Еркин Қарақалпақстан Вести Каракалпакстана 01:08:57, 22.05.2019
Хош келипсиз! | RSS
Сайт мазмуны

Кириў усылы

ӨЗБЕКИСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ ПРЕЗИДЕНТИНИҢ «ҚЫСТАЎЛ МЕДИЦИНАЛЫҚ ЖӘРДЕМДИ БУННАН БЫЛАЙ ДА ЖЕТИЛИСТИРИЎ ИЛАЖЛАРЫ ҲАҚҚЫНДА»ҒЫ ПӘРМАНЫНА ТҮСИНИК

Елимизде халықтың саламатлығын буннан былай да беккемлеў, физикалық жақтан саламат ҳәм жетик әўладты тәрбиялаўды тәмийинлеў мәмлекетлик сиясаттың тийкарғы бағдарларынан бири болып табылады. Бүгинги күнде елимиздиң медицина мәкемелеринде ең алдынғы ҳәм заманагөй шараятларды жаратыўға және медициналық хызметтиң сапасын буннан былай да арттырыўға турақлы итибар қаратылмақта.

Президентимиз Шавкат Мирзиёев ҳәр бир баянатында ҳәм шығып сөйлеўинде, ҳәр қыйлы ушырасыўларда халқымызды разы етиў ушын, бәринен бурын, оның сапалы медициналық хызметке болған талабын қанаатландырыў оғада зәрүр екенлигин бәрқулла атап келмекте. Мәмлекетимиз басшысының быйыл 5-январь ҳәм 7-февраль күнлери денсаўлықты сақлаў саласының ўәкиллери менен өткерген ушырасыўлары да системадағы бар жағдайды терең сын көз-қарастан талқылап, жыйналып қалған мәселелерди нәтийжели шешиў жолында әҳмийетли қәдем болды. Бул бағдарда, әсиресе, елимизде қабыл етилген басқышпа-басқыш әмелге асырылып атырған денсаўлықты сақлаў системасын реформалаўға байланыслы ҳуқықый ҳүжжетлер айрықша орын тутпақта.

Ҳәзирги ўақытта бул система Республикалық қыстаўлы медициналық жәрдем орайы ҳәм оның ўәлаятлардағы филиаллары, районлық ҳәм қалалық медициналық бирлеспелери жанындағы бөлимлери, елимиздиң барлық аймақларындағы тез медициналық жәрдем хызмети станциялары ҳәм санитариялық авиация хызметин өз ишине алады. Ең тийкарғысы, саланың раўажланыўы жолында әмелге асырылып атырған кең көлемли илажлар нәтийжесинде қыстаўлы медициналық жәрдем сис­темасында жылына 600 мыңнан аслам наў­қасқа жоқары маманлықтағы станционарлық ҳәм 1 миллионнан көбирек наўқасқа амбулаториялық жәрдем және 7 миллионнан зыят шақырыўлар бойынша хызмет көрсетилмекте.

Соның менен бирге, ҳәзирги ўақытта салада оператив түрде шешиўди талап ететуғын бир қатар машқалалар ҳәм мәселелер де бар, ол анық илажлар көриўди талап етпекте.

Бәринен бурын, қыстаўлы медицина саласындағы нормативлик-ҳуқықый ҳүжжетлерди жетилистириў, материаллық-техникалық базаны беккемлеў, илимий қолланбаларды раўажландырыў, маман кадрлар, дәри қураллары, медициналық үскенелер, қәнигелестирилген автотранспорт ҳәм байланыс қураллары менен тәмийинлениў дәрежесин жақсылаў әҳмийетли мәселе болып қалмақта. Бул болса, тез медициналық жәрдем жумысын басқарыўдың ҳәм муўапықластырыўдың әмелдеги системасын қайта көрип шығыў, қыстаўлы медициналық жәрдем сапасын түп-тийкарынан жақсылаўға байланыслы оператив илажлар көриў зәрүрлигин жүзеге келтирмекте.

Сол мақсетте Өзбекистан Республикасы Президентиниң «Қыстаўлы медициналық жәрдемди буннан былай да жетилистириў илажлары ҳаққында»ғы Пәрманында усы системаны жетилистириўдиң ең әҳмийетли бағдарларын белгилеў, тез медициналық жәрдем хызметиниң сапасын ҳәм нәтийжелилигин арттырыў, қыстаўлы медициналық жәрдем саласындағы илимий изертлеўлердиң көлемин кеңейтиў ҳәм бул бағдарда халықаралық бирге ислесиўди тереңлестириўге қаратылған анық ўазыйпалар белгилеп берилди.

Пәрманда, сондай-ақ, қыстаўлы медициналық жәрдем системасында заманагөй илимий-техникалық жетискенликлерди ҳәм мәлимлеме-коммуникация техноло­гияларын кеңнен қолланыў, қыстаўлы медициналық жәрдем көрсетиў системасының басқа да министрликлердиң ҳәм ведомстволардың қыстаўлы хызметлери менен оператив бирге ислесиўин тәмийинлеў бойынша  заманагөй механизмлерди енгизиў, кадрларды таярлаў бағдарында алдынғы усылларды енгизиў нәзерде тутылған.

