Еркин Қарақалпақстан Вести Каракалпакстана 12:35:03, 22.10.2020
Хош келипсиз! | RSS
Сайт мазмуны

Кириў усылы

ҲАЖЫҒА  ЗЫЯРАТ

2009-жылы Сәлмен ийшан ҳәм ислам динимиз жөниндеги жазған материалларыма Сауд Арабиясында биринши орын ҳәм саўға пулын алған едим. Бирақ, ҳүжжетлеримди алалмадым. Мениң жазған мақалаларымды, китапларымды баспаға рухсат етип турған Өзбекстан Республикасы Министерлер Кабинети Дин ислери бойынша комитетиниң 8.09.2012-жылғы жоллаған хатында «Хатыңызда айтылған сөзлер тийкарлы.

Сауд Арабиясы Патшалығы тәрепинен ҳәр жылы бул киби жеңилликлер түрли мәмлекетлерге нәўбет пенен бериледи. Егер және усындай орын ажыратылған жағдайда сизиң кандидатураңыз Саудия елшиханасына усыныс етиледи» делинген еди.

Жасым болса 75 ке келип қалды. Өзим де ҳаж зыяратына барыўды нийет еттим, нийетим иске асты. Быйыл 26-февральдан 10-март аралығында Умра ҳажы сапарында болдық. Бизлер өзбекстанлы зыяратшыларға олардың айрықша иззет-ҳүрметин көрдик. Ислам динимизге уллы хызметлер көрсетип Имам Бухарий, ат-Термезий, Баҳаўатдин Нақшбандий, Ибн Сино, Әмир Темурлар елинен келгенимизди билип алды ҳәм артында «Uzbekistan» жазыўы бар кийимлерин берди. Басқа мәмлекет зыяратшыларына  бундай кийим бермеди. Түркиялылар, индонезиялылар, пакистанлылар жазыўды услап көрип бизлер менен сөйлескиси келер еди. «Өзбекстан» мийманханасында болдық. Бизлердиң елиўбасшымыз Нөкистеги «Имам ишан» мешити имамы, қарый Бахраматдин Разов болды.

Ташкенттен «Боинг-736» самолётында бес сааттай ушып, Жидда қаласына түстик. Соң автобуста 4 саат жол жүрип Мухаммад (ас) пайғамбарымыздың ҳижра еткен Мадина қаласына келдик. Ҳәммемиз де Нөкистен 12 сааттан аслам жол жүрип, қатты шаршадық. Биринши Президентимиз И.Кәримов ўақтында салдырған «Бостан» мийманханасында үш күн болдық. Пайғамбарымыздың қәбирин зыярат еттик. Соң Меккеге автобуста және 4 саатлық жолға шықтық. Мекке қаласына жақынлаған сайын бир-бирине тутаспаған, төбе-төбе, биздеги Шылпыққа уқсаған таўларды көрип бардық. Мекке қаласына жақынлағанда бир мешитке келип намаз оқыдық, жалаңаш етимизди аққа орап эхрам кийдик. Бул кийимде жүрип машқалалар айтылмайды, тек Алладан тилек тилеп жүреди екенсең. Бул жерде саяда 40 градус ыссы, бирақ бирде қара шыбын, сүйир шыбын яки шымшықлар көринбейди. Себебин сорасақ, бул жәниўарларда Алланың жаратқан мақлуқлары. Бетиңе қонғанда шаппатлап өлтирмесин деп бул муқаддес жерде олар жасамайды екен. Кең көшелерде бирде автобус бәндиргисин, бирде араб ҳаял-қызларын көрмедик. Жолда Жолдасбай Маңғытбаев пенен таныстым, ол да кегейлиши, мийнети сиңген қурылысшы екен. Себебин сорасақ ҳәрбир үй ағзасында жеңил машыны бар. Ҳаяллары жумыс ислемейди, тек бала тәрбиясы менен шуғылланады екен. Ҳәмме халық ўәкиллери менен мешитте намаз оқып отырамыз. Қасымдағы көпти көрген кәтқуда адамға мойныма илдирип жүрген «Uzbekiston» жазыўын көрсеттим. Ол афганстанлы Фатах деген ахун екен. Өзбекше сөйлейди. Жазыў белгисиниң астында мойныма асылып жүрген «Қарақалпақ» сөзин көрип: «Бизлерде өзбеклерде көп, қарақалпақларда бар. Талибанлар урысты тоқтатпай атыр ўғлим» -деди.

