Еркин Қарақалпақстан Вести Каракалпакстана 08:04:45, 19.09.2018
Хош келипсиз! | RSS
Сайт мазмуны

Кириў усылы

АРЗЫЎЛАР  АЛҒА  БАСЛАЙДЫ

Адам балалық дәўирде қандай да бир жақсы нәрселерди қыял етип, үлкейе келе оған жетисиў ушын тынымсыз мийнет ислейди. Бул пәк, гирбиңсиз сезимлердиң ушқынлары соңын ала жалынға айланып, айдын келешекке қарай қәдем таслатады.

Биз сөз етпекши болған инсан Қурбанбай Мәмбетовтың да бүгинги күни елимизге белгили шыпакер болып жетилисиўине алыс «Ақкөл» аўылында ҳәр жыл сайын мектеп оқыўшыларын медициналық тексериўден өткеретуғын аўылдағы шыпакерлер Генжебай аға Қалиев ҳәм Базаргүл апа Өтемисовалар себепши болған.

Олардың ақ халатын минтаздай услап-тутыўы ҳәм наўқасларды биймиллет, айрықша мийирманлық пенен емлеп, халықтың алғысы ҳәм ҳүрметине миясар болыўы Қурбанбайдан шыпакерликке деген қызығыўшылығын оятты. Әсиресе, мектептеги муғаллимлери Әбдижәлил Минажов, Оразбай Мәтеков, Мәмбеткерим Реймов, Қаллыхан Сейтниязова, Байнияз Тилеўниязовлардың «Сен шыпакер бол, келешекте халықты емлейсең» деп ҳақ тилек билдиргени, арзыўларына және де қанат байлады.

­ 1966-жылы мектепти ағла баҳалар менен тамамлап, жоқары оқыў орнына тапсырыў бойынша Нөкистеги дайым Жамал Қошетеровқа ойлассам, ол «сени үлкен алым Чаржаў Әбдировқа апарып таныстыраман» деп мени оның үйине қарай ертип әкетти. Чаржаў аға бизлер менен гүрриңлесе отырып, мениң аттестатымдағы баҳаларға қарап, «Ҳаў, сен ҳәмме пәннен беске оқыған екенсең ғой» деп таңланды. Соңынан ол маған «ҳәзир республикамызда шыпакерлер жетиспей атыр, сен ТашМИге оқыўға тапсыр» деп усыныс етти. Сонда дайым аўыл баласы үлкен қалада албырап қала ма, деген ой менен «бизиң жийен Нөкисте-ақ оқый берсин, институт болса кейнинен көрер» деп Чаржаў ағаның усынысын онша мақулламады. Сонлықтан, мен сол жылы Нөкис медицина училищесиниң фельдшерлик бөлимине оқыўға тапсырыўға мәжбүр болдым, - деп сол жылларды еске алады Қурбанбай Мәмбетов.

Лекин, жаслық жигер ҳәм оқыўға деген инта училищедеги устазлары Қалбай Төремуратов, Мәтжан Дәлжановлардың «Сен мед­институтта оқыўың керек» деген исеними ҳәм усы оқыў орнының айрықша дипломы менен қоса берилген жолламасы оны әййемги ҳәм нәўқыран Самарқанд шәҳәрине қарай жетеледи.

1969-жылы Самарқанд медицина институтына оқыўға түскен ол бул дәргайда соңынан бәри де республикамызға белгили шыпакерлерден сол дәўирдиң атақлы профессор-оқытыўшыларынан медицинаның ҳәр түрли сырларын үйренди. 1971-жылы курсласы Дәмехан Сәрсенбаева менен турмыс қурып, сол жақта туўылған Гүлчехра ҳәм Рустем атлы перзентлери менен аўылға төртеў болып қайтты.

1975-жылы институтты тамамлап, республикалық емлеўхананың терапия бөлиминде интернатураны өткен ол 1976-1977-оқыў жылында Нөкис медицина училищесинде терапия пәнинен оқыўшыларға сабақ берди. Соңынан республикалық емлеўхананың терапия бөлимине терапевт шыпакер болып жумысқа өтип, ол жерде Л.Андреева, А.Досназаров, Н.Ешниязов, Ж.Авезов, Н.Төрениязов, Н.Покровская, Қ.Бегжанов, Ж.Алланиязов, М.Дәлжанов, М.Әметов, Қ.Төремуратов ҳәм тағы басқа да тәжирийбели шыпакерлердиң изине ерип, өзиниң ис-тәжирийбесин байытып барды.  Соңынан Қазан қаласында неф­рология қәнигелиги бо­йынша билимин жетилистирип қайтқан ол емлеўханада нефролог шыпакер болыў менен бирге республика Денсаўлықты сақлаў министрлигиниң бас нефрологы болып жумысқа тайынланды. Мине, усы дәўирде Қарақалпақстан тарийхында биринши мәрте республикалық емлеўханада терапия бөлиминде бүйрек кеселликлери ушын арнаўлы 10 койка ашылды. Ал, 1988-жылы болса, нефрология терапиядан бөлинип, өз алдына бөлим етип шөлкемлестирилди ҳәм Қурбанбай Мәмбетов усы жаңа бөлимниң меңгериўшиси болып тайынланды.

