Еркин Қарақалпақстан Вести Каракалпакстана 06:43:40, 21.09.2018
Хош келипсиз! | RSS
Сайт мазмуны

Кириў усылы

 ҲУҚЫҚЫЙ  МӘЛИМЛЕМЕ МЕНЕН ТӘМИЙИНЛЕЎ

Өзбекстан Республикасы Конституциясының 29-статьясында ҳәр ким өзи қәлеген мәлимлемени излеў, алыў ҳәм оны тарқатыў ҳуқықына ийе, әмелдеги конституциялық дүзимге қарсы қаратылған мәлимлеме ҳәм нызам менен белгиленген басқа шеклеўлер буннан тыс деп белгиленген.

Пуқаралардың усы конституциялық ҳуқықын тәмийинлеў, олардың ҳуқықый сана ҳәм мәдениятын  асырыў жолында бир қатар жумыслар әмелге асырылмақта.

2017-жыл 7-сентябрь күни Өзбекстан Республикасының «Ҳуқықый мәлимлемени тарқатыў ҳәм оннан пайдаланыўды тәмийинлеў ҳаққында»ғы Нызамы қабыл етилди. Нызамның тийкарғы мақсети — ҳуқықый мәлимлемени тарқатыў ҳәм оннан пайдаланыўды тәмийинлеў тараўындағы қатнасықларды тәртипке салыўдан ибарат. 

Ҳуқықый мәлимлеме — бул норматив-ҳуқықый ҳүжжетлердиң, оларға байланыслы рәсмий шолыўлардың, норматив-ҳуқықый ҳүжжетлердиң қолланыў тәртиби ҳаққындағы түсиндириўлердиң, Өзбекстан Республикасы Конституциялық суды қарарларынын, Өзбекстан Республикасы Жоқарғы суды Пленумының нызам ҳүжжетлери қолланылыўы мәселелери бо­йынша қарарлардың текстлери, сондай-ақ, суд әмелиятының улыўмаластырыў материаллары болып табылады.

Усы нызамның 5-статьясында ҳуқықый мәлимлемеден пайдаланыў мәмлекет тәрепинен кепилленетуғынлығы, пуқаралар ҳуқықый мәлимлемени қарсылықсыз излеў, алыў ҳәм оны тар­қатыў ҳуқықына ийе екенлиги, мәмлекетлик органлар, басқа шөлкемлер ҳәм лаўазымлы шахс­лар ҳәр кимге ҳуқықый мәлимлемеден пайдаланыў имканиятын белгиленген тәртипте тәми­йинлеўи шәртлиги белгилеп берилген.

Соның менен бир қатарда, минис­трликлер, мәмлекетлик комитетлер ҳәм кеңселердиң ҳуқықый мәлимлемени тарқатыў ҳәм оннан пайдаланыўды тәми­йинлеў тараўында төмендеги ўәкилликлерди әмелге асырады:

- ҳуқықый мәлимлемени белгиленген тәртипте тарқатады, соның ишинде норматив-ҳуқықый ҳужжетлерди жибериў, дағазалаў, өзиниң рәсмий веб-сайтларына жайластырыў арқалы тар­қатады;

- өзи қабыллаған норматив-ҳуқықый ҳужжетлердиң текстлерин зәрүр болған жағдайда, олар­ға байланыслы мәлимлеме-анализленген материалларын жибериў ҳәм рәсмий дағазалаў ушын Өзбекстан Республикасы Әдиллик министрлигине жоллайды;

- орайлық канцелярияға келип түскен норматив-ҳуқықый ҳүжжетлердиң текстлерин өз қурамлық ҳәм аймақлық бөлимлерине өз ўақтында жеткерилиўин тәмийинлейди;

- ҳуқықый мәлимлемени тар­қатыў ҳәм оннан пайдаланыўды тәмийинлеў ҳаққындағы нызам ҳүжжетлериниң өз қурамлық ҳәм аймақлық бөлимлеринде орынланыўы үстинен қадағалаўды әмелге асырады;

- норматив-ҳуқықый ҳүжжетлер текстлериндеги нормалардың әҳми­йетин түсиндириўге байланыслы, жәмийетте ҳуқықый сананы, ҳуқықый мәдениятты жоқарылатыўға ҳәм де нызамшылықты беккемлеўге қара­тылған зәрүр жумысларды шөлкемлестиреди.

