Еркин Қарақалпақстан Вести Каракалпакстана 04:39:15, 22.02.2018
Хош келипсиз! | RSS
Сайт мазмуны

Кириў усылы

ПЕРЗЕНТЛЕР  ҚУЎАНЫШЫ —  АТА-АНА БАХТЫ

 Илимий дәлиллеўлерде инсан өмири даўамындағы 70 процент информацияны бес жасына шекем алып болатуғынлығы көрсетилген. Мәмлекетимиз тәрепинен мектепке шекемги билимлендириў тараўына айрықша итибар қаратылып атыр­ғанлығы да тосыннан емес.

Бул тараў жыллар даўамында итибардан шетте қалып, машқалалар көбейип қалған еди. Бала бақшалар ата-аналар түсинигинде тек жумысқа барған ўақытта қарап турыўға арналған орын сыпатында қаралды. Керисинше, инсанның бақша дәўириндеги тәрбиясы келешеги ушын әҳми­йетли. Ата-бабаларымыз «Болар бала бес жасынан белгили» деп тегинге айтпаған. Баланың дурыс информацияны қабыл етип ой-өрисиниң интеллектуал раўажланыўына бақшадағы тәлим-тәрбия тыянақлы тырнақ ўазыйпасын атқарады. Усыған тийкарланып мәмлекетимиз Президенти Ш.Мирзиёев тәрепинен 2017-жыл 30-сентябрьде «Мектепке шекемги билимлендириў системасын басқарыўды түп-тийкарынан жетилистириў илажлары ҳаққында»ғы Пәрман ҳәм «Өзбекис­тан Республикасы мектепке шекемги билимлендириў министрлигиниң жумысын жетилистириў  ҳаққында»ғы қарар қабыл етилди. Усы Пәрман ҳәм қарарға муўапық Қарақалпақстан Республикасы Мектепке шекемги билимлендириў министрлиги шөлкемлестирилди. Оған Қарақалпақстан Республикасы Халық билимлендириў минис­триниң орынбасары лаўазымында ислеп атырған Уснатдинова Жумагүл Шараповна министр етип тастыйықланды. Жаңа министрликтиң шөлкемлестирилиўи  менен алға қойылған мақсет ҳәм ўазыйпалары ҳаққында газета оқыўшыларын таныстырыў мақсетинде гүрриңлескен едик.

— Жумагүл Шараповна, сизге жаңа лаўазымда халықтың әдиўли перзентлерин тәрбиялаўдай уллы мақсетте қәдемиңиз сәтли болыўын тилеймиз. Мектепке шекемги билимлендириў министрлигиниң шөлкемлестирилиўи дүнья тәжирийбесинде еле болмаған жағдай. Жаңа система ҳәм сиз биринши министрсиз. Ҳәрқандай жаңа истиң басламасы аўыр кешетуғыны, машқалалар болатуғыны тәбийғый. Сиз жумысты неден басладыңыз!

— Рахмет! Президентимиздиң тиккелей басламасы менен Өзбекистан Республикасында Мектепке шекемги билимлендириў минис­трлигиниң шөлкем­лес­тирилиўи тарийхта қалатуғын ўақыя деп есапласақ болады, деп ойлайман. Жаңа министрликтиң шөлкемлестирилиўи — билимлендириў тараўындағы реформаның әмелий қәдеми болғанлығын билдиреди. Басшы лаўазымына келиўим менен үлкен жуўапкершиликти өзиме қабыллап алғанымды сезиндим. Республикамыздағы 318 мектепке шекемги билимлендириў мәкемелериниң барлық жағдайлары, шараятлары менен танысып шықтым. Олардың үшеўи жеке меншик, жетеўи ҳәрқыйлы мәкеме, шөлкемлер қарамағында, биреўи «Прогресс» билимлендириў ҳәм раўажландырыў орайына қараслы. Министрликке қараслы 307 балалар бақшасының 219 ы заманагөй, ал, 88 қолайластырылған имаратларда жайласқан.

Республика бойынша барлық мектепке шекемги билимлендириў мәкемелери инвентариза­цияланып, мектепке шекемги билимлендириў минис­трлигиниң есабына өткерилди. Министрликтиң қала ҳәм район бөлимлери шөлкемлестирилип, оларға өз алдына имаратлар ажыратылды ҳәм тийисли әсбап-үскенелер менен тәмийинленди.

Министрликтиң жумыс баслағанына көп ўақыт бол­ған жоқ. Деген менен, белгиленген ўазыйпаларды ўақтында тийисли мәкеме, шөлкемлер менен биргеликте әмелге асырып атырмыз.

— Министрликтиң алдына қойылған ўазыйпалары ҳаққында да тоқтап өтсеңиз...

