Еркин Қарақалпақстан Вести Каракалпакстана 10:35:59, 25.05.2018
Хош келипсиз! | RSS
Сайт мазмуны

Кириў усылы

ЖАЛЫНЛЫ  ЖЫЛЛАРДЫҢ  ЖАЎЫНГЕРИ

Адамзат өз тарийхында көплеген урысларды, қанлы саўашларды басынан кеширген. Лекин, өзиниң көлеми, инсаниятқа, дүнья цивилизациясына жеткизген зыяны, қурбанлардың саны бойынша олардың ҳеш бири де 1939-1945-жылларда болып өткен Екинши жәҳән урысына теңлесе алмаса керек. 50 миллионға шамалас адамның дастығын қуртқан бул урыстың зардабы арадан қанша жыллар, қанша әсирлер өтсе де адамзаттың ядынан өшпейди.

Мине, дүнья халықларының бийғам, қәўетерсиз жасап киятырғанына да 73 жылдың майданы болды. Бунда, сол бир алыс 1945-жылдың 9-Майында фашизм жаққан отты сөндирип, оны қайтып бас көтерместей етип уясына тыққан мәртлердиң хызметин ҳеш нәрсе менен баҳалап болмайды. Ўақыт деп аталған қүдиретли күш өз ҳүкимин жүргизип, күн сайын сийрексип баратырған олардың сол бир қыйын жылларда көрсеткен ерлиги алдында қанша бас ийип, ҳүрмет көрсетсек те арзыйды. Бүгинги бахытлы, абадан турмысымыз ушын олардың ҳәр бириниң алдында мәңги қарыздармыз.

Усы жыл 16-апрельде Өзбекстан Республикасы Президенти Ш.Мирзиёев «Екинши жер жүзилик урыс қатнасыўшыларын хошаметлеў ҳаққында»ғы Пәр­ман­ға ҳәм «Еслеў ҳәм қәдирлеў күнине таярлық көриў ҳәм оны өткериў ҳаққында»ғы қарарға қол қойды. Усындай ҳүрмет-иззетке ылайық болған заманласларымыздың бири, жалынлы жыллардың жаўынгери, Өзбекстан Республикасы ишки ислер, прокуратура ҳәм әдиллик уйымлары ветераны, Қарақалпақстан Республикасына мийнети сиңген юрист Нурылла Абдуллаев ҳаққында сөз етер екенбиз, оның қанлы урыс жылларындағы қаҳарманлықлары, басып өткен өмир жолы менен хызметлери келешек әўлад­қа ҳәр тәреплеме үлги бола алатуғынына көзимиз жетеди.

1925-жылдың 5-декабринде Хожели районының «Қолап» аўылында туўыл­ған Нурылла Абдуллаев 1943-жылдың март айында өз арзасы менен фронтқа атланды. Екинши Украина фронтының ҳәрекеттеги армиясы қатарында Днепр жанындағы ҳүжим операцияларында, Украинаның оң жағалығын, Венгрия, Румыния, Чехословакияны азат етиў ушын болған саўашларда, соң японлардың Квантун армиясын қыйратыўда мәртлик үлгилерин көрсетти. Саўашларда бир неше мәрте жарақат алыўына қарамастан дүньяны фашизм искенжесинен қутқарыў ислерине белсене қатнасты. Урыстан соң Прибалтика ҳәм Түркстан әскерий округлеринде ҳәр қыйлы офицерлик лаўазымларда хызмет етти.

Урыс жылларында топланған тәжирийбе, әскерий тәртиптиң қатаң қағыйдаларына бейимлесиў Нурылла Абдуллаевтың соңғылығында ҳуқық қорғаў уйымларында узақ жыллар даўамында пидайы хызмет етиўине тийкар жаратты десек, асыра айтқан болмаймыз. 1947-1970-жылларда ишки ислер министрлигиниң бандитизмге қарсы гүресиў бо­йынша айрықша бөлиминде тергеўши, Қоңырат ра­йонлық ишки ислер бөлими ҳәм министрликтиң тергеў бөлими баслығы, Нөкис қаласы прокуроры, Әдиллик министриниң орынбасары, министр, Мәмлекетлик мүлк комитети шәртнама-ҳуқықый бөлиминиң баслығы лаўазымларында жемисли мийнет еткен ол республикамызда халқымыздың қәўипсиз ҳәм тыныш турмысын тәмийинлеў, жәмийетлик тәртипти беккемлеў ҳәм пуқаралардың ҳуқықый мәдениятын арттырыў ислерине салмақлы үлес қосты. 1975-жылы «Қарақалпақстан Республикасына мийнети сиңген юрист» ҳүрметли атағы менен сыйлықланған Нурулла атаның көксинде урыс жылларында алған наградаларына қоса «Шуҳрат» ҳәм «Жасорат» медальлары оның мийнетине берилген баҳа сыпатында жарқырайды.

— Днепр ушын болған саўашлардың биринде мен хызмет еткен рота командири, гвардия лейтенанты Головаченко аўыр жарақатланып, мениң қолымда жан берди. Өлиминен соң Советлер Аўқамының Қаҳарманы атағы менен сыйлықланған ол ҳәр биримиз ушын мәртлик, қаҳарманлық үлгиси еди. Оның жан берер алдында маған: «Достым, басшылықты қолыңа ал, ротаны алға басла, соны ядыңда тут, гвардияшылар ҳеш қашан шегинбейди, өлсе де тик турып, душпан тәрепке қарай қулайды» деген сөзлери арадан қанша жыллар өтсе де күни кешегидей ядымда, - деп еске түсиреди өзиниң жаўынгерлик жылларын Нурылла ата.

Нурылла аға бүгинги күнде зайыбы Ядвига Грабовская менен биргеликте тәрбиялап камалға келтирген төрт улынан өрбиген ақлық-шаўлықларының арасында ғаррылықтың бахытлы демлерин кеширмекте.

Өзбекстан Қаҳарманы, Өзбекстан ҳәм Қарақалпақстан халық шайыры Ибра­йым Юсуповтың:

Урралап оянып жатқан кәтиңде,

Осколкалар ойнар еле етиңде,

Ўатан әлпешинде, ел ҳүрметинде,

Жүрипсизлер бүгин байрам үстинде, - деп жазғанындай, Нурылла ата Абдуллаев ҳәм оның қураллас дослары ҳәмийше ҳүрмет-иззетте.

Зарафшан  ЖАҚСЫМУРАТОВА.

СҮЎРЕТТЕ: Н.Абдуллаев. 

Излеў

Көп оқылған мақалалар

Сыбайлас сайтлар

Қарақалпақстан Республикасы Жоқарғы Кеңеси ҳәм Министрлер Кеңесиниң газеталары.
Қарақалпақстан баспасөз ҳәм хабар агентлигинде 2007-жыл 7-февральда дизимге алынған. Гүўалық № 01-001
Developed by TUIT NF