Еркин Қарақалпақстан Вести Каракалпакстана 10:26:43, 18.11.2017
Хош келипсиз! | RSS
Сайт мазмуны

Кириў усылы

РЕСПУБЛИКАМЫЗДА ПАЛ ҲӘРРЕШИЛИК ТАРМАҒЫН  БУННАН БЫЛАЙ ДА РАЎАЖЛАНДЫРЫЎ ИЛАЖЛАРЫ ҲАҚҚЫНДА

Өзбекистан Республикасы Президентиниң Қарары

Пал ҳәррешилик тармағын басқарыў системасын түп-тийкарынан жетилистириў, тармақта нәсилшилик жумысларын илимий тийкарда шөлкемлестириў, пал ҳәррешилик хожалықларының жумыс нәтийжелилигин арттырыў, пал өнимлерин ислеп шығарыўдың көлемин және түрлерин буннан былай да көбейтиў, палды қайта ислеў бойынша заманагөй технологияларды енгизиў, тараўдың экспорт потенциалын арттырыў, сондай-ақ, пал ҳәррешилик саласындағы алдынғы тәжирийбелерди республикамыздың барлық аймақларына енгизиў мақсетинде:

  1. Өзбекистан Республикасы Аўыл ҳәм суў хожалығы министрлиги, Экономика министрлиги, Тоғай хожалығы мәмлекетлик комитети, Экология ҳәм қоршаған орталықты қорғаў бойынша мәмлекетлик комитети және Акционерлик-коммерциялық «Алоқа­банк»тиң (кейинги орынларда АК «Алоқабанк» деп аталады) «Өзбекистан пал ҳәррешилери» ассоциациясын (кейинги орынларда Ассоциация деп аталады) шөлкемлестириў ҳаққындағы усынысына келисим берилсин.
  2. Төмендегилер Ассо­циа­цияның тийкарғы ўазыйпалары ҳәм жумыс бағдарлары етип белгиленсин:

пал ҳәррешилик  тармағын раўажландырыўға қаратылған нормативлик-ҳуқықый базаны ислеп шығыўға қатнасыў;

пал ҳәррешилик тармағын раўажландырыў бағдарламаларын әмелге асырыўды муўапықластырыў, бирден-бир илимий-техникалық, технологиялық, инвес­тициялық ҳәм экспорт сиясатын әмелге асырыўды муўапықластырыў;

жергиликли атқарыўшы ҳәкимият уйымлары ҳәм мәпдар шөлкемлер менен биргеликте пал ҳәррешилик хожалықларын тоғай фонды жерлерине таў ҳәм таў алды аймақларына, тәбийғый пишенликлер менен жайлаўларға және аўыл хожалығы жерлерине орналастырыўды әмелге асырыў;

пал ҳәррелер ушын жасалма азықлықлар ислеп шығыўды орайласқан ҳалда шөлкемлестириўге көмеклесиў ҳәм бул тәжирийбени кеңнен қолланыўдың есабынан пал ҳәррешилик хожалықларының азықлық базасын беккемлеў;

пал ҳәрре кеселликлериниң алдын алыў, емлеў ҳәм диагноз қойыў бойынша заманагөй және алдынғы усылларды енгизиў жумысларына көмеклесиў;

жоқары ҳәм орта арнаўлы, кәсип-өнер билимлендириўи, соның ишинде, шет ел мәкемелеринде пал ҳәррешилик тармағына кадрлар таярлаў, қайта таярлаў ҳәм олардың маманлығын арттырыў жумысларын нәтийжели шөлкемлестириўге және муўапықластырыўға қатнасыў.

3.«Өзбекистан пал ҳәррешилери» ассоциациясының шөлкемлестириўшилик структурасы ҳәм оның ат­қарыўшы аппараты басқарма хызметкерлериниң улыўма шекленген саны 27 адам болған структурасы 1 ҳәм 2-қосымшаларға муўапық мақуллансын.

  1. Ассоциацияны шөл­кемлестириўге байланыслы шөлкемлестириўшилик илажларын муўапықластырыў ҳәм оның келешектеги жумысын жолға қойыўға көмеклесиў бойынша жумысшы топардың қурамы (кейинги орынларда Жумысшы топар деп аталады) 3-қосымшаға муўапық шөл­кемлестирилсин.