Эҳрам кийимимизди кийип Кабаға киргенимизде көпшилик адамлардан көзлеринен жас ерксиз ағады. Мениң денсаўлығымды есап­қа алып елиўбасшымыз маңғытлы Бахтиярға ҳәм нөкисли Мадиреймге Каабаны бирге айландырыўды тапсырды. Алла рахим еткен Бахтияр мениң қолымнан беккем услап Каабаны 7 рет айландырды. Қара тас «Ажарул асвод»ке жақынладық. Адамлар бирин бири ийтерисип, полицияны тыңламай Қара тасқа қолларын тийгизип атыр. Менде жақынладым, бирақ шамамды билип кейин шегиндим. Адам ийманлы болса, қара тасқа басын суғып көрсе бе­йишти көреди деген рәўият бар екен. Алдымдағы бир адам қара тасқа басын суғып турып, талып жерге жығылып түсти. Оны носилкиге салып алып кетти. Қолыңды тийгизе алмасаңыз алақаныңызды Каабаға қаратып ишара етип, тилегиңизди айтып болып қолыңды сүйсеңиз, тилегиңиз қабыл болады деп түсиндирген еди. Соны иследим. Сол жерде Ибраҳим Халилдиң тасқа қатып қалған аяғының изин көрдик. Усы жерде еки ракат намаз оқып зам-зам суўына бардық.

Рәўиятларға көре күндеси, өзи негр Ажарды ҳаялы Сара жаманлай берип 3-4 жасар баласы менен Ибраҳим Халил усы жақларға әкелип, күнлериңизди көре бериң деп таслап кеткен дейди. Ажар өзи де, баласы Исмайылға да суў излеп Марфа ҳәм Сафа таўлары арасында Алладан суў тилеп 7 рет жуўырған екен. Бир ўақлары баласы Исмайылдың шырқырап жылап атырған даўысын еситип баламды жылан шақтыма, я қасқыр келдиме деп қасына барса, баласы топырақты ысырып атырған жеринен суў булағының атлығып шыққанын көреди. Зам-зам деген «әстен ақ» деген сөз екен. Аллаҳу акбар айтып зам-замнан қанып ишеди...

Зам-зам суўы қолайлы болсын деп жоқарыға шығарып қойыпты. Бул суўды ишерде өзине, туўысқанларына, ел-халқымызға, Президентимизге, елбасшыларымызға тилеклер тилеп иштик. Марфа, Сафа таўларынан жуўырып өткеннен соң намаз оқып, тырнақ шашларымызды қысқартып эҳрамнан шықтық. Енди емин-еркин жүрип базарларға барып үйлерге саўғалар алдық, үйлер менен сөйлестик.

2009-жылы Сәлмен ийшан ҳәм Ислам динимиз бойынша жазған материалларым ушын Сауд Арабиясы ўәзири Мухитданхужадан, оның орынбасары Түркстан бөлими раиси А.Иноятулла биринши орын ҳәм саўға пулымды ал­ған едим. Бирақ, ҳүжжетлерим келмей қалды. Тийисли орынлардан рухсат алып, «Сәлмен ийшан», «Нурымбет ахун», «Алланияз Қаҳарман — адамгершиликтиң жоқары шыңы» ҳәм «Ҳәр заманға бир заман» атлы китапларымды, саўғаларымды апарып бериўим керек еди. Бул жерде қатаң тәртип болып, елиўбасыдан бир адым да шыға алмаймыз. Жидда қаласында А.А.Иноятуллаға телефоннан қоңыраў етилди. Ертеңине Өзбекстан мийманханасының фойесинде ол бизиң елиўбасшымыз Бахрамдин менен сөйлескен екен. Мени сораған. Достым Жолдасбай менен келсек орта бойлы, қара пәрең жигит орнынан турып «Мен Иноятулламан, Алламберген аға деп таныстырды. Ол түркий тилдиң ҳәммесин де биледи, мени таныйды екен. Оның «Алламберген аға устазымыз» деген сөзлери мениң кеўлимди көтерди. Мен оған алып келген китапларымды ҳәм шайх Мухаммед Юсуф Мухаммед Садықтың өзбекше китабын саўғаға бердим. Ол да маған әкелген саўғасын көрсетти. Ислам динимизге қосқан мийнетлеримди баҳалап оң жақ бетине «шаҳодат» — қарақалпақша «гүўаҳнама» деген сөз деди, шеп жағына «тақдир» қарақалпақша «рухсат етилген» дегенди аңлатады екен. Сол жерде Бахраматдин арабшасын оқып көрип, бул саўға «Мақтаў жарлығы»на туўра келеди екен,-деди. Маңлайыма тийгизип мақтаў жарлығын алдым.

