Еркин Қарақалпақстан Вести Каракалпакстана 16:44:23, 18.12.2018
Хош келипсиз! | RSS
Сайт мазмуны

Кириў усылы

НЫЗАМ ТАЛАПЛАРЫ ОРЫНЛАНБАҚТА

Ҳәзирги ўақытта дүнья жүзи бойынша өсимликлер карантини организмлериниң 350 ден аслам түри болып, соннан Өзбекстан Республикасына 114 түри туўрыдан-туўры кирип келиў қәўпи бар.

Ҳәр бир алып келинетуғын карантин қадағалаўындағы жүклерде «ЎзДавкарантин» инспекциясы тәрепинен берилген карантин рухсатнамасы, экспортёр мәмлекеттиң фитосанитариялық сертификаты болыўы тийис. Мәмлекетимиз шегарасында өсимликлер карантини шегара пункти инспекторы тәрепинен карантин рухсатнамасында көрсетилген талаплардың орынланғанлығын тексерип көреди. Ал, жүк келип түскен орында жергиликли карантин инспекторы дәслеп жүклерди карантин көригинен өткереди. Зәрүр жағдайларда белгиленген ӨzDst 3063F2016 бойынша үлгилер алып карантин лабораториясында экспертизадан өткериў ушын жибереди.

Лаборатория жуўмағы шыққанға шекем жүклер бөлек қоймаханаларда сақлап турылады. Алынған жуўмақ нәтийжесине қарай жергиликли карантин инспекторы тәрепинен жазба түрде рухсат яки көрсетпе бериледи. Сырт мәмлекетлерден карантин қадағалаўындағы жүклердиң қанша болыўына қарамастан, өз басымшалық пенен жоқарыда атап өтилген талапларды орынламаған ҳалда алып келиў қатаң қадаған етиледи.

Ҳәрекеттеги «Өсимликлер карантини ҳаққында»ғы Нызам талаплары ҳәм өсимликлер карантини мәмлекетлик ишки илажлар системасы тийкарында өзимизде бар болған карантин организмлерине қарсы гүресиў жумыслары әмелге асырылады. Елимиз аймағында жәми 9 карантин организмлери (калифорния каландары, колорада қоңызы, шығыс мийўехоры, комсток қурты, цитрус ақ қанаты, цитрус минер күйеси, кекире шөби, сары шөп, амброзия) тарқалған. Соннан республикамыз аймағында 3 карантин организм (сары шөп, кекире шөби ҳәм комсток қурты) бар.

Бүгинги күнде жетистирип атырған дақылларымыздан дийдиленген зүрәәтти алыўда агротехникалық тәрбия жумыслары менен бирге, және бир әҳмийетли мәселеге яғный, өсимликлер карантининдеги зыянлы организмлерден дақылларды қорғаў, зыянлан­ғанларын ўақтында анықлаў ҳәм оларды толық сапластырыў ислерине үлкен итибар қаратыўларымыз зәрүр. Себеби, бундай карантин есабына алынған организмлер пайда болып, ўақтында оларға қарсы гүресиў жумыслары алып барылмаса олар тез көбейип зыянлаў дәрежеси артыўы арқалы жетистирип атырған дақылларымыздың өсип раўажланыўына күшли тосқынлық етеди. Нәтийжеде алынатуғын өнимлердиң кескин пәсейиўине, ҳәттеки дақыллардың пүткиллей набыт болыўына алып келеди.

Егерде карантин организмлери дақылларымызда ушырас­қан жағдайда өсимликлердиң агротехникалық, биологиялық ҳәм химиялық усыллар менен карантин организмлерине қарсы гүресиў жумысларын алып баратуғын мәмлекет-жеке шериклик шәртлер тийкарында районларда өсимлик клиникалары ашылмақта ҳәм оның хызметинен шәртнама тийкарында жетистирип атырған дақылларымызды зыянлы организмлерден қорғаўда пайдаланыў мүмкиншилиги бар.

Жуўмақластырып айтқанда, жетистирген дақылларымызды егилген ўақтында, вегетация дәўиринде, писип жетилисиў, орып-жыйнап алыўда, тасыў, сақлап қойыў ҳәм экспортқа жибериў ўақтында белгиленген тәртипте бақлаў, зәрүр жағдайларда карантин лаборато­риясы экспертизасынан өткерилип, ҳүжжетлестирилип барылса, халықаралық саўда-экономикалық қарым-қатнасықларында артықша машқаланың пайда болмаўына тийкар жаратады.

 Т.НАРЫМБЕТОВ,

Хожели «Авто-жол» Өсимликлер карантини шегара пункти агроном инспекторы. 

 

Излеў

Көп оқылған мақалалар

Сыбайлас сайтлар

Қарақалпақстан Республикасы Жоқарғы Кеңеси ҳәм Министрлер Кеңесиниң газеталары.
Қарақалпақстан баспасөз ҳәм хабар агентлигинде 2007-жыл 7-февральда дизимге алынған. Гүўалық № 01-001
Developed by TUIT NF