Жумысшы топар (З.Т.Мирзаев) еки ай мүддетте:

Ассоциацияны шөлкемлестириў бойынша шөлкемлестириўшилик мәселелерин шешиўди, оның уставы тастыйықланыўын ҳәм белгиленген тәртипте мәмлекетлик дизимнен өткерилиўин;

Ассоциацияның орайлық аппараты жоқары маманлықтағы қәнигелер менен толықтырылыўын тәмийинлесин.

  1. Өзбекистан Республикасы Аўыл ҳәм суў хожалығы министрлиги ҳәм АК «Алоқабанк» Ассоциацияның «Апимондия» халық­аралық пал ҳәррешилик ассоциациялары федерациясына ағза болып кириўине байланыслы барлық зәрүр шөлкемлестириўшилик-әмелий илажларды тәми­йинлесин.
  2. Ассоциацияның баслығы ҳәм оның орынбасары шөлкемлестириўшилердиң улыўма мәжилисиниң қарары менен сайланатуғыны ҳәм Өзбекистан Республикасы Министрлер Кабинети тәрепинен лаўазымға тастыйықланатуғыны;

Ассоциацияның атқарыўшы аппаратының жумысын қаржыландырыў Ассоциацияға ағза болған шөл­кемлердиң ағзалық төлемлери ҳәм нызам ҳүжжетлеринде қадаған етилмеген басқа да дәреклердиң есабынан әмелге асырылатуғыны;

Ассоциацияны шөлкемлестириў ҳәм оның жумысына байланыслы барлық қәрежетлер, Ассоциацияның «Апимондия» халықаралық пал ҳәррешилик ассоциа­циялары федерациясына ағза болып кириў ҳәм ағзалық төлемлериниң дәслепки үш жыл даўамында АК «Алоқабанк» қаржылары есабынан тәмийинленетуғыны белгилеп қойылсын.

  1. Өзбекистан Республикасы Аўыл ҳәм суў хожалығы министрлиги, Тоғай хожалығы мәмлекетлик комитети, Экология ҳәм қоршаған орталықты қорғаў бойынша мәмлекетлик комитети ҳәм АК «Алоқабанк» тәрепинен ислеп шығылған 2017-2021-жылларда пал ҳәррешилик тармағын комплексли раўажландырыў илажлары бағдарламасы 4-қосымшаға муўапық мақуллансын.
  2. Сондай тәртип орнатылсын, оған муўапық Ассоциацияның буйыртпасына тийкарланып пал ҳәррешилик хожалықларына — Ассоциация ағзаларына пал ҳәррелердиң шаңарақларын пал жыйнаў мәўсими даўамында тоғай фонды жерлери, қорғалатуғын тәбийғый аймақлар (мәмлекетлик қорықханалар, биосфера резерватының қорықланатуғын зонасынан тысқары), таў ҳәм таў алды аймақлары, тәбийғый пишенликлер ҳәм жайлаўлар және аўыл хожалығы жерлери пайдаланыўға бийпул бериледи.
  3. Өзбекистан Республикасы Жоқары ҳәм орта арнаўлы билимлендириў министрлиги, Аўыл ҳәм суў хожалығы министрлиги Фер­ғана ўәлаяты ҳәкимлиги менен биргеликте еки ай мүддетте 2018-2019-оқыў жылынан баслап пал ҳәррешилик тармағы ушын жоқары маманлықтағы кадрлар таярлаў бойынша Ферғана мәмлекетлик университетинде зоотехника факультетин шөлкемлестириў ҳәм оның жумысын жолға қойыў бойынша Өзбекистан Республикасы Министрлер Кабинетине усыныс киргизсин.
  4. АК «Алоқабанк»тиң жуўапкершилиги шекленген жәмийет тәризиндеги лизинг компаниясын шөлкемлестириў ҳаққындағы усынысы мақуллансын ҳәм төмендегилер оның тийкарғы ўазыйпалары етип белгиленеди:

коммерциялық банклердиң кредити ҳәм лизинг компаниясының өз қаржылары есабынан пал ҳәрре уяларын, зәрүр үскенелер жеткерип бериўди шөлкемлестириў ҳәм тәмийинлеў;

пал ҳәррешилик саласында қолланылатуғын инвентарьлар, үскенелер, арнаўлы транспорт қураллары ҳәм тиркемелер, сондай-ақ, палды қадақлаў бойынша заманагөй технологиялық линияларды лизинг тийкарында жеткерип бериў.

