай жағдайлардың алдын алыў ушын Қарақалпақстан Республикасында да бир қатар нәтийжели жумыслар әмелге асырылып келинбекте. Атап айт­қанда, 14 районда «Таза аймақ» кәрханалары ашылды. Бул кәрханалар шығындыларды өз ўақтында алып кетиў бойынша халық пенен шәртнамалар тийкарында жумыс алып бармақта. Әсиресе, Нөкис қаласында бул жумыслар ушын 14 арнаўлы техника ажыратылып, қоршаған орталықтың тазалығы бойынша анық илажлар тийкарында нәтийжели жумыс алып барылмақта.

Бул тараўда және бир жаңалық сол, шығындыларды қайта ислеў бойынша заманагөй техноло­гиялар тийкарында ислейтуғын кәрханалар пайда болды. Соған қарамастан, тараўда еле исленетуғын жумыслар жүдә көп. Қарақалпақстанды ең таза, гөззал аймаққа айландырыў бо­йынша халықтың арасында көбирек болып, түсиндириў жумысларын алып барыўымыз зәрүр.

Сондай-ақ, әсиресе, ишимлик cуўынан ақылға уғрас пайдаланыў бағдарындағы ҳуқықбузарлықлардың алдын алыў тийкарғы ўазыйпалардан бири болып қалмақта.

Нызамға киргизилген өзгерис ҳәм қосымшалар менен белгиленбеген орынларға шығындылар тасланғаны ушын ҳәкимшилик шаралардың күшейттирилип атырғанын айрықша атап өтиў лазым. Бирақ, мақсет — тек жәриймалар муғдарын арттырыў арқалы бюджетке көбирек пул түсириў емес, ал, адамларда итибар ҳәм жуўапкершилик сезимлерин күшейтиў, елимизде абат мәсканларды көбейтиў екенин туўры түсиниў керек.

Егер де, мине усы пикирди халқымыз арасында дурыс үгит-нәсиятлай алсақ, исенимим кәмил, белгиленген илажлар өз нәтийжесин береди. Буның ушын биз халық ўәкиллери — сенаторлар, депутатлар жәмийетлик шөлкемлер менен биргеликте халықтың арасында көбирек болыўымыз, бул машқалаларды шешиўде тиккелей қатнасыўымыз керек.

Әлбетте, сенаторлар тәрепинен мақулланған бир қатар нызам ҳәм қарарлар 2017-2021-жылларда Өзбекстан Республикасын раўажландырыўдың бес тийкар­ғы бағдары бо­йынша Ҳәрекетлер стратегиясында белгиленген ўазыйпаларды нәтийжели орынлаўда үлкен әҳмийетке ийе болады, деп ойлайман.

 Гүлистан  АННАҚЛЫЧЕВА,

Қарақалпақстан Республикасы Жоқарғы Кеңесиниң депутаты, сенатор.  

Излеў

Көп оқылған мақалалар

Сыбайлас сайтлар

Қарақалпақстан Республикасы Жоқарғы Кеңеси ҳәм Министрлер Кеңесиниң газеталары.
Қарақалпақстан баспасөз ҳәм хабар агентлигинде 2007-жыл 7-февральда дизимге алынған. Гүўалық № 01-001
Developed by TUIT NF