Еркин Қарақалпақстан Вести Каракалпакстана 12:30:06, 22.10.2020
Хош келипсиз! | RSS
Сайт мазмуны

Кириў усылы

ЗАМАНЫНАН, ӨМИРИНЕН РАЗЫ  ИНСАН

Ўақытты жылаўлай алмайсаң, ҳеш ким оны артқа қайтара алмайды. Себеби, бул тәбият нызамы. Лекин, балалығынан ўақыттан утқан бахытын уттырмайды. Қаршадайынан илим ҳәм кәсип өнер үйрениўге ўақыт ажыратып, елге танылған Рахметжан Таджетдинов бүгинги күнде заманынан да, өмиринен де разы бахытлы адам.

— Әкем, Таджетдин Алламбергенов пайтахтымыздағы республикалық муғаллимлердиң билимин жетилистириў ҳәм қәнигелигин арттырыў орайына тийисли «ГазММ» полуторка машинасын басқаратуғын еди. Жаслықтағы қызығыўшылыққа салып, шаң-тозаңын сыпырыўды бәнелеп, ара-тура көзиниң тасасын алып, жақын аралыққа айдап көрер едим. Әне, соннан баслап өмиримде автомобильлерге ықлас, меҳир оянды. Келешегимди белгилеўде, қайсы кәсиптиң басына жип байлаўда автотранспортшы болыўды кеўлиме түйдим. 1956-жылы Ташкент мәмлекетлик политехника институтының механика факультетине ҳүжжет тапсырардағы қәдемим сәтли келди. Кәсип таңлаўда алжаспай, мәртебеге еристим,-дейди Қарақалпақстан Республикасына хызмет көрсеткен автотранспорт хызметкери, «Өзбекстан Республикасының ҳүрметли автомобильшиси» көкирек нышаны ийеси Р.Таджетдинов.

Ол институтта оқыған дәўиринде тынбай изленди. Нәтийжеде автомобиль транспортынан пайдаланыў бойынша қәнигелигин ийелеп, дәслепки мийнет жолын республикамыздағы 117-санлы автобазада механик болып ислеўден баслады. Автобазада ислеўи студентлик жыллары автомобильлер ҳаққындағы теориялық билимлерин ис жүзинде тәжирийбе топлаўына қосентин тийгизди. Усының арқасында жас қәниге билмегенлерин, кемтиклерин толықтырды. Арадан өткен жыллар даўамында топлаған излениўлер нәтийжесин бере баслады. Соңын ала, автобаза басшылары оған исеним билдирип, 14-автокәрханада инженерликти келистирсе Рахметжан келистиреди деген шешимге келис­ти. Ал, 1963-жылы Хожели қаласындағы республикалық Тутыныўшылар жәмийетине қараслы автобазаның бас инженери етип бекитилди.

1966-жыл 7-сентябрде Қарақалпақстан Республикасы ҳүкиметиниң сораныўы бойынша Нөкис автомобиль жоллары техникумы шөлкемлестирилип, оған марҳум Т.Камалов директор болып сайланды.

Р.Таджетдиновтың автомобиль транспорты тараўында маман қәнигелиги есапқа алынып, 1966-жылы бурынғы Нөкис автомобиль жоллары техникумының директоры орынбасары, соң усы техникумға директор етип сайланды.

Оқыўшы-жаслардың сол дәўир талабына муўапық билим алыўында өзиниң тиккелей басшылығында Жоқары ҳәм орта арнаўлы оқыў орынлары минис­трлиги қасындағы илимий методикалық орайы менен байланыс орнатып, оқыў қураллары ҳәм методикалық көрсетпелер менен толық тәмийинлеўге еристи. Оқыў орнының материаллық-техникалық базасын беккемлеў мақсетинде 1967-жылы еки қабатлы, 8 ханалы оқыў имараты ҳәм спорт майданшасы оқыўшы жаслардан дүзилген қурылыс отряды жәрдеминде қурып питкерилиўине тиккелей басшылық етти.

Әлбетте, ҳәр қандай кәсипти ийелеўде маманлығын асырыўда тәжирийбе алмасыў көбирек пайдасын тийгизеди. Орта арнаўлы мағлыўматлы транспорт тараўына қолынан ис келетуғын кадрлар таярланыўы ушын Өзбекстанда биринши болып Москва қаласындағы Лихачев атындағы, Горький, Ульяновск қалаларындағы автомобиль ислеп шығарыўшы заводлары менен техникумда билим алып атыр­ған оқыўшыларының өндирислик әмелиятын өткериў бо­йынша шәртнама дүзисти. Усы бирге ислесиў даўамында оқыўшы-жаслар автомобильлерди жыйнаўшы конвейерлерде жумыс ислеў мүмкиншилигине ийе болды. Нәтийжеде, оқыўшылар автомобиль ҳаққындағы теориялық билимлерин әмелиятта беккемлеўине, ҳақыйқый маманлық ийелеўине себин тийгизди. Буннан тысқары, усы заводларда әмелият өткерилиўи оқыў орнының материаллық-техникалық базасының жақсыланыўына жәрдемин берди, ҳәр қыйлы маркадағы автомобильлер ҳәм аўысық бөлеклер алып келинди. Соның менен бирге оқыўшы-жаслар ол жердиң мәденияты, тарийхы менен жақыннан танысып, музей ҳәм театрларда руўхый дем алып қайтты.

