Еркин Қарақалпақстан Вести Каракалпакстана 05:51:53, 19.08.2018
Хош келипсиз! | RSS
Сайт мазмуны

Кириў усылы

МАҚСЕТИМИЗ —  ХАЛЫҚТЫҢ ҲАҚЫЙҚЫЙ  СҮЙЕНИШИНЕ АЙЛАНЫЎ

Мәмлекетимизде мәҳәлле институтының абырайын арттырыў тек ғана социал-экономикалық емес, ал, сиясий, тәрбиялық ҳәм үлкен руўхый әҳмийетке ийе болған тийкар­ғы ўазыйпалардың бири. Елимизде пуқаралық жәмийетин раўажландырыўда оның исенимли сүйениши ҳәм тәсиршең күши болып хызмет етиўи ушын зәрүр шараятлар жаратыў бағдарында кең көлемли илажлар әмелге асырылмақта.

Әсиресе, 2017-жылда мәҳәлле институты жумысларында да түпкиликли өзгерислер болып, жәмийетимизде өз-ара ҳүрмет, мийрим-шәпәәт ҳәм аўызбиршилик орталығын қәлиплестириў, миллий қәдириятларды қәстерлеп сақлаў және раўажландырыўда мәҳәллелердиң абырайы күннен-күнге артып, халықтың шын мәнисиндеги мәсләҳәтшиси ҳәм көмекшисине айланып бармақта.

Өзбекистан Республикасы Президентиниң 2017-жыл 3-февральдағы «Мәҳәлле институтын буннан былай да жетилистириў илажлары ҳаққында»ғы Пәрманы пуқаралардың өзин-өзи басқарыў уйымларының жергиликли әҳмийетке ийе мәселелерди нәтийжели шешиўдеги ролин арттырыў, пуқаралар жыйынларының улыўма мәплерин сәўлелендиретуғын ассоциацияға бирлесиў ҳуқықын жүзеге шығарыў, олардың материаллық-техникалық базасын беккемлеў және мәмлекетлик уйымлар ҳәм пуқаралық жәмийети инс­титутлары менен өз-ара бирге ислесиўин буннан былай да раўажландырыўға қаратылған шөлкемлестириўшилик-ҳуқықый илажларды белгилеп берди.

Пәрман тийкарында жасларды ана-Ўатанға садықлық, мәҳәллелерде тынышлық ҳәм татыўлықты тәмийинлеў, кексе әўлад ўәкиллериниң жәмийетлик белсендилигин қоллап-қуўатлаў бағдарында орынларда әмелге асырылып атырған илажлардың нәтийжелилигин буннан былай да арттырыў мақсетинде республикалық, қала, районлық Кеңеслерде жаслар менен ислесиў мәселелери, диний-ағартыўшылық мәселелери, кекселер ҳәм нураныйлар мәселелери бойынша Кеңес баслығының орынбасарлары лаўазымларын, ал, пуқаралардың өзин-өзи бас­қарыў уйымларында болса жәмийетшилик тийкарда жумыс ислейтуғын мәҳәлле пуқаралар жыйыны баслығының орынбасары, жаслар мәселелери бойынша кеңесгөйлери сайланды.

Пәрман талапларын орынлаў бойынша жыл даўамында Пуқаралардың өзин-өзи бас­қарыў уйымлары жумысларын муўапықластырыў бойынша Қарақалпақстан Республикасы, қала, районлық Кеңеслери ҳәм де бир қатар тийисли минис­трликлер, мәкемелер, оқыў орынлары ҳәм жәмийетлик шөлкемлер менен биргеликте 2017-2021-жылларда Өзбекистан Республикасын раўажландырыўдың тийкарғы бес бағдары бойынша Ҳәрекетлер стратегиясының орынланыўын тәмийинлеў бойынша да бирқанша жумыслар әмелге асырылды. Атап айтқанда, жыл даўамында жәмәәтшилик қадағалаўды әмелге асырыў мақсетинде пуқаралар жыйынларындағы шаңарақларда социаллық-руўхый орталықты үйрениў ҳәм анықланған маш­қалаларды сапластырыў мақсетинде 300 мыңнан артық шаңарақлар үйренип шығылды. Мийнетке жарамсыз, турақ жайға мүтәж майып, жоқары оқыў орынларында билим алып атырған жетим ҳәм ма­йып студентлерге, социаллық қорғаўға мүтәж кем тәмийинленген шаңарақларға, бағыўшысын жоғалтқан шаңарақлар, жал­ғыз баслы кекселер ҳәм майыплардың саламатлығын тиклеўге қаржылай жәрдемлер көрсетилип, 55 пуқараға ма­йыплар арбашасы алып берилди. Сондай-ақ,  Қарақалпақстан Республикасы Кәсиплик аўқамлары шөлкемлери бирлеспеси Кеңеси, пуқаралар жыйынлары, қәўендер мәкемелер менен биргеликте кем тәмийинленген, бағыўшысынан айырылған шаңарақлар балаларының неке ҳәм сүннет тойлары өткерилип берилди.  

