Еркин Қарақалпақстан Вести Каракалпакстана 10:34:21, 18.11.2017
Хош келипсиз! | RSS
Сайт мазмуны

Кириў усылы

ӨЗ ЖОЛЫНА,  ҲАЎАЗЫНА  ИЙЕ ҚОСЫҚШЫ

Қосықты ҳәр ким қолынан келгенше айтады. Бир қатар болса да даўыстың пердесин көтерип айтқанда жыйналған халайықтың «ҳә бәрекелла»сын еситпесең, даўамын айтып ҳәлексең. Тыңлаўшы хошламаса, дуўтарды қабынан шығарма. Ҳәзирги екиниң бири кийели ҳәм илаҳий өнер қосықшылық аталмыш бостанға таярлықсыз кирип келген мәўритлерде ҳақыйқый ҳаўаз ийелери «елек» тең өтип өзин халыққа таныта алады. Саз бенен сәўбет арасынан қыл өтпес дослар, айрыл­мастан бирге жүреди, деймиз дә, лекин қосықтың қанаты, руўхы бар екенлигин ойымызға алмаймыз. Әне усы, қүдиретли тилсимди «жүўенлей» алған Сададдин Сапаев солардың бири.

Қулақтың қарны жоқ, жақсы нама ҳәм ҳаўазға ҳеш қашан тоймайды. Әййемги «еллик» қаланың Ақшакөл жағасында туўылған Сададдин жанлы ҳаўазда миллий қосықларды атқарғанда ширели лапыз, ырғақлары қулақтың қурышын қандырады. Ҳақыйқый ҳаўаз ийеси намасына жүзикке қас қондырғандай сөзин жүйелестире алса тыңлаўшыға  ләззет бағышлап, жүреклерге қозғаў салады. Қаҳарманымыз бул қәсийетлерден бийнесип емес.

Ол, кишкенелигинен өзинше қосық айтып өсти. Бақша, мектептеги баслаўыш классларда байрамларда сахнаның жулдызына айланды. Есейе келе, қосық ҳәм намаға ықласы күшейди. Әри-бери мәзи қызығыўшылық, соң қойып кетер деп итибар бермей жүрген ата-анасы, баласының «дойнағында» барлығын сезип, Бостандағы М.Ашрафий атындағы музыка мектебинде тәлим алыўына қарсылық билдирмеди.

Сададдинниң миллий классик қосықлар, мақам ҳәм сувораларды айтыўға қызығыўына марҳум устазы  М.Қучқаров соқпақ салды. Ол, шәкиртиниң ҳаўазын аңлай алды. Сонлықтан көп ойланбастан Үргеништеги М.Харратов атындағы музыка билим журтында 1996-2000-жыллары устазы Өзбекистанға хызмет көрсеткен артист Рахматжан Қурбанбаевтан атқарыў сырларын үйренди, излениўге еринбеди. Ал, устазлар сабағы ҳәм ақ пәтиясы, жемиси узақ күттирмеди. 2001-жылы Елликқала районында тәкирарланбас ҳаўаз ийеси марҳум А.Худайшукуров естелигине бағышлап өткерилген таңлаўда жеңимпаз болды. Бул жерде ол, сахнада устаз қосықшының избасарлары бар екенлигин халыққа таныта алды. Қосық арқалы халқына хызмет етиўди әрманлаған жас талант ийеси 2002-жылы Өзбекистан мәмлекетлик консервато­риясына оқыўға кирди.

Консерваторияда Өзбекистан халық ҳапызы Қувандық Искандаров, М.Худайназаров, М. Тожибаевлардан сабақ алып, атқарыўшылық шеберлигиндеги кемшиликлериниң кемис-қутықларын толдырды, шыңланды, сахнаға шығыўға талпындырды. Нәтийжеде, 2010-жылы Әндижан қаласында, 2015-жылы Марғулан қаласында М.Узақов атындағы республикалық таңлаўларда жеңимпаз болыў бахтына ерис­ти ҳәм тыңлаўшы­ларға хошҳаўаз екенлигин мойынлата алды. 

— Балалық гезлеримиз аўылымызда марҳум А.Худайшукуров концерт береди деген хабар таралды. Атақлы қосықшыны тыңлаў ҳәммеге әрман. Қалай болмасын барыўдың таярлығын көрдик. Ол, ўақлары ҳәзиргидей кең мәденият сарайлары жоқ. Мектептиң киши залына адам сыймай кетти. Билет сатыўшы болса, сыймайсыз деп көпшиликти пәнтқумар қалдырмақта. Бир гезлери, Атажан ағамыз өзи сыртқа шығып, қосық атқарып ҳәммениң кеўлин алды. Усы ўақыя себепли, халықтың устаз қосықшыға ҳүрметин көрип, менде ҳәўес оянған болса керек. Сахнада қосық айтыў аңсат емес. Өзиңде бар ҳаўазың, меҳриңди аямай қосық айтсаң, халқың ҳүрметлейди. Көркем өнер тараўында ислеген мийнетлерим елимиз басшылары тәрепинен ылайықлы баҳаланғанынан усы журттың бир перзенти сыпатында бахытлыман. «Өзбекистан Республикасына хызмет көрсеткен мәденият хызметкери» деген ҳүрметли атақ пенен сыйлықланыўым жаңа күш-жигер, дөретиўшилигимиз үстинде жуўапкершилик пенен ислеўге үндейди. Хал­қымыз, әсиресе, жасларымыз кеўлине, санасына өлмес дүрданаларымыз, миллий қосықларымыз жетип барыўы жолында хызметимизди аямаймыз. Себеби, қосық мәнаўият ҳәм мәде­ниятымыздың ажыралмас бөлеги,-дейди Елликқала районы мәденият бөлимине қараслы «Бостан» қосық ҳәм аяқ ойын халық ансамблиниң көркемлик жақтан басшысы Сададдин Сапаев.

Ҳақыйқый талант ийеси ҳешқашан өзин ықласбентлеринен шетке алмайды. Сададдин «Бостан» ансамбли жәмийети ағзаларына басшылық етип, Елликқаланың барлық аўылларында халыққа хызмет еткенлиги сөзимиздиң тастыйығы. Сондай-ақ, Наўрыз ҳәм Қәрезсизлик байрамлары салтанатлы илажларына белсене қатнасып киятыр.

Келиншеги Шаҳло Жуманиязова менен бирге 4 перзентти тәрбиялап атыр. Улы Жамшид изин даўам етиўинен дәмели. Әкесиниң көрсетпесине қулақ түрген баласына қарап, тағы бир талант ийеси бой көрсетип киятырғанына гүман келтирмедик.     

Қ.РЕЙМОВ, өз хабаршымыз.

Елликқала районы.

СҮЎРЕТТЕ: С.Сапаев.

Автордың түсирген сүўрети.

Излеў

Көп оқылған мақалалар

Сыбайлас сайтлар

Қарақалпақстан Республикасы Жоқарғы Кеңеси ҳәм Министрлер Кеңесиниң газеталары.
Қарақалпақстан баспасөз ҳәм хабар агентлигинде 2007-жыл 7-февральда дизимге алынған. Гүўалық № 01-001
Developed by TUIT NF