Еркин Қарақалпақстан Вести Каракалпакстана 10:31:16, 18.11.2017
Хош келипсиз! | RSS
Сайт мазмуны

Кириў усылы

ТИЛДЕ  ХАЛЫҚ  РУЎХЫ  СӘЎЛЕЛЕНЕДИ

Санаўлы күнлерден кейин 25 жыллығы белгиленетуғын Конс­титуциямыздың 4-статьясында өзбек тили Өзбекистан Республикасының мәмлекетлик тили екенлиги көрсетилген. Тийкарғы нызамымызда сондай-ақ, ғәрезсизлигимиздиң шарапаты менен елимиздеги басқа тиллердиң де раўажланыўы ушын жетерли шараятлардың жаратылыўы кепилленген. Соны да айрықша атап өтиў керек, өзбек тилине бол­ған итибардың тырнақ тасы ғәрезсизликтен бурынырақ, анығырағы 1989-жылдың 21-октябрь сәнесинде қойылған еди.

Әйне усы күни Өзбекистан Республикасы Олий Кенгашиниң гезектеги сессиясында өзбек тилине мәмлекетлик тил бийлигин бериў ҳаққындағы Нызам қабыл етилип, тастыйықланды. Соннан бери ҳәр жылы 21-октябрь сәнеси рәсмий түрде байрам сыпатында елимиз бойлап кең түрде белгиленип келинбекте.

Жәмийет раўажланған сайын тил де жетилисип бара береди. Тил жәмийет ағзаларының тек бирлесиў қуралы ғана емес, ал, олардың руўхый жақынлығы, бирлиги саналады. Соның ушын да, данышпанлар «тилде халық руўхы сәўлеленеди» деп бий­карға айтпаған.

Өзбек тили түркий тиллердиң ең белгили тиллериниң бири  болып табылады. Бул тилдиң жазба дәстүри де оғада бай болып, бирнеше жүз жыллықлар менен өлшенеди. Оның жазба әдебий сыпатындағы тийкарлары ғәззел мүлкиниң султаны, уллы шайыр Әлишер Наўайы тәрепинен XV әсирде жаратылған. Бул тилде жазыл­ған жоқары әдебият дүрданалары бүгинги күнде тек өзбек халқының емес, ал, жәҳән сөз байлығы ғәзийнесинде өзиниң ылайықлы орнына ийе.

Кадрлар таярлаўдың миллий бағдарламасы ҳәм мәмлекетлик тәлим стан­дарт­лары тийкарында оқыўшыларда дөретиўшилик, еркин пикирлеў көнликпелерин қәлиплестириў ҳәм раўажландырыўда барлық пәнлер қатарында ана тили, өзбек тили (мәмлекетлик тил) пәнлерине де үлкен жуўапкершилик жүкленген. Бүгинги мәмлекетлик тил билими процеси оқытыўшыларды және де пидайылыққа, излениўге ийтермелемекте. Муғаллим өтилетуғын ҳәр бир сабаққа дөретиўшилик пенен жантасып, шынығыўларды алдынғы педагогикалық технологиялар тийкарында қурыўы, сабақтың ҳәр бир минутынан утымлы пайдаланыўы тийис.

Бүгинги күнге келип, мәмлекетлик тилди оқытыўда Қарақалпақстан Республикасы аймағында өзбек ҳәм қарақалпақ тиллериниң мәмлекетлик тил сыпатында теңдей әмел етилиўи барысында оқытыўшылардың үлкен тәжирийбе топлағанын атап өтиў керек.

Қарақалпақстан Республикасы Халық билимлендириў минис­трлигине қараслы 2-санлы қәнигелестирилген мәмлекетлик улыўма билим бериў мектебинде өзбек тили ҳәм әдебияты пәнин оқытыў бойынша көлемли жумыслар әмелге асырылмақта. Мектеп оқыўшылары мәмлекетлик тәлим стан­дарт­лары тийкарында шығарылған сабақлықлар менен толық тәми­йинленген. Муғаллимлердиң сабақларды алдынғы педагогикалық технологиялар тийкарында өтиўи ушын барлық шараятлар жаратылған.

Мектебимизде 21-октябрь — Өзбек тилине мәмлекетлик тил бийлиги берилген сәне алдынан бир қатар илажлар шөлкемлестирилди. Атап айтқанда, «Тил билген ел биледи» атамасындағы илаж шеңберинде өткерилген ашық сабақлар, өзбек тили пәни айлығы, мектеп оқыўшылары арасында шөлкемлестирилген баян жумысын жазыў бойынша таңлаўлар оларда үлкен қызығыўшылықлар оятты.

Өзбек тилин оқытыўда пән айлығын өткериўден гөзленген мақсет — тәлим тилиниң қандай болыўына қарамастан, барлық оқыў­шылардың қәлбине ҳәм санасына миллий ғәрезсизлик идея­сы ҳәм идеологиясын сиңдириў, оларда миллий ҳәм улыўма инсаныйлық қәдириятларға, соның ишинде өзбек тилине бол­ған меҳир-муҳаббат, ана-Ўатан­ға садықлық сыяқлы ең жоқары туйғыларды оятыўдан ибарат. Бул илажларды шөлкемлестириўде мектебимиздиң өзбек тили метод бирлеспеси баслығы, биринши категориялы муғаллим Миясар Мәтжанова ҳәм тәжирийбели оқытыўшылардан Жар­қынай Ешмуратова ҳәм Райгүл Айтешовалардың хызметлери айрықша болды.

Сәрбиназ  БЕКБАЎЛИЕВА,

ҚР ХБМ не қараслы 2-санлы қәнигелестирилген мәмлекетлик улыўма билим бериў мектебиниң қарақалпақ тили ҳәм әдебияты пәни муғаллими, Қарақалпақстан Республикасы Халық билимлендириўи ағласы.

СҮЎРЕТТЕ: мектеп оқыў­­­шы­ларының бир топары.

Излеў

Көп оқылған мақалалар

Сыбайлас сайтлар

Қарақалпақстан Республикасы Жоқарғы Кеңеси ҳәм Министрлер Кеңесиниң газеталары.
Қарақалпақстан баспасөз ҳәм хабар агентлигинде 2007-жыл 7-февральда дизимге алынған. Гүўалық № 01-001
Developed by TUIT NF