- өз искерлиги тараўына байланыслы ҳуқықый мәлимлеме фондларын қәлиплестиреди;

- норматив-ҳуқықый ҳүжжетлердиң системаластырылған есабын белгиленген тәртипте жүргизеди;

- физикалық ҳәм юридикалық шахс­лардың сораўларына қарап өз искерлиги тараўына байланыслы ҳуқықый мәлимлемени усынады.

Министрликлер, мәмлекетлик комитетлер ҳәм мәкемелер нызам ҳүжжетлерине муўапық басқа ўәкилликлерди де әмелге асырыўы мүмкин. 

Қарақалпақстан Республикасы Әдиллик министрлиги тәрепинен халықтың ҳуқықый сана ҳәм мәдениятын жоқарылатыў, соның менен бир қатарда усы тараўда мәмлекетлик уйымлардың искерлигин муўапықластырыў тараўында бир қатар жумыслар әмелге асырылды. Атап айтқанда, халықты ҳуқықый мәлимлеме менен толық ҳәм өз ўақтында таныстырыў мақсетинде ғалаба хабар қураллары менен қоспа ис-режелер тастыйықланып, орынлаў­ға қаратылды. Республикамыздың ҳәр бир аўыл ҳәм мәкан пуқаралар жы­йынларында ҳуқықый үгит-нәсият жумыслары, көшпели нотариал ҳәрекетлер әмелге асырылмақта.

Бүгинги күнге келип Өзбекстан Республикасында Интернет тармағынан пайдаланыўшылар саны 20 миллионнан асты. Социаллық тармақлардан пайдаланыўшылар саны бес есеге өсти.

Интернет тармағында Өзбекстан Республикасы нызам ҳүж­жетлери мағлыўматларының миллий базасы — «13x7Z»дың норматив-ҳуқықый ҳүжжетлердиң рәсмий дереклери қатарына киргизилгенлиги халыққа ҳуқықый мәлимлеме жеткерип бериў тараўындағы жумысларды және де жанландырды. Ҳәзирги күнде миллий базада 44 мыңнан артық ҳүжжет жәмленген болып, оннан бир күнде 13 мыңнан аслам шахслар бийпул пайдаланбақта.

Қарақалпақстан Республикасы Әдиллик министрлиги халықты жаңадан қабыл етилген норматив-ҳуқықый ҳүжжетлер менен өз ўақтында таныстырыў мақсетинде телеграм мессенджеринде «H718186 ma’18m13m3 14» (h55p!Ү//5.m3/h718186ma18m13m3) каналын ашты. Бүгинги күнде каналымыз ағзалары саны 800 ден артық.

Усы нызам талапларының орынланыўын тәмийинлеў мақсетинде «Ҳуқықый үгит-нәсият ҳәм ағартыўшылық бойынша мәмлекетлик органлары жумысларын муўапықластырыў бойынша мәкемелераралық кеңеси аймақлық комиссиясының 2018-жыл ушын ис-режеси» ислеп шығылып, орынлаўға қаратылды.

 Н.ҚУТЛЫМУРАТОВА,

Қарақалпақстан Республикасы Әдиллик Министрлигиниң

Ҳуқықый үгит-нәсият ҳәм мәлимлеме бөлими жетекши мәсләҳәтшиси.

Излеў

Көп оқылған мақалалар

Сыбайлас сайтлар

Қарақалпақстан Республикасы Жоқарғы Кеңеси ҳәм Министрлер Кеңесиниң газеталары.
Қарақалпақстан баспасөз ҳәм хабар агентлигинде 2007-жыл 7-февральда дизимге алынған. Гүўалық № 01-001
Developed by TUIT NF