Еркин Қарақалпақстан Вести Каракалпакстана 11:54:57, 22.10.2020
Хош келипсиз! | RSS
Сайт мазмуны

Кириў усылы

ТЕАТРЫМЫЗДЫҢ БҮГИНГИ ТУРМЫСЫ

  Қарақалпақ халқы тарийхына нәзер салсақ, қыйын дәўирлерди басынан өткерген. Соған қарамастан өз тили, мәденияты, көркем өнерин жоғалтпастан әўладтан-әўладларға жеткерип келген. Қарақалпақстанда театр өнери ХХ әсир басларында пайда болып усы дәўирлерде раўажланған.

Бүгинги күнде Қарақалпақстан Республикасы Мәденият министрлигине қараслы Бердақ атындағы Қарақалпақ мәмлекетлик академиялық музыкалы театры, Қарақалпақ мәмлекетлик  Жас тамашагөйлер ҳәм Қарақалпақ мәмлекетлик Қуўыршақ театрлары менен бирге қала ҳәм районларда ҳәўескерлик халық театрлары жумыс алып бармақта.  

«Егер театрдың мазмуны тек ғана кеўил ашар тамашадан ибарат болғанда, оған сонша мийнетти жумсаў шәрт емес еди. Бирақ, театр өмирди сәўлелендиретуғын көркем өнер болып есапланады»,- деп белгили  театр реформаторы, режиссёр К.Станиславский әжайып пикир билдирген еди.   Арадан қанша жыллар өтсе де бул ҳақыйқатлық шынлығын жойтқан жоқ. Театр — өмир айнасы сыпатында халқымыздың руўхый байлығын қәстерлеўде, келешек әўладларға өтмиш тарийхымызды үйретиўде,  бүгинги күн нәпесин сәўлелендириўде тәрбия ошағы. Өйткени, онда жәмийетлик турмыста жүз берип атырған ўақыялар, өмир тәшўишлери, жақсылық ҳәм жаманлық арасындағы кешкен гүреслер, қулласы, өмирдиң барлық реал қубылыслары көркем образларда сәўлеленеди. Бул дәргайға қәдем қойған инсан руўхый заўық пенен бирге қайнаўытлаған өмирден сабақ алады, сондай-ақ, театр ой-пикирди оятады. Тамашалаўға келген ҳәр бир тамашагөйдиң өзине тән тал­ғамы ҳәм талабы бар. Сонлықтан да тамашагөй кеўлине қонымлы дәрежеде жеткерип бериў актёрлардан туўма талант, жоқары билим ҳәм мийнеткешликти талап етеди.  

 Бүгинги күнде руўхый дүньямыздың ажыралмас бир бөлегине айланған Бердақ атындағы Қарақалпақ мәмлекетлик академиялық музыкалы театры тоқсан жылдан асламырақ ўақыттан берли хал­қымыздың руўхый санасына нур таратып, талай басқышлардан өтти. Бул өткен дәўир ишинде театр жәмәәти қарақалпақ театр көркем өнерин дүньяға танытыўға үлес қосты. Театр репертуары жылдан-жылға рәң-бәрең қунлы дөретпелер менен байытылды. Қәсийетли бул дәргайдан халқымыздың ардақлы перзентлери, белгили көркем өнер ғайраткерлери, халық артистлери, драматург­лер, режиссёрлар жетилисип шықты. Ҳәзирги ўақытта жәмәәтте олардың жолын даўам етип кия­тырған талантлы жаслар менен толыспақта. Театр тарийхына нәзер салсақ, ең дәслеп «Таң нуры» труппасы атамасы менен 1926-жылы 8-ноябрьде Қ.Әўезовтың «Тилек жолында» музыкалы драмасы менен туңғыш пердеси ашылды. Буннан соң Қарақалпақ мәмлекетлик театры, К.Станислав­ский атындағы Қарақалпақ мәмлекетлик сазлы драма ҳәм комедия театры, Қарақалпақ сазлы театры ҳәм ғәрезсизликтен соң Бердақ атындағы Қарақалпақ мәмлекетлик сазлы театры болып, ал, 2017-жыл февраль айынан баслап академиялық театр статусына ийе болды.  Сондай-ақ, өткен жылы театрдың 90 жыллығы кең түрде белгиленди ҳәм «Билим» баспасынан «Бердақ атындағы Қарақалпақ мәмлекетлик академиялық музыкалы театрына — 90 жыл» атамасындағы театр тарийхын өзинде жәмлеген китап қарақалпақ, өзбек, инглис тиллеринде жарық көрди.             

Бүгинги күнде театр репертуарында тарийхый дәстанлар, ҳәр қыйлы жанрдағы көркем шығармалар, бүгинги дәўир қаҳарманлары турмысы айқын сәўлелендирилген дөретпелер менен қатар дүнья ҳәм қоңсылас мәмлекетлер жазыўшыларының классикалық дөретпелери сахналастырылмақта.

— Усы жылы «Ғәрип ашық» дәстаны тийкарында «Ғәрип ашық», М.Нызановтың «Аязий» драмалары, «Қырқ қыз» дәстаны тийкарында Н.Мухаммеддиновтың «Гулайым» операсы ҳәм басқа да заманагөй мазмундағы дөретпелердиң халқымызға инам етилиўи режелестирилмекте дейди, — театр­дың көркемлик жақтан басқарыўшысы Б.Баймурзаев.     

  Жақында бул дәргайда 27-март — халықаралық театрлар күнине арналған театрлас­тырылған байрам кешеси болып өтти.

 Байрам кешесине кең жәмийетшилик ўәкиллери, көркем өнер шайдалары, театр жәмәәтлери менен халқымызға белгили нураный көркем өнер шеберлери қатнасты.Театр алдына қара үй тигилип, әтирапында бақсы сазенделердиң жағымлы лапызы, ал, театр фойесинде театр оркестриниң концерти жыйналғанларға йош бағышлады.

Кешеде Қарақалпақстан Республикасы Мәденият министри П.Айтмуратов ҳәм нураный көркем өнер шеберлери сөзге шығып, бул байрам тек ғана театр жәмәәтлериниң емес, ал, пүткил халқымыздың байрамы екенлигин айрықша атап өтти. Театрдың пирли сахнасында ислеп, оның усы дәрежеге жетисиўинде мийнети сиңген марҳум нураныйлар еске алынды. Сондай-ақ, устазлардың жолын даўамлап киятырған талантлы жаңа әўлад ўәкиллерине бул жолда табыслар тиледи.

Буннан соң театр жәмәәти тәрепинен таярланған интермедиялар, пародиялар, қосық ҳәм аяқ ойынлар келген тамашагөйлерге көтериңки кейпият бағышлады.

Кешеде республикамыздағы бир қатар театр белсендилерине Қарақалпақстан Республикасы Жоқарғы Кеңеси ҳәм Қарақалпақстан Республикасы Мәденият Министрлигиниң Ҳүрмет жарлықлары тапсырылды.

 З.ЕРЕКЕЕВА.

СҮЎРЕТТЕ: «Бердақ» спектаклинен көринис.

Излеў

Көп оқылған мақалалар

Сыбайлас сайтлар

Қарақалпақстан Республикасы Жоқарғы Кеңеси ҳәм Министрлер Кеңесиниң газеталары.
Қарақалпақстан баспасөз ҳәм хабар агентлигинде 2007-жыл 7-февральда дизимге алынған. Гүўалық № 01-001
Developed by TUIT NF