  1. 2023-жылдың 1-январына шекем белгиленген тәртипте тастыйықланған дизим бойынша «Өзбекистан пал ҳәррешилери» ассоциациясына ағза шөл­кемлер тәрепинен алып келинетуғын нәсилли мате­риаллар (өним), пал ҳәррешилик саласында қолланылатуғын инвентарьлар ҳәм үскенелер, пал ҳәрре уяларын тасыў ушын арнаўлы транспорт қураллары ҳәм тиркемелер, пал ҳәрре кеселликлерине ҳәм зыянкеслерине қарсы қолланылатуғын ветеринариялық дәри қураллары және препаратлар, пал ҳәрре уяларын ислеп шығыў ушын ағаш ҳәм зәрүр материаллар, пенополиуретан, оларға жәрдемши үскенелер, комплектлеўши буйымлар ҳәм аўысық бөлеклер, мумперде ҳәм мум өнимлери бажыхана төлемлеринен (бажыхана жыйымларынан тыс­қары) азат етилсин.
  2. Ташкент қаласы ҳәкимлиги Меншиклестирилген кәрханаларға көмеклесиў ҳәм бәсекиликти раўажландырыў бойынша мәмлекетлик комитети менен биргеликте бир ай мүддетте «Өзбекистан пал ҳәррешилери» ассоциациясын орналастырыў ушын ижара ҳақысын «ноль» ставкада белгилеген ҳалда зәрүр имарат ажыратылыўын тәмийинлесин.
  3. Өзбекистан Республикасы Ишки ислер минис­трлиги «Өзбекистан пал ҳәррешилери» ассоциациясының буйыртпаларына муўапық пал ҳәррешилик тармағына жумыс ислеўге тартылатуғын шет елли қәнигелерге мәмлекетлик бажы өндирилмей көп мәртелик кириў визалары берилиўин ҳәм олардың мүддети созылыўын, сондай-ақ, олардың жасаў орнында ўақтынша дизимнен өткерилиўин ҳәм ўақтынша дизимнен өткериў мүддети созылыўын белгиленген тәртипте тәмийинлесин.
  4. Өзбекистан Республикасы Сыртқы ислер министрлиги «Өзбекистан пал ҳәррешилери» ассоциациясының виза талапнамаларына муўапық пал ҳәррешилик тармағында ислеўге тартылатуғын шет елли қәнигелерге кириў визаларын консуллық ҳәм басқа да жыйымлар өндирилмей рәсмий­лестирилиўин тәмийинлесин.
  5. Өзбекистан Республикасы Бәнтлик ҳәм мийнет қатнасықлары министрлиги «Өзбекистан пал ҳәррешилери» ассоциациясының буйыртпаларына муўапық белгиленген тәртипте пал ҳәррешилик тармағында ислеў ушын жоқары маманлықтағы шет елли қәнигелерди (Өзбекистан Республикасы пуқаралары арасында бундай қәнигелер болмаған жағдайда) Өзбекистан Республикасына тартыўға рухсатнамалар бериўди (мүддетин созыўды), сондай-ақ, көрсетип өтилген шет елли пуқараларға Өзбекистан Республикасы аймағында мийнет етиўин әмелге асырыў ҳуқықына тастыйықлаўлар берилиўин (мүддети созылыўын) тәми­йинлесин.
  6. Өзбекистан Республикасы Аўыл ҳәм суў хожалығы министрлиги «Өзбекистан пал ҳәррешилери» ассоциациясы және басқа да мәпдар министрликлер ҳәм ведомстволар менен биргеликте нызам ҳүжжетлерине усы қарардан келип шығатуғын өзгерислер менен қосымшалар ҳаққында еки ай мүддетте Өзбекистан Республикасы Министрлер Кабинетине усыныслар киргизсин.
  7. Усы қарардың орынланыўын қадағалаў Өзбе­кистан Республикасы Бас министриниң орынбасары — аўыл ҳәм суў хожалығы министри З.Т.Мирзаевқа жүкленсин.