Усындай жаңалық өзиниң нәтийжесин узақ күттирмеди. Ҳәр еки жылда өткерилетуғын Өзбекстан Республикасындағы 4 автомобиль жоллары оқыў орынлары арасындағы семинар кеңеслерде оқытыўшылардың басшылығында оқыўшылардың ҳәрекеттеги автомобиль транспорты, жол ҳәм көпирлер бойынша ислеген көргизбели қураллары жоқары баҳаланды, кең ен жайдырылды.

Сол жыллары республикамыздағы техникум жаслары арасында ТЕЗ (тапқырлық, епшиллик, зийреклик) атлы телетаңлаўлар өткерилиўи дәстүрге айланды. Техникумның «Тулпар» командасы телетаңлаўларға қатнасып, сыйлы орынларды алып жүрди. Халқымызға белгили мар­ҳум халық шайыры Т.Жумамуратов шофёрлар ҳаққында жаңа қосық, композитор С.Палўанов жаңа нама, П.Мадреймов аяқ-ойынлар сахналастырды. Бул да жаслар арасында өзгеше мәдений руўх пайда етти.

Оқыў орнына 20 жыл басшылық етиў айтар аўызға аңсат. Рахметжан ағаның басшылығында усы жыллар ишинде республикамыздағы автотранспорт ҳәм жол қурыўшы кәрханаларға он мыңнан аслам орта арнаўлы қәнигелер таярланды. Олардан Қарақалпақстан Республикасына хызмет көрсеткен транспорт хызметкери А.Жақсыбаев, Қарақалпақстан Республикасына мийнети сиңген санаат хызметкери марҳум А.Бабаназаров, Қарақалпақстан Республикасына мийнети сиңген илим ғайраткери, техника илимлериниң докторы С.Шәмшетовларды келтирип өтсек болады. Ҳәзирги күнде де оның шәкиртлери республикамыздың транспорт тараўларында хызмет етпекте.

Елеге шекем Рахметжан аға республикамыздың барлық орынларына той-мерекелерге барса, сол жерлерде бес-алты шәкиртлери шығып, қолыңызда оқып едик деп сыйлап төрге шығарады. Сол күни үйине көрсетилген сый-ҳүрметтен кеўилли қайтады.

Рахметжан аға өмирден жубын таңлаўда да алжаспады. Өмирлик жолдасы билимлендириў тараўының пидайысы, Өзбекстан ҳәм Қарақалпақстан Республикаларына хызмет көрсеткен халық билимлендириў хызметкери Тамара Утамбетова менен шаңарақ қурғанына 55 жыл толды. Олар ул-қызларын елимизге ҳадал хызмет ететуғын азаматлар етип тәрбиялап өсирди. Туңғышы Кәрим банк хызметкери, Ийгилик «Қарақалпақавтожол» кәрханасында қурылыс мәкемесиниң баслығы, қызы Жамила «АльфаИнвест» қамсызландырыў компаниясының Нөкис филиалының директоры.

Ағасы Мухаммеджан биология илимлериниң кандидаты, қарындасы Света республикамызда ҳаял-қызлар арасынан биринши болып химия илимлериниң кандидаты илимий дәрежесине жетискен болса, Шәзида мектепке шекемги билимлендириў мәкемелеринде пидайы мийнет етти. Олар бул жетискенликке ерисиўинде кемпир апасы Меңсулыў ҳәм анасы Үмитхан апалардың ул-қызларын мийримли етип, алақанында мәпелеп өсиргенин ҳүрмет пенен еске алады.

Хошласардан алдын сексенинши бәҳәрин қарсылап атырған Рахметжан ағаның айтқан бир-еки аўыз гәпи, бизди қайта дизе бүктирди.

— Ҳәзирги заманымыз ҳәм жасларымызға ҳәўесим келеди. Өзбекстан қысқа жыллар ишинде дүньяда санаўлы автомобиль ислеп шығаратуғын еллер қатарына қосылғанының өзи үлкен жетискенлик. Асакадағы автомобиль заводы, Самарқанд қаласында жолаўшы ҳәм жүк тасыўшы автомобильлер ислеп шығарылмақта. Транспорт тараўының потенциалы нығайды. Аўыз толтырып айтарлықтай тәрепи бизиң автомобильлеримиз сырт еллердиң базарларында қарыйдарларын таўып атырғаны қуўанышлы. Жасларымыз усындай имканиятлардан дурыс пайдаланыўы керек,-дейди Рахметжан аға жасы-үлкенлик нәсиятын берип.

Р.Таджетдиновтың өмири мийўалы дараққа мегзейди. Ҳақыйқатында да, елимизге мийнетин сиңдирип, ул-қызларынан ақлық-шаўлық сүйип, бахытлы шаңарақ ийеси екенлиги усындай шешимге келиўимизге түртки берди. Ол бүгинги заманынан да, өз өмир жолынан да разы бахытлы инсанлардың бири екенлигин айрықша атап өткимиз келеди.

 Қ.РЕЙМОВ, журналист.

 

Излеў

Көп оқылған мақалалар

Сыбайлас сайтлар

Қарақалпақстан Республикасы Жоқарғы Кеңеси ҳәм Министрлер Кеңесиниң газеталары.
Қарақалпақстан баспасөз ҳәм хабар агентлигинде 2007-жыл 7-февральда дизимге алынған. Гүўалық № 01-001
Developed by TUIT NF