Еркин Қарақалпақстан Вести Каракалпакстана 19:28:20, 02.07.2020
Хош келипсиз! | RSS
Сайт мазмуны

Кириў усылы

ОЛАР АРАЛАСПАЙТУҒЫН МӘСЕЛЕ ЖОҚ...

Халық арасында болып, жақыннан пикирлессек, айырым пуқаралардың қайсы мәкан  пуқаралар жыйынына қарайтуғынлығын, өзлери жасайтуғын жыйын баслығы ким екенлигин билмейтуғынлығы анық болады. Буның себеби неде!

Әлбетте, айырым мәкан ҳәм аўыл пуқаралар жыйынлары хызметкерлери өз ўазыйпаларын толық орынлай алмай атырғанлығы сыр емес. Ашшы ҳақыйқатлықты айтатуғын болсақ, гейпара мәкан ҳәм аўыл пуқаралар жыйынларының хызметкерлери кем тәмийинленген шаңарақ­ларға, бала күтимине қарап атырған аналарға, жәрдемге мүтәж ҳәм көп балалы шаңарақларға напақаларды бөлистириў ҳәм пуқара­ларға мағлыўматнамалар бериў менен шекленип қалған жағдайлар ушырасады. Анығынан келгенде, мәкан ҳәм аўыл пуқаралар жыйыны хызметкерлериниң ат­қаратуғын хызмет шеңбери кең. Мәканда олар араласпайтуғын мәселе, машқалалардың өзи жоқ. Сол аймақта жасайтуғын халықтың обал-саўабы олардың мойнында.

Аймақта жасаўшы пуқаралардың репродуктив саламатлығын беккемлеў, аналықты ҳәм балалықты қорғаў, шаңарақлардың жасаў шараяты менен танысып, жәрдем бериў, үйлердиң, көшелердиң тазалығы, абаданлығы, жаслардың тәлим-тәрбиясы, питкериўшилердиң, сол аймақтағы халықтың бәнтлиги, жынаятшылық, тәртип бузыўшылықтың алдын алыў, тынышсыз шаңарақлар менен ислесиў, той-мерекелерде бас-қас болыў, қулласы, сол аймақтың абат турмысы ушын жанын пидә етиўдей әдиўли ўазыйпалар мәкан ҳәм аўыл пуқаралар жыйыны хызметкерлерине жүкленген. Әлбетте, бул ўазыйпаларды атқарыўда аймақтағы жасы үлкен нураныйлардың турмыс тәжирийбелеринен утымлы пайдаланып, халықты изине ерте алса ғана абырайға ериседи. Себеби, «Бирлесип көтерген жүк жеңил» деген гәп бий­карға айтылмаған.

Жақында пуқаралардың өзин-өзи басқарыў уйымлары жумысының нәтийжелилигин арттырыў, мәҳәлле институтын халыққа ең жақын ҳәм халықшыл структураға айландырыў мақсетинде «Мәҳәлле институтын буннан былай да жетилистириў илажлары ҳаққында» Өзбекистан Республикасы Президентиниң Пәрманы қабыл етилди. Пәрманға муўапық республикамыздағы пуқаралар жыйынларының улыўма мәплерин сәўлелендиретуғын ассоциацияға бирлестирип, материаллық-техникалық базасын беккемлеў, пуқаралық жәмийети институтларының халық пенен бирге ислесиўин буннан былай да раўажландырыў ўазыйпаларын алға қояды. Пуқаралардың өзин-өзи басқарыў уйымларының жумысын муўапықластырыўшы республикалық кеңестиң шөлкемлестирилиўи ҳәм айы­рым лаўазымлардың енгизилиўи бул бағдардағы жумыслардың жанланыўына тийкар болады.

Пәрманның қабыл етилиўи менен ел-халықтың абатлығы жолында хызмет етип атырған пайтахтымыздағы үлгили мәканлардың бири «Гөне қала» мәкан пуқаралар жыйыны жумыслары менен таныстық. Аймақта 7 емлеў орынлары — республикалық туўыў үйи, көз, тери кеселликлери емлеўханалары, УЗИ, Скрининг, үй ҳайўанларын емлеў орны, 4 билимлендириў мәкемелери, 7 азық-аўқат дүканлары, 28 халыққа хызмет көрсетиў шақапшалары жайласқан.

28 көше, 18 көп қабатлы турақ жайларда 10 мыңға шамалас халық жасайтуғын бул мәкан пуқаралар жыйынына Гүлинар Утемуратова басшылық етеди. «Мың рет еситкеннен бир рет көрген абзал» дегендей, алып барылып атырған жумыслар ҳәм көшелердиң, үй әтирапларының тазалығын бақладық. Маған қозғаў салған нәрсе — қадағалаў бар болғанлықтан тазалық сақланған. Әсиресе, «Арыўлар» көшеси 14-жай әтирапы басқаларға үлги бол­ғандай азада. Үй қапталы егислик жерлеринде ҳәр қыйлы мийўе дарақлары егилген. Жазда түрли дақылларды егип, гүллерди тәрбиялап, әтираптың азадалығына кеўил бөлгенликтен әжайып бағ жаратылған. Аймақ тур­ғынлары таўыс, кептер, таўық, мал бағады.

Төрт перзентин тәрбиялап өсирип, еки келин жумсап отырған Жипек Ерниязовадан шаңарақтың аўызбиршилигин сақлаўда өрнек алса арзыйды.

— Аймақ турғынларының аўызбиршилигин сақлаўда, жаслардың тәлим-тәрбиясында, ҳәрқыйлы жынаятшылықтың алдын алыўда жасы үлкен нураныйлардың жәрдеми үлкен,-дейди Г.Утемуратова. — Сонлықтан, олар менен мәсләҳәтлесип ис алып бармақтамыз.