1991-жылы усы бөлимге гемодиалез, яғный, жасалма бүйрек аппараты алып келинип орнатылады ҳәм оның жәрдеминде көплеген наў­қас инсанлар кеселликтен айығып, өмирден өз орынларын таўып кетти. Усындай өз кәсибиниң пидайысы болған қаҳарманымыз усы жыллар ишинде илим менен де шуғылланып, устазлары — академик Ч.Әбдиров, профессор В.Аваковлардың басшылығында «Арал бойы экологиялық шараятында туўыў жасындағы ҳаялларда өткир бүйрек жетиспеўшилиги, оны емлеў ҳәм алдын алыў илажлары» деген темада кандидатлық диссерта­циясын табыслы қорғап шығады.  1998-жылы тараў басшылары Қурбанбай Мәмбетовты күтә жуўапкерли ўазыйпа есапланған О.Халмуратов атындағы 1-санлы Республикалық орайласқан емлеўханаға бас шыпакер етип бекитеди ҳәм ол бул жумыста 2002-жылға дейин хызмет атқарады.

Қурбанбай Мәмбетовтың көп жыллар даўамында ислеген бул мийнетлери өз ўақтында тараў басшылары ҳәм республика ҳүкимети тәрепинен мүнәсип түрде баҳаланып, оған «Қарақалпақстан Республикасына мийнети сиңген денсаўлықты сақлаў хызметкери» ҳүрметли атағы берилип, «Өзбекистан Республикасы денсаўлықты сақлаў ағласы» көкирек нышаны менен сыйлықланды. 1999-жылы халық депутатлары Нөкис қалалық Кеңесине депутат болып сайланды. Сондай-ақ, ол 2004-жылдан баслап ТашПМИ Нөкис филиалында оқытыўшы болып студентлерге өзиниң бар билим ҳәм ис-тәжирийбесин үйретип келмекте.

Қурбанбай ағаның зайыбы Дәмехан Сәрсенбаева да жоқарыда атап өткенимиздей, қәнигелиги бойынша акушер-гинеколог шыпакер болып, ол көп жыллар даўамында Өзбекистан Республикасы қәнигелестирилген акушерлик ҳәм гинекологиялық илимий-әмелий медицина орайының Нөкис филиалында шыпакер ҳәм бөлим меңгериўшиси болып халыққа хызмет көрсетти. Ол да «Қарақалпақстан Республикасына мийнети сиңген денсаўлықты сақлаў хызметкери» ҳүрметли атағына ийе. «Анаға қарай қыз өсер» дегениндей, туңғышы Гүлчеҳра да анасының жолын бүгинги күни усы филиалда акушер-гинеколог болып жемисли даўам етпекте. Перзентлериниң барлығы да үйли-жайлы болып, турмыстан өз орынларын тапқан.

Мине, күнлер изинен күнлер, жыллар изинен жыллар көзди ашып жум­ғанша зымырап өтпекте. Ҳәр бир өтип атырған жыл бизиң ҳәр биримизди изимизге қарап өз-өзимизге есап бериўге мәжбүрлейди. Быйыл­ғы бәҳәрдиң биринши он күнлигинде өзиниң қутлы 70 жасын белгилеп атырған Қурбанбай аға да буннан қуры алақан емес. Ол өткен өмирин ой елегинен өткерип, халыққа ислеген хызмети ҳәм ерискен жетискенликлерин мақтаныш етсе, өзиниң турмыста топлаған бай ис-тәжирийбесин жас шыпакерлер, перзентлери ҳәм ақлықларына үйретиўден ҳасла жалықпайды. Арзыўлар алға баслайды, деген усы болса керек.

 Әдилбай ОРАЗОВ, журналист.

 

 

Излеў

Көп оқылған мақалалар

Сыбайлас сайтлар

Қарақалпақстан Республикасы Жоқарғы Кеңеси ҳәм Министрлер Кеңесиниң газеталары.
Қарақалпақстан баспасөз ҳәм хабар агентлигинде 2007-жыл 7-февральда дизимге алынған. Гүўалық № 01-001
Developed by TUIT NF