 

Өзбекистан Республикасы Президенти  Ш.МИРЗИЁЕВ.

Ташкент қаласы, 2017-жыл 16-октябрь.

 

Өзбекистан Республикасы Президентиниң «Республикамызда пал ҳәррешилик тармағын  буннан былай да раўажландырыў илажлары ҳаққында»ғы қарарына

түсиник

Соңғы жыллары республикамызда халықтың азық-аўқат қәўипсизлигин тәмийинлеў, соның ишинде, сапалы пал өнимлерин ислеп шығарыўдың көлемин көбейтиў бойынша бир қатар илажлар қабыл етилди. Олардың  орынланыўы нәтийжели тәмийинленбекте.

Әмелге асырылған илажлар нәтийжесинде 2016-жылға келип республикамызда пал ҳәррешилик саласында 12 мыңнан аслам исбилермен жумыс алып бармақта. Пал ҳәррешилик хожалықларын  қаржылай қоллап- қуўатлаў мақсетинде Акционерлик-коммерциялық «Алоқабанк» (кейинги орынларда АК «Алоқабанк» деп аталады) тәрепинен 30 миллиард сумнан аслам кредитлер ажыратылды. Халықтың пал өнимлерине болған талабын тәмийинлеў мақсетинде 2016-жылы 12 мың тонна пал жетистирилди. Бул 2015-жылға салыстырғанда 1,2 есеге көп.

Соның менен бирге, талқылаўлар соны көрсетпекте, пал ислеп шығарыў бойынша бар имканиятлардан нәтийжесиз пайдаланыў пал ҳәррешилик тармағының ең әззи буўыны болып табылады. Нәтийжеде пал ҳәрре шаңарақларының өнимдарлығы 20 килограммнан аспайды, бул дүньядағы орташа көрсеткишлерден де төмен болып табылады. Пал ҳәррешилик саласындағы алдынғы тәжирийбелерди үйрениў, пал жетистириўдиң заманагөй технологияларын кеңнен енгизиў ҳәм жоқары технологиялық усыллардан пайдаланыў мәселелерине жетерли дәрежеде итибар қаратылмай атыр.

 Өзбекистан Республикасы Президенти Шавкат Мирзиёевтың быйылғы жылдың 22-23-июнь күнлери Ферғана ўәлаятына сапар етиўи ўақтында пал ҳәррешиликти буннан былай да раўажландырыў ҳәм халықты арзан пал өнимлери менен тәмийинлеўдеги кемшиликлер, машқалалар ҳәм бар имканиятлар кеңнен додаланған еди.

Пал ҳәррешилик тармағындағы усы машқалаларды шешиў мақсетинде Өзбекистан Республикасы Президентиниң «Республикамызда пал ҳәррешилик тармағын буннан былай да раўажландырыў илажлары ҳаққында»ғы қарары қабыл етилди.

Усы қарарға муўапық «Өзбекистан пал ҳәррешилери» ассоциациясы шөлкемлестирилди.

«Өзбекистан пал ҳәррешилери» ассоциациясының тийкарғы ўазыйпалары етип пал өнимлерин ислеп шығарыўдың технологиялық процесин системалы шөлкемлестириў, пал ҳәрреси пакетлерин жетистириў ҳәм азықлық базасын беккемлеў, тәбийғый ресурслардан ақылға уғрас пайдаланыў, сондай-ақ, пал жетистириў процесине илимий тийкарланған усылларды ҳәм заманагөй технологияларды енгизиў белгилеп қойылды.

Ассоциация системасына орынларда пал ҳәррешилик тармағы шөлкемлериниң жумысларын муўапықластырыў бойынша 13 турақлы ўәкил киргизилди.

Усы қарар менен «Өзбекистан пал ҳәррешилери» ассоциациясының «Апимондия» халық­аралық пал ҳәррешилик ассоциациялары федерациясына ағза болыўы нәзерде тутылған.