Ҳәр бир қала, район кесиминде 2017-жыл даўамында комплекс раўажландырыўдың «Жол картасы» бағдарламасы ислеп шығылып, усы тийкарда социал-экономикалық аўҳалы төмен болған пуқаралар жыйынларының хызмет имаратларына реконструкция ҳәм ири оңлаў жумыслары алып барылды. Атап айтқанда, өткен жылы 405 пуқаралардың өзин-өзи басқарыў уйымларының материаллық-техникалық базалары беккемленип, Нөкис қаласында «Шымбай шайхана», Қоңырат районында «Өрнек», «Қаңлы», Төрткүл районында «Марказ­абад», Шымбай районында «Майжап» пуқаралар жыйынлары имаратлары жаңадан қурылып питкерилип, жетеўине реконструкция, жигирма бесине ири оңлаў жумыслары алып барылды ҳәм жигирма бесине бир комплекттен компьютер, алпыс үшине бир комплекттен мебель алып берилди.

Соның менен қатар, Шоманай ҳәм Мойнақ районларын экономикалық жақтан раўажландырыў, Нөкис қаласындағы «Имам ийшан Муҳаммед» жәмәәтлик мешити ҳәм Майыплар жәмийети имаратының қурылыс ҳәм абаданластырыў жумыслары ушын қәўендерлик жәрдемлер есабынан қаржылар ажыратылды.

Пәрман менен пуқаралардың өзин-өзи басқарыў уйымларының материаллық-техникалық базасын беккемлеў, балалар спорт майданшалары, турмыс хызметин көрсетиў объектлерин шөлкемлестириў мақсетинде 2017-2021-жыллар­ға мөлшерленген аймақлық бағдарламалар ислеп шығылып, 2018-жыл 1-декабрьге шекем Нөкис қаласы ҳәм ра­йонлар орайларында «Мәҳәлле орайы» комплекслери имаратлары ҳәм де 2021-жыл 1-декабрьге шекем барлық пуқаралар жыйынлары имаратларын үлги жойбарлар тийкарында жаңадан қурыў, реконс­трукциялаў, зәрүр компьютер техникалары, мебель буйымлары менен тәмийинлениўи ҳәм интернет тармақларына жалғаныўлары белгилеп берилди. Соннан Шоманай ра­йонында заманагөй барлық қолайлыққа ийе «Мәҳәлле орайы» ҳәм «Нураный мәсканы» имараты қурылып пайдаланыўға тапсырылған болса, Республикалық Кеңеске қала орайынан имарат ажыратылып, ҳәзирги күнде реконструкция жумысларын алып барыў ушын жойбар-сметалық ҳүжжетлери таярланып, жақын күнлер ишинде жумыслар басланыў алдында тур.

Өзбекистан Республикасы Президентиниң 2017-жыл 15-16-декабрь күнлери Қарақалпақстан Республикасына сапары даўамында белгилеп берген ўазыйпалар ҳәм де 22-декабрь күнги мәмлекетимиз парламентине Мүрәжаты бо­йынша бирге ислесиўши шөлкемлер менен биргеликте илажлар ислеп шығылып, оның орынланыўы бойынша жумыслар алып барылмақта.

Кеңес тәрепинен жасларға байланыслы мәмлекетлик сия­сатын әмелге асырыўға қаратылған қосымша ис-илажлар Бағдарламасына муўапық пуқаралардың өзин-өзи басқарыў уйымлары, ишки ислер, жаслар аўқамы ҳәм нураныйлар менен биргеликте жасларды руўхый жақтан жетилискен, кең дүнья қарасқа ийе етип тәрбиялаў, оларды ҳәр тәреплеме қоллап-қуўатлаў ҳәм бос ўақытларын мазмунлы шөлкемлестириў, жәмлеспеген, шет елге жумыс ислеўге шығып кетип жасаў мәнзилине қайтып келген жаслар менен сөйлесиўлер жүргизилип, ҳәр қыйлы таңлаў ҳәм семинарлар өткерилип атыр.

