Еркин Қарақалпақстан Вести Каракалпакстана 05:48:17, 18.06.2018
Хош келипсиз! | RSS
Сайт мазмуны

Кириў усылы

ШЫҒЫНДЫЛАРДЫҢ  ИНСАН  САЛАМАТЛЫҒЫНА ТӘСИРИ

Бүгинги күнде қоршаған орталықтың ҳәр түрдеги зыянлы шығындылар менен патасланыўы нәтийжесинде жүрек-қан тамыр, баўыр, бүйрек, асқазан-ишек, өкпе, нерв ҳәм аллергия кеселликлериниң көбейиўине алып келмекте. Сонлықтан да, бүгинги күнде қоршаған орталықты қорғаў ҳәм оны шығындылардан тазалаў дәўир машқаласына айланып, бул өз гезегинде  инсаният алдына әҳмийетли мәселелерди қоймақта.

Улыўма адамзаттың хожалық искерлиги ҳәм илимниң соңғы жаңалықларын кең дәрежеде пайдаланған адамлар қоршаған орталықта белгили бир машқалалардың пайда болыўына алып келмекте. Бундай экологиялық машқалалардың бири ­ бул санаат ҳәм турмыслық шығындылар машқаласы болып, олар қоршаған орталықты патаслап, тири организмлер ҳәм адамлардың денсаўлығына үлкен зыян тийгизбекте. Атап айтқанда, үй-хожалық ҳәм азық-аўқат шығындылары өзинде жүдә көп органикалық затларды топлап, тез ширигенлиги себепли жаўын суўлары менен жерге сиңип, жер асты суўларын да патаслаўы мүмкин. Усындай органикалық шығындыларда түрли микроорганизмлердиң бар болыўы ҳәм олардың узақ ўақыт жасаўы анықланған. Мысалы, қарын тифи, паратиф, иш бурыў, күйдирги ҳәм басқалар шығындылар қурамында ушырасады. Бул шығындылар бизиң ыссы климатымызда ҳәр қыйлы кеселликлерди тарқатыўшы микроблардың тез көбейиўи ушын қолай шараят жаратады. Олар шыбын-ширкейлер, самал ямаса суў арқалы тез тарқалып, адамларда түрли кеселликлерди пайда етеди. Ал, қатты шығындылар болса, қоршаған орталықты патаслаўы менен бирге олар жүдә үлкен жер майданларды да бәнт етиўи мүмкин. Соның ушын да, бул шығындыларды қайта ислеп, оннан пайдаланыўды жақсы жолға қойыў керек.  Егер, топланған шығындылардан ақылға уғрас пайдаланылса оннан көп муғдарда минерал төгинлер, қурылыс материаллары, технологиялық ҳәм турмыста пайдаланылатуғын жанылғылар таярланады. Усы мақсетте Нөкис қаласы аймағында «Roodell  Recovery» ЖШЖ тәрепинен шығындыларды қайта ислеў кәрханасы иске қосылып, бул кәрханада қатты ҳәм турмыслық шығындылардың қайта ислениўи нәзерде тутылған. Соның менен бир қатарда, Қарақалпақстан Республикасы «Тоза ҳудуд» мәмлекетлик унитар кәрханасының қала ҳәм район филиаллары аймақлардан шығындыларды арнаўлы орынларға алып шығып кетиў бойынша өзлериниң хызметлерин көрсетип келмекте.

Ҳәр бир пуқара қоршаған орталықтың тазалығына теңдей жуўапкер. Себеби, бүгинги күнде кең жәмийетшилик тәрепинен ана-тәбиятымызды қорғаў бо­йынша әмелге асырылып атыр­ған ийгиликли ислер ҳәр бир инсанның өз саламатлығы ушын ислеп атырған жумысларының нәтийжеси.  Усы орында жасап атырған әтирап-аймағымыз қаншелли азада болса, ҳәр биримиздиң денсаўлығымыз ушын пайдалы екенлигин умытпаўымыз керек.

А.КАИРБАЕВ,

Қарақалпақстан Республикасы Экология ҳәм қоршаған орталықты қорғаў комитетиниң Шығындыларды қадағалаў инспекциясы Нөкис қаласы бойынша инс­пекторы.

Излеў

Көп оқылған мақалалар

Сыбайлас сайтлар

Қарақалпақстан Республикасы Жоқарғы Кеңеси ҳәм Министрлер Кеңесиниң газеталары.
Қарақалпақстан баспасөз ҳәм хабар агентлигинде 2007-жыл 7-февральда дизимге алынған. Гүўалық № 01-001
Developed by TUIT NF