Еркин Қарақалпақстан Вести Каракалпакстана 10:29:02, 18.11.2017
Хош келипсиз! | RSS
Сайт мазмуны

Кириў усылы

ҒӘРЕЗСИЗЛИК ҲӘМ  ҚАРАҚАЛПАҚ ТИЛИ

Ғәрезсизлик — бул  халқымыздың әсирлер бойы күткен уллы байрамы ҳәм миллий мақтанышы.

Ғәрезсизлик жылларында әдебий ҳәм миллий мәдений мийрасларымызды изертлеўге кең мүмкиншиликлер жаратылды. Өзбекистан Республикасы Президенти Ш.Мирзиёев: «Уллы бабаларымыз тәрепинен дөретилген ҳәм бүгинги күнде пүткил дөретиўши дүньяны лал қалдырып атыр­ған илимий мийрас тек ғана бир миллет яки халықтың емес, ал, пүткил инсанияттың руўхый мүлки болып, бул бийбаҳа байлық жаңа әўладлар ушын данышпанлық және билим дәреги, ең әҳмийетлиси, жаңа ашылыўлар ушын беккем тийкар болып хызмет ететуғынына гүман жоқ.

Соның менен бирге, әне, усы бийтәкирар илимий мийрастың барлық қатламлары еле толық үйренилмеген ҳәм өз изертлеўшилерин күтпекте», деп атап көрсетти. Усы көзқарастан алып қарағанда, ҳәр биримиз  қарақалпақ әдебий тилин, оның  қәлиплесиў ҳәм раўажланыў тарийхында өшпес из қалдырған уллы бабаларымыздың руўхый мийрасларын үйренип, олардың қарақалпақ жазба әдебий тилиниң қәлиплесиўинде тутатуғын орнын тереңнен билиўимиз керек.  

Бүгинги күни елимизде ғәрезсизлигимиздиң шарапаты менен барлық тараўда үлкен жетискенликлер  жүз бермекте. Солардың қатарында, билимлендириў тараўында да  жаңа өзгерислер ҳәм жаңалықлар болып атыр. Буның айқын мысалы ретинде, «Билимлендириў ҳаққында»ғы Нызам, Кадрлар таярлаўдың мәмлекетлик миллий бағдарламасы ислеп шығылды.

Ҳүрметли Президентимиздиң көрсетпеси тийкарында Нөкис қаласының орайында Өзбекистан Қаҳарманы, Өзбекистан ҳәм Қарақалпақстан халық шайыры И.Юсупов атындағы мектеп-интернаттың шөлкемлестирилиўи де қарақалпақ әдебияты менен ана тилимизге болған үлкен итибардың нәтийжеси болып табылады. 

Тил — миллеттиң айнасы ҳәм миллий мақтанышы. Солай екен, ҳәр жылы  ана тилимизге  байланыслы оқыў орынларында  «Тилдиң тазалығын сақлаў», «Ана тилде көркем оқыў ҳәм шырайлы сөйлеў»  ҳәм т.б. әдебий кешелер  шөлкемлестириледи.   Бундағы мақсет — бизиң келешегимиз болған жас әўладтың ана тилимизге болған сүйиспеншилигин арттырыў,  оны қәстерлеў, тилдиң тазалығын сақлаў, қарақалпақ тилиниң сөзлик қурамын тереңнен билиў ҳәм үйрениў болып табылады. Сондай-ақ, данышпанларымыздың «Тил билген ел биледи» деп айтқанындай,  бүгинги жасларымыз ана тилимиз бенен бирге шет тиллерин де жетик үйренип, қарақалпақ тилиндеги шығармаларды басқа тиллерге аўдарып, тилимиздиң  кең мүмкиншиликлеринен де пайдалана алыў уқыбына ийе болыўы керек. Себеби, ғәрезсизлик ҳәр бир жас әўладтың билимли ҳәм қәбилетли болып жетилисиўи ушын кең жол ашып берди. Ҳәзирги ўақытта мәмлекетимизде китапқумарлар таңлаўының шөлкемлестирилиўи де жасларымыздың китап оқыўға болған қызығыўшығын арттырыў менен бирге, олардың тил мәдениятының терең жетилисиўине, ата-бабаларымыздың қунлы мийнетлери менен көркем дөретпелерин билиўде, оннан руўхый азық алыўда тийкарғы дерек болып хызмет етери анық. 

Бүгинги күни қарақалпақ тил билиминиң раўажланыўында әдеўир табыслар көзге тасланбақта. Атап айтатуғын болсақ, тил билиминиң ҳәр бир тараўы бойынша бир неше кең көлемли илимий жумыслар, монографиялар, сабақлықлар дөретилмекте.   

Жуўмақлап айтқанда, Өзбекистан ҳәм Қарақалпақстан халық шайыры И.Юсуповтың:

Ана тилим, сен — басқадан айырмам,

Сен турғанда мен де әдеўир шайырман,

Сонша қатал сүргинлерде жоғалмай,

Бул күнлерге жеткениңе қайылман, 

- деп жазғанындай, ана тилимизди қәстерлеп-сақлаў, оған үлкен ҳүрмет пенен қатнас жасаў ҳәр биримиздиң миннетли парызымыз ҳәм қарызымыз болып табылады.

 

Г.ҚАРЛЫБАЕВА,

Қарақалпақ мәлекетлик университети, Қарақалпақ тил билими кафедрасының оқытыўшысы, филология илимлериниң кандидаты.  

 

 

Излеў

Көп оқылған мақалалар

Сыбайлас сайтлар

Қарақалпақстан Республикасы Жоқарғы Кеңеси ҳәм Министрлер Кеңесиниң газеталары.
Қарақалпақстан баспасөз ҳәм хабар агентлигинде 2007-жыл 7-февральда дизимге алынған. Гүўалық № 01-001
Developed by TUIT NF