— Мектепке шекемги билимлендириў тараўында бирден-бир мәмлекетлик сиясатты ислеп шығып, оны әмелге асырыў, алдынғы сырт ел тәжирийбесинен келип шығып, перзентлеримиздиң ҳәр тәреплеме интеллектуал, ақыллы, руўхый ҳәм физикалық раўажланыўы ушын шараятлар жаратыўымыз шәрт.

Мәмлекетлик ҳәм мәмлекетлик емес мектепке шекемги билимлендириў мәкемелери арасында саламат бәсекиликти күшейтиў ар­қалы барлық балаларды бас­қышпа-басқыш мектепке шекемги билимлендириў мәкемелерине қамтыўды тәми­йинлеў, шөлкемлестирилген мәкемелерге салық жеңилликлери ҳәм преференциялар бериў, бюджеттен субсидиялар ажыратыў, басқа да ис-илажларды әмелге асырыўымыз лазым.

Республика бойынша бақша жасындағы 3 жастан 7 жасқа шекемги 151615 бала бар. Соның 51603 и мектепке шекемги билимлендириў мәкемелеринде тәрбияланбақта. Демек, республикамызда мектепке шекемги билимлендириў мәкемелерине балаларды қамтып алыў 34 процентти қурайды. Бул алдымызда еле де үлкен ўазыйпалар турғанлығынан дәрек береди. Себеби, тийкарғы ўазыйпамыз мектепке шекемги жастағы балаларды бақшаларға тартыў, өз-ара бәсекиликтеги мәмлекетлик ҳәм мәмлекетлик емес мектепке шекемги билимлендириў системасының альтернатив формаларын жаратыўдан ибарат.

Быйылғы жылы бақша жасындағы балаларды мектепке шекемги билимлендириў мәкемелерине тартыў көрсеткишин арттырыў, оларды мектепке сапалы таярлаў мақсетинде 162 қысқа мүддетли топарлар шөлкемлестирилди. Оларда 7316 бала тәр­бия­ланып атыр. Және де министрликтиң тийкарғы ўазыйпалары ҳаққында айтатуғын болсақ, 9 бөлимнен ибарат көрсетпелер белгиленди. Заманагөй инновациялық педагогикалық технологияларды, билимлендириў ҳәм тәрбияның нәтийжели усылларын, миллий мәдений, тарийхый қәдириятларды сәўлелендиретуғын, китап оқыўға қызығыўшылығын арттыратуғын оқыў-методикалық, дидактикалық материаллар, ойыншықлар менен тәми­йинлеў, басшы ҳәм педагог кадрлардың тәжирийбесин асырыў, оларды хошаметлеў, сапалы азық-аўқат пенен тәми­йинлеў ҳәм медициналық хызмет көрсетиўден ибарат ўазыйпаларды белгилеп алдық.   

— Мәмлекетимиз Президенти Ш.Мир­зиёев 2017-жылдың 15-16-декабрь күнлери республикамызда болғанда Шымбай районындағы 8-санлы балалар бақшасының тәлим-тәрбия жумыслары менен танысып, бирқанша көрсетпелер берген еди. Бул тапсырмалардың орынланыў барысы ҳаққында айтып өтсеңиз!   

— Республикамызға бол­ған сапары даўамында дәслепки қәдемин мектепке шекемги билимлендириў мәкемесинен баслағаны бул мәмлекетимиз Басшысының перзентлеримизге болған шексиз меҳири деп ойлайман. Және де Қарақалпақстан Республикасы Жоқар­ғы Кеңеси Баслығының 2018-жылды Қарақалпақстан Республикасында «Мектепке шекемги билимлендириў жылы» деп белгилеў ҳаққында берген усынысы Президентимиз тәрепинен қоллап-қуўатланғанлығы қуўанышлы ўақыя болды. Сапар даўамында берилген тапсырмалар ҳәм кеңейтилген мәжилис қарарының орынланыўын тәми­йинлеў бо­йынша ис-илажлар белгилеп алдық.

Мектепке шекемги билимлендириў жасындағы балаларды бақшаларға басқышпа-басқыш қамтып алыў мақсетинде республикамыздан 2018-жылы 50, 70, 100, 120 ҳәм 150 орынлық 170 мәмлекетлик-жеке шериклик тийкарында мәмлекетлик ҳәм мәмлекетлик емес жеке меншик балалар бақшаларын қурыў нәзерде тутылмақта. Нөкис қаласынан 20, қалған ҳәр бир районлардан 10 нан мәмлекетлик-жеке шериклик тийкарында мектепке шекемги билимлендириў мәкемелерин шөлкемлестириў бойынша жергиликли ҳәкимликлер менен биргеликте инвесторларды тартыў ислери әмелге асырылмақта. Бул бақшаларды қурыўда Қарақалпақстан Республикасы ықлым шараяты есап­қа алынады. Қурылатуғын мектепке шекемги билимлендириў мәкемелери жазда салқын, қыста ыссы, асханалары бөлек болыўы, сондай-ақ, халықтың жасаў орынларындағы талап ҳәм усыныс-пикирлери үйренилип итибарға алыў нәзерде тутылмақта. 