Бизлер екеўмиз бираз сөйлестик. Жарлықты ашып: «Давлат Муратов Аллах берган» деген арабша жазыўын оқыдым. Жолдасбай бизлерди сүўретке алды. Бизде «Сауди радиосы»нан мына қарақалпақ ҳаялының қосығын берип турамыз»,-деди.

Есигиңниң алды пахта,

Иске шықтың сәҳәр ўақта,

Дем алғың келсе аўлақта,

Саяманлы тал болайын.

Бул халық шайыры Ибрайым Юсуповтың қосығы еди.

Иноятулла бизде  меҳман болың деп мирәт етти. Биз рахметимизди айтып, хошластық.

Жидда бул ана деген сөзди билдиреди. Мен интернеттен Ҳаўа енениң Жиддаде қәбири бар деген мағлыўмат алған едим. Адам ҳәм Ҳаўа ене бейиштен қуўылғаннан соң 200 жылдан кейин Арафат таўында биринши рет дийдарласқан. Соннан баслап Абыл, Қабыл үрим-путақлары өрбигени жөнинде мағлыўмат бар.

Ҳүрметли Президентимиз Ш.Мирзиёев 2017-жылы 19-сентябринде БМШ Бас Ассамблеясының 72-сессиясында ислам динимиз жөнинде сөз сөйледи. Түркия Президенти «Ассам­блеяда еле ҳеш ким буншелли ислам динимизди қоллап-қуўатламаған еди» деп өз пикирин билдирди.

Бизлерге Өзбекстан Президенти атынан деп саўғалар берип турды. Ҳәммемиз ҳүрметли Президентимиз  Ш.Мирзиёевқа, елбасшыларымызға Каабатуллада жақсы тилеклеримизди билдирдик.

Усы жерде айтып кеткен орынлы болар деймен. Жалалатдин Румийдиң айтыўынша адамлар өтмиштеги ата-бабаларының елге ислеген хызметлерин улығласа олардың руўхлары шадланып ол жерге қут-берекет, меҳир-муҳаббат алып келеди екен. Мен туўылып өскен Кегейли районы Оймаўыт аўылынан шынжырма-шынжыр 31 темирши уста бабаларымыз үш әсирден зыят халыққа хызметлер иследи. Сол жерге аўыл ақсақалларының өтиниши бойынша Кегейли районы ҳәкими монумент қурыўға қарар шығарды, Жоқарғы Кеңес оны мақуллады. Аўыл турғынлары буны ғәрезсизлигимиздиң шарапаты деп қуўанысып өзлери 32 миллион сум топлап естелик қурды. Ҳәзир естелик питиў алдында. Кегейли районы ҳәкими М.Әбдиров естеликти балансына алып, оның әтирапын адабанластырыў, көклемзарлыққа айландырыў бойынша тийисли тапсырма берди. Бул да зыяраттың шарапатынан болса керек. Бул ийгиликли исти ақырына дейин жеткерсек мақсетке муўапық болып, өткенлердиң руўхы шад болар еди.

Алламберген ҳажы  ДӘЎЛЕТМУРАТОВ,

Нөкис қаласы.

Излеў

Көп оқылған мақалалар

Сыбайлас сайтлар

Қарақалпақстан Республикасы Жоқарғы Кеңеси ҳәм Министрлер Кеңесиниң газеталары.
Қарақалпақстан баспасөз ҳәм хабар агентлигинде 2007-жыл 7-февральда дизимге алынған. Гүўалық № 01-001
Developed by TUIT NF