Еркин Қарақалпақстан Вести Каракалпакстана 10:32:21, 18.11.2017
Хош келипсиз! | RSS
Сайт мазмуны

Кириў усылы

СУЎДАН ҮНЕМЛИ  ПАЙДАЛАНАЙЫҚ

Ҳәзирги ўақытта жер шарында климаттың жылдан-жылға өзгерип барыўына байланыслы суўдан пайдаланыў мәселеси дүнья жүзи бойынша биринши орынға шықпақта. Қурғақшылық, ҳәттеки айырым мәмлекетлерде ишимлик суўының жетиспеўшилиги суў ресурсларынан үнемли ҳәм ақылға уғрас пайдаланыўды талап етпекте.

Бизиң республикамызда бул мәселеге айрықша итибар қаратылып, 1993-жыл 6-майдағы Өзбекистан Республикасының «Суў ҳәм суўдан пайдаланыў ҳаққында»ғы Нызамы қабыл етилди. Сондай-ақ, бул нызамның орынланыўын тәмийинлеў мақсетинде Өзбекистан Республикасы Министрлер Кабинети тәрепинен 2013-жыл 19-мартта «Өзбекистан Республикасында суўдан пайдаланыў ҳәм суўды тутыныў тәртиби ҳаққында Реже» тастыйықланды. Бунда Өзбекистан Республикасы аймағында суўдан пайдаланыў ҳәм суўды тутыныў тәртиплери белгиленген. Усы жерде Реже менен ретлестирилген тийкарғы мәселелерге тоқтап өте­йик. Реже талапларына муўапық барлық суўдан пайдаланыўшыларға ҳәм суўды тутыныўшыларға суў алыў лимитлери тийисли ўәкилликке ийе болған шөлкемлер тәрепинен белгиленип, олар барлық суўдан пайдаланыўшы­ларға ҳәм суўды тутыныўшыларға мәжбүрий есапланады.

Суўдан пайдаланыў ҳәм суўды тутыныў, аймақлардың ҳәр жылғы суў менен ҳақықый тәмийинлениўи есапқа алынып, суўдан пайдаланыў ҳәм суўды тутыныў режелери тийкарында әмелге асырылады. Суў тутыныўшылары бирлеспеси ҳәм оның хызмет көрсетиў зонасында жайласқан ағзалары, сондай-ақ, басқа аўыл ҳәм суў хожалық уйымлары юридикалық ҳәм физикалық тәреплер арасындағы қатнасықлар суўдан пайдаланыў яки суўды тутыныў ҳаққында дүзилген шәртнамаларға муўапық тәртипке салынады. Суўдан пайдаланыў ҳәм суўды тутыныў ушын суў ресурсларын алыў — тек суў бойынша хызмет көрсетиўши шөлкемлер менен келисилген ҳалда белгиленген тәртипте дизимнен өткерилген суўдан пайдаланыў яки суўды тутыныў ҳаққындағы шәртнама дүзилген жағдайда ғана әмелге асырылады. Суў алыў ушын буйыртпалар суўдан пайдаланыўшылар ҳәм суўды тутыныўшылар тәрепинен хызмет көрсетиўши шөлкемге он күн алдын белгилеген формада, суў алыўдың анық орынлары, мүддетлери, оның муғдары ҳәм мақсети көрсетилген ҳалда бериледи. Буннан басқа, усы Реже менен суўдан пайдаланыўшылар­ға ҳәм суў тутыныўшыларына, олар тәрепинен аўыл хожалығы, балықшылық хожалығы, санаат, энергетика ҳәм коммунал-турмыс итияжлары ушын суў алыў тәртиплери бузылған:  лимиттен артықша алынған ҳәр мың кубометр суў ушын — белгиленген ең кем айлық ис ҳақы муғдарының он проценти муғдарында; суў алыўға рухсат етилмеген орынлардан суў алғаны ушын, сондай-ақ, суўдан пайдаланыўшылар ҳәм суў тутыныўшылары тәрепинен суўды өзбасымшалық пенен ийелегени ушын — белгиленген ең кем айлық ис ҳақы муғдарының жигирма проценти муғдарында жәрийма санкциялары қолланылыўы белгиленген.  

Суўдан пайдаланыў ҳәм суўды тутыныў тәртиплери бир жыл даўамында тәкирарый бузылған жағдайда бул жәрийма санкциялары он есе муғдарында қолланылыўы белгиленген.

 

К.ЖУМАНАЗАРОВ,

Қарақалпақстан Республикасы «Суў қадағалаў инспекциясы»  1-дәрежели инспекторы.

Излеў

Көп оқылған мақалалар

Сыбайлас сайтлар

Қарақалпақстан Республикасы Жоқарғы Кеңеси ҳәм Министрлер Кеңесиниң газеталары.
Қарақалпақстан баспасөз ҳәм хабар агентлигинде 2007-жыл 7-февральда дизимге алынған. Гүўалық № 01-001
Developed by TUIT NF