Еркин Қарақалпақстан Вести Каракалпакстана 17:03:42, 11.12.2017
Хош келипсиз! | RSS
Сайт мазмуны

Кириў усылы

АГРОСАНААТ КАРАНТИН  ОРГАНИЗМЛЕРИНЕ  ҚАРСЫ ГҮРЕСЕЙИК

Өсимликлер дүньясында ушырасатуғын зыянкеслер, кеселликлер ҳәм зыянлы жабайы шөплердиң түрлери оғада көп. Солардың ишинде арнаўлы қорғаныўды талап ететуғын аўыл ҳәм халық хожалығына экономикалық жақтан кери тәсирин тийгизетуғын тар­қалғанларын сапластырыўда оғада аўыр түрлери анықланып, өсимлик карантини есабына алынады ҳәм олар «карантин организмлер» деп аталады.

Республикамыз аймағын карантин организмлеринен қорғаў илажлары «Өсимликлер карантини ҳаққында»ғы Нызам талаплары тийкарында алып барылады ҳәм өсимликлердиң ишки ҳәм сыртқы карантин илажлар системасы болып бөлинеди.

Сыртқы карантин илажлары — Өзбекистан Республикасына тиккелей кирип келиўи мүмкин болған халықаралық есапқа алынған 135 карантин организми бар болып, олардан қорғаныў әҳмийетли сыртқы карантин илажлары есапланады. Шет ел мәмлекетлеринен алынып келинетуғын ҳәр бир карантин қадағалаўында аўыл хожалық өнимлери, туқымлары, олардан исленген буйымларды Өзбекистан Республикасына алып кириў ушын «Ўзбошдавкарантин» мәмлекетлик инспекциясы тәрепинен алдын-ала берилген «Импорт карантин рухсатнамасы» ҳәм жүк жибериўши мәмлекеттиң фитосанитариялық сертификатлары болыўы керек. Жүклер республикамыз аймағына кирген шегара пунктлеринде карантин тексериўинен өткериледи ҳәм келип түскен орында жергиликли карантин инспекторлары екинши мәрте тексериўден өткерип, карантин орга­низм­лер жоқлығы анық­лан­ғаннан соң оның жазба түрде берген ҳүжжетинен кейин ғана пайдаланыўға рухсат етиледи. Шет ел мәмлекетлеринен ҳәр бир карантин бақлаўындағы жүклерди алып келиў ушын усы талап ҳәм қағыйдалар қатаң түрде сақланса, сол мәмлекетлерде бар болған карантин организмлер кирип келип халық ҳәм аўыл хожалығына тийгизетуғын зыянының алды алынады.

Ишки карантин илажлары — Қарақалпақстан Республикасында үш карантин организми бир зыянкес (комсток қурты), еки жабайы шөп (сары шөп, кекире) бар. Республикамыз дүнья жүзинде карантин организмлериниң тарқалыўы бойынша фитосанитариялық жақтан ең таза аймақлар қатарына киреди. Сонлықтан, ишки тарқалған карантин орга­низм­лерди сапластырыў ҳәм оларға қарсы бақлаў ислерин алып барыў ҳәм олардың басқа орын­лар­ға тарқалып кетиўиниң алдын алыўға ҳәммемиз белсене қатнасыўымыз тийис.

Карантин организмлери тарқалған орынларды өз ўақтында анықлап, оларды жоқ етиў илажлары алып барылса мақсетке муўапық болып, ел-халқымыздың дас­турханы толы болыўына тийкар жаратылады.

Т.ҚАЙПОВ,

ҚР Өсимликлер карантини Бас мәмлекетлик инспекциясы агроном инспекторы,

Ш.ДӘЎЛЕТБАЕВ,

усы инспекцияның шегара посты агроном инспекторы.

Излеў

Көп оқылған мақалалар

Сыбайлас сайтлар

Қарақалпақстан Республикасы Жоқарғы Кеңеси ҳәм Министрлер Кеңесиниң газеталары.
Қарақалпақстан баспасөз ҳәм хабар агентлигинде 2007-жыл 7-февральда дизимге алынған. Гүўалық № 01-001
Developed by TUIT NF