Ҳәзирги күнде республикамызда үш — Нөкис қаласында «Киндерланд-Нукус», «Оқыўлардың султаны» ҳәм Қоңырат районында «Хаппи-баби-Қоңырат» мәмлекетлик емес жеке меншик мектепке шекемги билимлендириў мәкемелеринде 126 бала тәрбияланып атыр.

Республикамыздың Төрткүл районында 6 жастағы балаларды мектепке шекемги билимлендириў мәкемелеринен ашылатуғын «0» классларға толық қамтыў бо­йынша тәжирийбе-сынаў ислери шөлкемлестирилип атыр. Қубла Корея мәмлекетиниң билимлендириў моделинен пайдаланып, тәлим-тәрбияның жаңа стандарт бағдарламасын қолланыў белгиленген. Жумыслар басланып, районлардағы бақшаға бармайтуғын 6 жастағы балалар бойынша мағлыўматлар алынбақта.  

— Республикамыздан 170 мәмлекетлик-жеке шериклик тийкарында мектепке шекемги билимлендириў мәкемелери қурылатуғынлығын атап өттиңиз. Бул бурын болмаған усыл. Көпшиликке түсиникли болыў ушын оның абзаллығы ҳаққында тоқтап өтсеңиз...

— Ҳақыйқатында бул жаңа усыл арқалы бәсекиликти раўажландырыўға ерисемиз. Ал, бәсекилик бол­ған жерде раўажланыў болатуғыны тәбийғый. Мәмлекетимиз тәрепинен берилип атырған имканиятлар кең. Бундай мектепке шекемги билимлендириў мәкемелерин қурыўда жумсалатуғын қаржының тең ярымын, яғный, 50 процентин мәмлекет қаплайды, қалған 50 процентин  жеке шериклик тийкарында меншик ийеси тәрепинен болады.

— Президентимиз тәрепинен бир жыл ишинде мектепке шекемги билимлендириў системасын жетилистириўге байланыслы бирнеше Пәрман, қарарлардың қабыл етилиўи машқалалардың жыйналып қалғанлығынан ҳәм оның шешимин табыў зәрүрлигинен дәрек береди. Республикамыздағы мектепке шекемги билимлендириў мәкемелерин заман талабы дәрежесине көтериўде қандай жумыслар исленип атыр!

— Өзбекистан Республикасы Президентиниң 2016-жыл 29-декабрьдеги «2017-2021-жылларда мектепке шекемги билимлендириў системасын және де жетилис­тириў ис-илажлары ҳаққында»ғы қарарына бола мектепке шекемги билимлендириў мәкемелериниң материаллық-техникалық базасын беккемлеў, аўыллық орынларда заманагөй балалар бақшаларын шөлкем­лес­тириў белгиленген. Усы күнге шекем республикамыздағы 307 балалар бақшаларының 65 инде реконструкция ҳәм капитал оңлаў жумыслары алып барылды.

Президентимиздиң 2017-жыл 7-апрельдеги қарары тийкарында министрликке қараслы 20 мектепке шекемги билимлендириў мәкемелеринде улыўма 19 миллиард 413 миллион 100 мың сумлық қурылыс-оңлаў жумыслары исленди. Ал, 2018-жыл ушын ислеп шығылған инвестиция бағдарламасына 6 жаңа қурылыс, 29 реконструкция, 16 капитал оңлаў ислери алып барылыўы ушын 51 мектепке шекемги билимлендириў мәкемелери киргизилген.

Мәмлекетимизде жаратылып атырған шараятлар перзентлеримиздиң бәркамал, ақыллы, зийрек болып жетилисиўине тийкар болады. Бул елимиздиң келешеги уллы екенлигинен дәрек береди. Перзентлери бахытлы журт­тың келешеги айдын болады.

Гүрриңлескен:

Бийбижамал  КАРАМАТДИНОВА.

 

Излеў

Көп оқылған мақалалар

Сыбайлас сайтлар

Қарақалпақстан Республикасы Жоқарғы Кеңеси ҳәм Министрлер Кеңесиниң газеталары.
Қарақалпақстан баспасөз ҳәм хабар агентлигинде 2007-жыл 7-февральда дизимге алынған. Гүўалық № 01-001
Developed by TUIT NF