Еркин Қарақалпақстан Вести Каракалпакстана 17:06:42, 23.10.2018
Хош келипсиз! | RSS
Сайт мазмуны

Кириў усылы

ТОЙЛАР  ҲАҚҚЫНДА  ОЙЛАР

Қудайға шүкир, заманымыз жақсы, тыныш-татыў  жасап атырмыз. Бул күнлеримизге көз тиймесин. Ҳақыйқатында да, тыныш  елге тойлар жарасады.

  Кейинги  ўақытларда  тойлардың түрлери көбейип, халқымыздың үрп-әдетлерине сай  болмаған ҳалда өткерилиўлери  кимди болса да тәшўишке салады.  

«Тоқшылықтың салдарынан,

Дәстүри көп ойлап тапқан,

Қыз узатса аўылынан,

Түскен жерин жаўдай шап­қан»,- деп шайыр  И.Юсупов айт­қанындай, заманымыз тоқшылық деп ойлап табылған ҳәр қыйлы дәстүрлеримиз көбейип той-мерекелерде әдеўир ысырапгершиликке жол қойылып  атыр. Мысал ушын, келин түсириў тойларында «қуда шақырық», «кепкир күйди», деген дәстүрлеримиз бар. Қуда шақырық ушын бир күнди белгилеп, ағайин-туўысқанлар менен биргеликте дос-яранларды жыйнап, қудаларға мал сойылып дастурханларда  шай-кесе қойылатуғын орын қалдырмай түрли тағамларға толтырып жайыў дәстүрге айланған. Қураны Кәримде «Ишиң-жең, лекин ысырап қылмаңлар»  делинген. Ал, дастурхандағы тағамлардың  көплиги себепли базыларына аўыз тийип ғана қоясаң. Қалай  жайылған болса солай қалады. Дурыс,  халқымызда «қуда мың жыллық», деген гәп бар. Деген менен,  «суўдың да сораўы бар» дегениндей,  ҳәр нәрсениң  шегарасы болғанындай, бундай ысырапгершиликке  шек қойылыўы керек.  Кейинги ўақытларда қуда шақырықта  «баўыр қәде» алатуғын  келинлерге кесе толтырып  арақ ишкизиў үрдиске айлан­ған. Лекин, жас келинлеримиз болажақ ана-ғой, буның ақыбетин неге ойламаймыз.

 Той-мерекелердиң және де дәбдебели тәреплери  ҳәзирги ўақытта қыз узатыў, жаслардың кешки тойларына  саўғалар бериледи. Саўғаны адамлар жыйналған ўақытта  көрсетип бериўди мақсет етеди.  Себеби, буны адамлар көриўи керек.  Бирақ, саўға алыўға барған ўақытта базарда саўдагерлердиң  «тойға ма, үйге ме» деп сорайды. Баҳалары ҳәр қыйлы болғанлықтан көпшилик арзан затларды алады. Халықтың алдында уялып қалмайық, деп арзан затларды  сулыў етип оратып саўғаға апарып атырмыз. Егер де ҳәмме  усындай ете берсе базарларымызда сапасыз затлар көбейиўи  мүмкин ғой. Ал, кепкир күйдиде  таўар апарыў үрдиске айланып атыр. Баўырсақ писирген ҳаял-қызларымыз  келген  адамлардың алдына шығып, не әкелгенин  қағазға жазып алады.  Бундай жаңа ойлап табылған дәстүрлерди ҳәр ким өзиниң қәлеўи бойынша ойлап таба берсе халқымыздың неше жыллық үрп-әдетлери бир шетте қала мa?! Соның ушын да,  бундай ҳәрекетлерге шек қойылыўы керек, деп ойлайман.    

И.Юсуповтың:

Қонақты бир жерге жыйнап,

Ортадан тамада сайлап,

Қосық тыңлап тост айтысып,

Отырсаң ҳәмме шағлап,

Күйеў қайда, келин қайда,

Бирге отырып тилек айтсаң,

Барған киси қусап тойға,

Ләззет алып үйге қайтсаң, - дегениндей,  қонақларды бир жерге жыйнап тойларымызды бир күнде  дәбдебесиз өткерсек, мақсетке муўапық  болмас па еди?!

 

Г.ЕЩАНОВА, нураный.

 

Излеў

Көп оқылған мақалалар

Сыбайлас сайтлар

Қарақалпақстан Республикасы Жоқарғы Кеңеси ҳәм Министрлер Кеңесиниң газеталары.
Қарақалпақстан баспасөз ҳәм хабар агентлигинде 2007-жыл 7-февральда дизимге алынған. Гүўалық № 01-001
Developed by TUIT NF