Бүгинги күнде республикамызда 405 «Мәкан сақшысы» жәмийетлик дүзилмеси бар болып, оларға 2000 ға жақын ағзалар бириктирилип, олар арасынан ишки ислер бөлимлерине жетик қәнигелер таярлап бериў мақсетинде Пуқаралардың өзин-өзи басқарыў уйымлары жумысларын муўапықластырыў бойынша қала, районлық Кеңеслери ҳәм ишки ислер бөлимлери менен биргеликте қоспа қарарлар тасты­йықланды. Сондай-ақ, жыл даўамында жумысларда жақсы нәтийжелерге ерискен, ҳуқықбузарлық ҳәм жынаятшылықтың алдын алыўда ҳәм олардың ашылыўында жәрдем бергени ушын 19 «Мәкан сақшысы» жәмийетлик дүзилмеси басшысы хошаметленип, 55 ине ишки ислер бөлимине жумысқа кириўге жоллама берилген болса, Әмиўдәрья ҳәм Нөкис районларында олардың мийнетлерин баҳалаў мақсетинде велосипед ҳәм басқа да қымбат баҳалы саўғалар менен сыйлықлаў тәжирийбеси жол­ға қойылды.

2017-жыл 20-25-ноябрь күнлери республикамыздың барлық қала ҳәм районлық Кеңеслери, тийисли тараўлар менен биргеликте барлық пуқаралар жыйынларында «Мәҳәллелерде жынаятшылық ҳәм ҳуқықбузарлықлардың алдын алыўға қаратылған ис-илажларды әмелге асырыў механизмлери» атамасында өткерилген оқыў-семинарларға 15 мыңнан аслам пуқаралардың қатнасы тәмийинленди.  Өткен жыл даўамында жәмийетлик шөлкемлер менен өз-ара бирге ислесиўлер нәтийжесинде 405 мәҳәллениң 107 мәҳәллесинде жынаят жүз бермегени, әлбетте, бул жақсы нәтийже. Деген менен, Ҳүрметли Президентимиз атап өткениндей, ҳәр бир пуқараның санасында «Мениң мәҳәллемде жынаят болмаўы керек» деген сезимди қәлиплестириў бүгинги күнги ең баслы ўазыйпамызға айланыўы шәрт.

Саламат әўладты тәрбиялаўда шаңарақ, билимлендириў ҳәм пуқаралардың өзин-өзи басқарыў уйымларының орны айрықша болып, олар менен биргеликте жасларды ана-Ўатан­ға муҳаббат, садықлық руўхында тәрбиялаў мақсетинде 2017-жыл 13-18-ноябрь күнлери «Мәҳәлле — мениң тәғдиримде» таңлаўының мәҳәллелер аралық, 20-25-ноябрь күнлери қала ҳәм район басқышлары өткерилип, жеңимпазлықты қолға киргизген 16 команда 14-декабрь күни болып өткен Қарақалпақстан Республикасы басқышына қатнасыўға миясар болды. Олардан 64 оқыўшы жаслар диплом ҳәм естелик саўғалары менен сыйлықланды.

Бирге ислесиўши шөлкемлер менен халқымыз, әсиресе, келешегимиз болған жаслар арасында бийпәрўалық, өз жумысларына немқурайдылық сыяқлы иллетлердиң унамсыз ақыбетлерин үгит-нәсиятлаў бойынша қала ҳәм районларда 1100 ден аслам ушырасыў ҳәм сәўбетлесиўлер өткерилип, арнаўлы дизимнен шығарылған диний-экстремистлик ағым­ларға мейил болған 243 пуқараның өзлери ҳәм шаңарақ ағзалары менен олардың машқалаларын унамлы шешип бериў, перзентлериниң бос ўақытларын мазмунлы өткериў бойынша 784 мәрте профилактикалық сәўбетлесиўлер өткерилди. Буларға имам хатиблер, нураныйлар, пуқаралар жы­йынлары комиссиялары ағзаларының бириктирилиўи нәтийжесинде диний экстремистлик ағым қатламына ти­йисли 243 пуқараның дизимнен шығарылыўына ерисилди.

Соның менен бирге, мәҳәллелерде жумыс ислеўши хызметкерлер арасында «Жылдың ең белсенди руўхый үгит-нәсиятшысы» таңлаўы, Өзбекистан Республикасының Биринши Президенти Ислам Кәримов шығармаларын халық арасында кеңнен үгит-нәсиятлаў мақсетинде республикадағы барлық пуқаралар жыйынларында, жоқары ҳәм орта арнаўлы билимлендириў мәкемелери ҳәм улыўма билим бериў мектеплеринде «Ислам Кәримов шығармалары билимданы» таңлаўының, мәҳәллелер аралық, қала, район ҳәм республикалық бас­қышлары көтериңки руўхта өткерилди. Сондай-ақ, бүгинги күнде болса, Биринши Президентимиздиң 80 жыллық юбилейин жоқары дәрежеде өткериў бо­йынша барлық мәҳәллелерде кең көлемли жумыслар алып барылмақта.