«Алтын бесик тербеткен қоллар» атамасында ушырасыў өткерип турамыз. Онда жас келинлер бала тәрбиясын үйренеди. «Мәканым мениң тәғдиримде», «Атам, анам ҳәм мен» спорт жарысларында да мәкан турғынлары сыйлы орынларды ийеледи.  Үй әтирапын азада тутып, басқаларға өрнек болған шаңарақларды да өз ўақтында хошаметлеп барамыз.

Аймақта жасаўшы шаңарақлардың жасаў шараятын үйрениўге 20 адам қурамында топар дүзилди. Олар усы жыл басынан баслап шаңарақлардың жасаў шараяты менен танысты, 40 тан аслам шаңарақларға мал шарўашылық, қусшылық, тигиўшилик ҳәм бас­қа да киши исбилерменлик пенен шуғылланыўы ушын кредитлер алыўына жәрдем берилип атыр.

— Аймағымызда жасаўшы бир мың бир жүзден аслам шаңарақтың барлығынан бир айда хабар алып шығыў қыйын. Лекин, төсек тартып жатып қалған наўқаслар, урыс ветеранларына теңлестирилген нураныйлар, кем тәмийинленген шаңарақлардан тез-тез хабар алып тураман. Көшелер ҳәм көп қабатлы турақ жайлардың ҳәр биринен сайланған бийлер ҳәм жасы үлкен нураный ата-апаларымыздан дүзилген кеңесгөйлеримиз бар. Ҳәпте басында мәсләҳәтлесип, олардың пәтиясын алып жумыс баслайман. Лекин, аймағымызда күн көриси төмен болмаған менен келиспеўшиликлер болып туратуғын шаңарақлар да бар. Олар айрықша қадағалаўда. Жақында усындай шаңарақлардың бирине барсам үй әтирапы тәртипсиз ҳалат­қа түскен. Бурын тап-таза болып туратуғын еди. Ҳайран болдым.

— Үйимизде келиспеўшилик болып, Гүлзийра балаларды алып үйине кетип қалды,-деди Полат.

— Айдай еки перзентиң бар, изинен хабар алдың ба! - деп сорасам...

— Алдыма салып баратуғын жасы үлкеним жоқ, - деди ол. Анасы майып, әкеси бурынырақта қайтыс болған бул жигиттиң жағдайынан хабарлыман. «Диний билимлендириў ҳәм руўхый әдеп-икрамлылыққа тәрбиялаў мәселелери» бойынша мәсләҳәтши Айнахан Сапарниязова, хаткер Клара Мәтниязованы ертип Әмиўдәрья районында туратуғын Гүлзийраның ата-анасына барып жағдайларды түсиндирип, усы жас шаңарақтың өзлерин алып кетиўинде бас-қас боламан,-деп ўәде берип, балаларымызды алып қайттық. Бул жас ерли-зайыплыларға жеңиллетилген кредит алып жумыс баслаўын мәсләҳәт берген едим,-деди Гүлинар.

Аймақта жынаятшылықтың жүз бермеўи, ажырасқан шаңарақлардың болмаўы — оның жумысты алып барыў усылында машқаланы тез үйренип, дурыс шешим қабыл етиўи нәтийжеси, деген жуўмаққа келдик.

— Исеним билдирип Гүлинарды 2015-жылғы сайлаўда мәканымызға басшы етип сайлап ажласпаған екенбиз. Аймақтағы жасы үлкенлер, көшелерден, көп қабатлы үйлерден сайланған бийлер жыйналып мәсләҳәтлесип ис тутамыз. Көшелердиң тазалығы, мәканымыздың абаданлығы, перзентлеримиздиң тәлим-тәрбиясы өзлеримиздиң пайдамыз ғой. Жасы үлкеним, деп ойласып-кеңесип ис тутқаннан кейин бизлер де өз мәсләҳәтлеримизди бериўден шаршамаймыз, -дейди мәкан нураныйлары Кеңесбай Өтемуратов  ҳәм Қонысбай Бекмуратовлар.

Аймақ турғынларының көплеп-көмеклеп көмек усылында мәкан пуқаралар жыйыны имаратын қурып питкериўи — бул аймақта жыйын хызметкерлериниң аўызбиршиликти сақлаўда салмақлы үлеси бар екенлигин көрсетеди.

Бурынырақта айырым «хулиган»лық ҳәрекетлери менен тилге түскен Гөне қала аймағының ендиликте тыныш-татыў, үлгили мәканға айланыўында Гүлинар Утемуратова ҳәм бул мәкан пуқаралар жыйыны хызметкерлериниң үлеси салмақлы.

Әўладтан-әўладқа өтип сақланып киятырған үрп-әдетлеримиздиң, хал­қымыздың пәраўан турмысының көриниси ең әўеле мәкан аймағымыздан басланады. Мәканымыз абат болса, бул — турмысымыз абатлығының көриниси.

Бийбижамал КАРАМАТДИНОВА.

СҮЎРЕТТЕ: макан пуқаралар жыйыны баслығы Г.Утемуратова жасы үлкенлер менен пикирлеспекте.

Излеў

Көп оқылған мақалалар

Сыбайлас сайтлар

Қарақалпақстан Республикасы Жоқарғы Кеңеси ҳәм Министрлер Кеңесиниң газеталары.
Қарақалпақстан баспасөз ҳәм хабар агентлигинде 2007-жыл 7-февральда дизимге алынған. Гүўалық № 01-001
Developed by TUIT NF