Ассоциацияны шөлкемлестириў ҳәм оның жумысына байланыслы барлық қәрежетлер ҳәм Ассоциацияның «Апимондия» халықаралық пал ҳәррешилик ассоциациялары федерациясына ағза болып кириў, ағзалық төлеми дәслепки үш жыл даўамында АК «Алоқабанк» қаржылары есабынан әмелге асырылады.

Сондай-ақ, қарар менен пал ҳәррешилик саласында жоқары мағлыўматлы кадрларды таярлаў мақсетинде 2018-2019-оқыў жылынан баслап Ферғана мәмлекетлик университетинде зоотехника факультетин шөлкемлестириў бойынша усыныслар киргизиў тапсырылған.

АК «Алоқабанк» жанында жуўапкершилиги шекленген жәмийет түринде лизинг компаниясы шөлкемлестириледи, оған коммерциялық банклердиң кредитлери ҳәм  лизинг компаниясының өз қаржылары есабынан пал ҳәрреси уяларын, олар ушын зәрүр үскенелерди, әнжамларды ҳәм пал ҳәррешилик саласында қолланылатуғын инвентарьларды, арнаўлы транспорт қураллары менен тиркемелерди, палды қадақлаў технологиялық линия­ларын ҳәм басқа да лизинг объект­лерин лизинг тийкарында жеткерип бериў ўазыйпасы жүкленген.

Пал ҳәррешилик хожалықлары тәрепинен пал жыйнаў мәўсими даўамында тоғай фонды жерлеринен, қорғалатуғын тәбий­ғый аймақлардан (мәмлекетлик қорықханалар, биосфера резерватының қорғалатуғын зонасынан тысқары), таў ҳәм таў алды аймақларынан, тәбийғый пишенликлер менен жайлаўлардан және аўыл хожалығы жерлеринен пайдаланыў бийпул әмелге асырылады.

Белгиленген тәртипте тастыйықланған дизим бойынша «Өзбекистан пал ҳәррешилери» ассоциациясына ағза шөлкемлер тәрепинен алып келинетуғын нәсилли материаллар (өним), пал ҳәррешилик саласында қолланылатуғын инвентарьлар менен үскенелер, пал ҳәрреси уяларын тасыйтуғын арнаўлы транспорт қураллары ҳәм тиркемелер, пал ҳәрресиниң кеселликлери менен зыянкеслерге қарсы қолланылатуғын ветеринариялық дәри қураллары менен препаратлар, пал ҳәрреси уяларын ислеп шығарыў ушын ағаш ҳәм зәрүр материаллар, мумперде ҳәм мум өнимлерин 2023-жылдың 1-январына шекем бажыхана төлемлеринен (бажыхана жыйымларынан тысқары) азат етиў бойынша жеңиллик берилди.

Усы қарар менен пал жетистириў ҳәм оны қайта ислеў көлемлерин көбейтиўге, пал ҳәрре пакетлери менен хожалықларды тәмийинлеўге, пал жетистириўдиң заманагөй усылларын енгизиўге бағдарланған 2017-2021-жылларда пал ҳәррешилик тармағын комплексли раўажландырыў бойынша илажлар бағдарламасы тастыйықланды.

Усы қарарға муўапық пал өнимлерин ислеп шығарыў көлемин 2017-жылдағы 15,4 мың тоннадан 2021-жылға барып 23,7 мың тоннаға шекем жеткериў нәзерде тутылған.

Қарарда нәзерде тутылған илажлардың әмелге асырылыўы пал ҳәррешиликтиң барлық саласын қамтып алған ҳалда, оның жедел раўажланыўын тәмийинлейтуғын бирден-бир басқарыў системасын шөлкемлестириў, жаңа жумыс орынларын жаратыў, пал жетистириўдиң көлемлерин кескин көбейтиў, республика халқының пал өнимлерине болған талабын тәмийинлеў ҳәм тараўдың экспорт потенциа­лын арттырыў имканиятын береди.

Излеў

Көп оқылған мақалалар

Сыбайлас сайтлар

Қарақалпақстан Республикасы Жоқарғы Кеңеси ҳәм Министрлер Кеңесиниң газеталары.
Қарақалпақстан баспасөз ҳәм хабар агентлигинде 2007-жыл 7-февральда дизимге алынған. Гүўалық № 01-001
Developed by TUIT NF