Еркин Қарақалпақстан Вести Каракалпакстана 08:41:06, 04.07.2020
Хош келипсиз! | RSS
Сайт мазмуны

Кириў усылы

ИСМИ МӘҢГИЛИККЕ ЫЛАЙЫҚ

Қайсы тараўды алып қарамайық, пидайы инсанлар ҳәмийше ардақланады. Олар арамызда болмаса да халық ушын ислеген мийнетлери, өмир жолы жас әўлад қәлбине сиңдирилип, өрнек алыўға жол көрсетиледи. Әжи­нияз атындағы Нөкис мәмлекетлик педагогикалық институтының мәжилислер залында Қарақалпақстан Республикасына мийнети сиңген илим ғайраткери, филология илимлериниң докторы, профессор Досжанбай Насыровтың туўылғанының 90 жыллық юбилейине бағышланып «Миллий садықлықтың нышаны» атамасында илимий-теориялық конференция өткерилди. Бундай конференциялардың оқыў орынларында шөлкемлестирилиўи илимге енди қәдем қояжақ жас илимпазлардың көбейиўине түртки болары сөзсиз.

— Мениң илимге қызығыўшылығыма студентлик дәўиримизде устазымыз Д.Насыровтың тез-тез илимий-теориялық конференцияларды шөлкемлестириўи себеп болды,-деп еске түсиреди филология илимлериниң докторы, профессор Қурбанбай Жәримбетов. — Оның диалектология ҳаққында жазған баҳалы мийнети елеге шекем қол жетер жерде — столымда турады. Ол дүнья тюркологлары арасында да абырайлы инсан еди.

Д.Насыров «Қарақалпақ тилиндеги келбетлик фейил ҳәм оның  синтаксислик функциялары» темасында кандидатлық, «Қарақалпақ улыўма халықлық сөйлеў тилиниң қәлиплесиўи ҳәм оның диалектлик системасы» атамасында докторлық диссертациясын жақлағаннан соң оған 1977-жылы профессор атағы берилди.

Ол қарақалпақ алфавити ҳәм орфографиялық қәделериниң жыйнағын дүзиўшилердиң бири. Сондай-ақ, «Қарақалпақша-русша сөзлик» дүзиўге қатнасты. Илимпаздың айрықша жемисли ислеген тараўы — қарақалпақ тилиниң тарийхы ҳәм диалектологиясы. Оның басшылығында «Қарақалпақ тилиниң диалектологиялық сөзлиги» ҳәм «Қарақалпақ тилиниң диалектологиялық атласы» дүзилди.

Д.Насыров қарақалпақ тилиниң жазыўы, әлипбеси және имласы, лексикологиясы, тарийхы ҳәм диалектологиясы, морфология, синтаксиси бойынша мийнетлердиң авторы болды, барлық билимлендириў басқышларына арналған қарақалпақ тили бо­йынша бағдарламалар, сабақлықлар дүзиўге басшылық етти.

Илимий-теориялық конференцияда профессор Ш.Абдиназимов «Д.Насыровтың өмири ҳәм илимий педагогикалық хызмети», филология илимлериниң докторы М.Айымбетов «ХХ әсир қарақалпақ тилши илимпазларының сәркардасы» темаларында баянатлар жасады. Соңынан бир аўылда ойнап өскен аўылласы, академик Ж.Базарбаев, илимпаздың қарындасы, Мойнақ районы ҳәкими орынбасары, ра­йонлық ҳаял-қызлар комитети баслығы Күнсулыў Насыровалар алымның уллы пазыйлетлери ҳаққында еске түсирип шығып сөйледи.

Б.КАРАМАТДИНОВА.

Излеў

Көп оқылған мақалалар

Сыбайлас сайтлар

Қарақалпақстан Республикасы Жоқарғы Кеңеси ҳәм Министрлер Кеңесиниң газеталары.
Қарақалпақстан баспасөз ҳәм хабар агентлигинде 2007-жыл 7-февральда дизимге алынған. Гүўалық № 01-001
Developed by TUIT NF