Пуқаралар жыйынларында шөлкемлестирилген жарастырыў комиссиялары тәрепинен өткен жыл даўамында 3317 ҳүжжет көрип шығылып, сөйлесиўлер нәтийжесинде олардан тынышсыз шаңарақларда унамлы жағдайлар орнатылып, ажырасып кетиўлердиң алды алынды. Усылар менен бирге, 2017-жылда кекселер ҳәм нураныйлар тәрепинен мәҳәллелерде жәмлеспеген жаслар менен ислесиў, олар арасында ҳуқықбузарлықлардың алдын алыў, жынаят ислегенлер менен ислесиў механизмин дүзиў ҳәм әмелиятқа енгизиў мақсетинде бәрше пуқаралар жыйынларында нураныйлардан ибарат исши топарлар ҳәм Нураныйлар жәми­йетшилик кеңеслери дүзилди. Оларда бүгинги күнде 2200 ден аслам ағза болса, соннан 1900 ден асламын ҳаял-қызлар қурайды.

Өткен жыл август айынан баслап аймақлардағы 10200 ге жақын социаллық белсенди абырайлы нураныйлар менен сөйлесиўлер өткерилип, олардың дизими нураныйлар менен аймақларда жасаўшы 29 мыңға жақын кем тәмийинленген шаңараққа 6000, бағыўшысын жоғалтқан 8 мыңнан аслам шаңараққа 1100, тынышсыз, сәтсиз есапланған 229 шаңараққа 189, спиртли ишимликке берилген 2 мыңнан аслам пуқараға 2031 кексе нураныйлар бириктирилип, олар менен 3200 ден аслам руўхый-ағартыўшылық илажлары «дөңгелек стол» сәўбетлери, ушырасыўлар ҳәм оқыў-семинарлары өткерилди.

«Пуқаралардың өзин-өзи басқарыў уйымлары хызметкерлериниң билимин жетилис­тириў бойынша Оқыў курсларын шөлкемлестириў ҳаққында»ғы қарары талапларының орынланыўын тәмийинлеў мақсетинде Министрлер Кеңеси жанындағы Пуқаралардың өзин-өзи басқарыў уйымлары хызметкерлериниң билимин жетилистириў бойынша оқыў курсында 2017-2018-оқыў жылында бирқанша жумыслар әмелге асырылды.

Оқыў курсының Реже кес­тесине муўапық билимин жетилистириў режелестирилген пуқаралардың өзин-өзи бас­қарыў уйымлары жыйыны баслықлары (ақсақаллары), жуўаплы хаткерлери, диний ағартыўшылық ҳәм руўхый әдеплилик тәрбия мәселелери бо­йынша кеңесгөйлери, «Мәкан сақшысы» жәмийетлик дүзилмеси басшылары жыл даўамында бир-бири менен тәжирийбелер алмасып, өз билимлерин жетилистирип сертификатларға ийе болды.

Жуўмақлап айтқанда, бүгинги күнде мәмлекетимизде жаратылып атырған бәрше имканиятлар, жаңалықлар, өзгерислер тыныш ҳәм абадан турмысты тәмийинлеўге қаратылғаны менен әҳмийетли болып, жоқарыда атап өтилген Пәрман менен тастыйықлан­ған Комплексли илажлар бағдарламасында көрсетилген ўазыйпаларды нәтийжели орынлаўда мәмлекетлик уйым­лар ҳәм пуқаралық инс­титутлары менен өз-ара бирге ислесиўин тәмийинлеў ең баслы ўазыйпамыз болып есапланады.

 Т.РОМАНОВ,

Пуқаралардың өзин-өзи басқарыў уйымлары жумысларын муўапықластырыў бойынша Қарақалпақстан Республикасы Кеңеси баслығының биринши орынбасары. 

Излеў

Көп оқылған мақалалар

Сыбайлас сайтлар

Қарақалпақстан Республикасы Жоқарғы Кеңеси ҳәм Министрлер Кеңесиниң газеталары.
Қарақалпақстан баспасөз ҳәм хабар агентлигинде 2007-жыл 7-февральда дизимге алынған. Гүўалық № 01-001
Developed by TUIT NF