Еркин Қарақалпақстан Вести Каракалпакстана 22:28:36, 25.09.2020
Хош келипсиз! | RSS
Сайт мазмуны

Кириў усылы

СУЛАЙМАН БАҚЫРҒАНИЙДИ ҮЙРЕНИЎГЕ АРНАЛДЫ

Ҳәким ата — Ахмет Яссаўийдиң шәкирти. Оның ҳақыйқый аты Сулайман Бақыр­ғаний. Оны Ҳәким ата деп те атайды. Бақырған деген жер ҳәзирги Қоңырат қаласынан әдеўир төмениректе жайласқан. Сол жердеги Ҳәким атаның қәбири әйне ўақытта да зыярат орны есапланады.

Академик В.В.Бартольд.

Қарақалпақлардың әййемнен ата мәканы болған Арал теңизиниң қубла жағалаўлары, Хорезм ойпатлығынан көплеген ойшыллар, данышпанлар, талантлы инсанлар жетилисип шыққан тарийхтан белгили. Солардың бири уллы ойшыл — Сулайман Бақырғаний.

Сулайман Бақырғаний Түркий суфизм тәлийматының тийкарын салған Ахмет Яссаўийдиң шәкирти болып, 1123-жыллар шамасында туўылып, 1186-жылы қайтыс болған. Оның қоныс бас­қан мәканы Қарақалпақстанның аймағы. Қәбири Мойнақ районындағы Ҳәким ата қойымшылығында.

Өзбекстан Республикасы Министрлер Кабинетиниң 2017-жыл 17-январьдағы «Қарақалпақстан Республикасындағы аймақларды социаллық-экономикалық раўажландырыў, халықтың турмыс дәрежесин және де жақсылаўға байланыслы қосымша илажлар бағдарламасы ҳаққында»ғы қарарында Мойнақ районы аймағында жайласқан Ҳәким ата Сулайман Бақырғаний мақбарасын қайтадан қурыў ҳәм әтирапын абаданластырыў, зыярат дәргайы жолындағы «Рәўшан» каналына пиядалар ушын көпир қурыў, Сулайман Бақырғанийдиң әдебий мийрасларын улыўма билим бериў, орта арнаўлы ҳәм жоқары оқыў орынларының бағдарламаларына киргизиў бо­йынша усыныслар ислеп шығыў нәзерде тутылған еди. Усы қарар талапларынан келип шығып, Әжинияз атындағы Нөкис мәмлекетлик педагогикалық инс­титуты Қарақалпақ әдебияты, Миллий идея, руўхыйлық тийкарлары ҳәм ҳуқық тәлими кафедралары «Сулайман Бақырғанийдиң өмири ҳәм дөретиўшилигин үзиликсиз билимлендириў системасында үйрениўдиң әҳмийетли мәселелери» атамасында республикалық илимий-теориялық конференция ҳәм Сулайман Бақырғаний күнлерин шөлкемлестирди.

Ҳәптелик институттың мәлимлеме-ресурс орайында Сулайман Бақырғаний өмири ҳәм дөретиўшилигине байланыслы китаплар көргизбеси менен басланды. Институт факультетлери руўхыйлық ханаларында, студентлер турақ жайларында сәўбетлесиў ҳәм көркем оқыўлар, «Сулайман Бақырғаний шығармаларының билимданы» таңлаўлары болып өтти.

Сондай-ақ, Қоңырат, Мойнақ районлары аймақларындағы Ҳәким ата Сулайман Бақырғаний қойымшылығы, Буграхан қаласы археологиялық комплексин зыяратлаўдан соң оның өмирин, дөретиўшилигин үйрениў мақсетинде Қоңырат районы мектеплеринде, колледжлерде әдебий кешелер, «дөңгелек стол» сәўбетлери, ашық сабақлар шөлкемлестирилди.

Сулайман Бақырғанийдиң өмири ҳәм дөретиўшилигин билимлендириў системасында үйрениў мәселелерине байланыслы конференцияда институттың илимий ислер бойынша проректоры М.Жалелов шығып сөйлеп, усындай әҳмийетли мәселелерге тоқтап өтти. Өзбекстан Республикасы Илимлер академиясы академиги Ж.Базарбаевтың «Сулайман Бақырғанийдиң мийраслары — улыўма инсаный қәдирият», Өзбекстан Қаҳарманы Ғ.Хожаниязовтың «Сулайман Бақырғаний ҳәм Зәңги ата: устаз-шәкиртлик дәстүр жалғаслылығы», профессор К.Алламбергеновтың «Түркий халықлар руўхый-әдебий әлеминиң жарық жулдызы», профессор Ш.Абдиназимовтың «Сулайман Бақырғаний ҳикметлери ҳәм оның тили» атамасындағы баянатлары тыңланды. Сондай-ақ, қоңыратлы нураный устаз Өмирбай Ембергенов ҳәм басқалар шығып сөйлеп, пикирлерин билдирди. 

Конференция соңында Қарақалпақ әдебияты кафедрасы жанындағы «Зийўар» әдебий дөгереги ағзалары тәрепинен әдебий көркем оқыў ҳәм Сулайман Бақырғанийдиң «Имам Аъзам» (Жарты алма) қыссасы тийкарында сахналық көринислер атқарылды.

Ҳәптелик секция мәжилислери менен жуўмақланды.

Б.КАРАМАТДИНОВА.

Излеў

Көп оқылған мақалалар

Сыбайлас сайтлар

Қарақалпақстан Республикасы Жоқарғы Кеңеси ҳәм Министрлер Кеңесиниң газеталары.
Қарақалпақстан баспасөз ҳәм хабар агентлигинде 2007-жыл 7-февральда дизимге алынған. Гүўалық № 01-001
Developed by TUIT NF