Пәрман менен Өзбекистан Республикасы Денсаўлықты сақлаў министрлигиниң Республикалық қыстаўлы медициналық жәрдем орайы Өзбекистан Республикасы Денсаўлықты сақлаў министрлигиниң Республикалық қыстаўлы медициналық жәрдем илимий орайы, деп қайта аталды ҳәм Орайдың тийкарғы ўазыйпалары белгиленди.

Атап айтқанда, халыққа бийпул тийкарда маман қәнигелестирилген, жоқары технологиялы қыстаўлы, тез ҳәм кешиктирип болмайтуғын медициналық хызмет көрсетиў, нәтийжелилиги бойынша жәҳән талапларына сәйкес келетуғын қыстаўлы медициналық жәрдем системасының жумысына шөлкемлестириўшилик-методикалық басшылық етиў, кешиктирип болмайтуғын жағдайлардың профилиактикасы, диагностикасы ҳәм оларды емлеў бойынша жаңа, нәтийжели технологияларды жаратыў, шет елли шөлкемлер менен жақыннан бирге ислесиўди орнатыў сыяқлы бағдарлар Орайдың тийкарғы ўазыйпалары сыпатында атап өтилди. Буннан тыс­қары, Орай қыстаўлы медициналық жәрдем көрсетиў саласында илимий-изертлеўлерди раўажландырыўдың тийкарғы бағдарларын қәлиплестириўди, қыстаўлы медициналық жәрдем көрсетиў системасын буннан былай да жетилистириў ҳәм алдынғы технологияларды жаратыў бойынша илимий-изертлеўлер алып барыўды, шыпакерлер ҳәм орта буўындағы медициналық хызметкерлерди қайта таярлаў және маманлығын арттырыў, қыстаўлы медициналық жәрдем көрсетиў системасы ушын илимий ҳәм илимий-педагог кадрлар таярлаўды да муўапықластырып барады.

Пәрманда атап өтилгениндей, 2017-жылдың 1-июлине шекем бирден-бир мағлыўматлар базасын ҳәм мағлыўматларды узатыў тармағын жарата отырып, тез медициналық жәрдем бригадаларының жумысын оператив басқарыўды ҳәм муўапықластырыўды тәми­йинлейтуғын Орай ҳәм оның аймақлық филиалларының муўапықластырыўшы-диспетчерлик хызметлери жумысын шөлкемлестириў бойынша илажлар комплекси ислеп шығылады. Себеби, тез медициналық жәрдем жумысында диспетчерлик хызметлерди жақсылаў, оның күни-түни нәтийжели ислеўин тәмийинлеў бүгинги күнниң талабы болып табылады. Усы мүнәсибет пенен 2019-жылдың 1-январынан баслап Ишки ислер министрлиги, Өзбекистан Республикасы Айрықша жағдайлар министрлиги ҳәм «Өзтрансгаз» акционерлик компаниясы менен өз-ара биргеликте жумыс ислейтуғын муўапықластырыўшы-диспетчерлик хызметлери енгизиледи.

Усы хызметтиң жумысында ушырасып атырған кемшиликлерге системада автотранспорт қуралларына байланыслы мәселелер де себеп болып атырғаны көпшиликке белгили. Келешекте Орайдың Тез медициналық жәрдем станцияларына автотранспорт хызметин көрсетиў «Ташкент қалалық денсаўлықты сақлаў бас басқармасының қәнигелестирилген автотранспорт кәрханасы» мәмлекетлик кәрханасы тәрепинен әмелге асырылады. Бул болса, автотранспорт қуралларының бәрқулла таяр жағдайда болыўын ҳәм керекли мәнзилге өз ўақтында жетип барыўын тәмийинлеўге хызмет етеди.

Соның менен бирге, кешиктирип болмайтуғын жағдайларда көплеген инсанлардың өмирин сақлап қалыў мақсетинде қыстаўлы медициналық жәрдем хызмети мәкемелериниң материаллық-техникалық базасын беккемлеў, системаның транспорт паркин байытыў ушын мәмлекетлик бюджет ҳәм басқа да қаржылардың есабынан 1200 тез медициналық жәрдем автомобили сатып алынатуғын болды.

Тәжирийбеден белгили болғанындай, заманагөй технологияларды әмелиятқа енгизиў медициналық хызметтиң сапасын бир нешше есеге жақсылаў имканиятын жаратады. Пәрманда усы бағдарда жеңилликлер жаратыўға айрықша итибар қаратылған. Сол мақсетте 2020-жылдың 31-декабрине шекем Өзбекистан Республикасы Министрлер Кабинети тәрепинен тастыйықланған дизимлер бойынша Муўапықластырыўшы-диспетчерлик хызметлериниң талапларын тәмийинлеў ушын алып келинип атырған жоқары технологиялы ҳәм телекоммуникация үскенелери, комплектлеўши бөлеклер, аўысық бөлеклер ҳәм бағдарламалық тәмийнатты бажыхана төлемлеринен азат етиў белгиленди. Және бир итибарлы тәрепи сонда, Пәрман­ға бола, Ташкент ўәлаятлық көп тармақлы медицина орайы базасында Республикалық қыстаўлы медициналық жәрдем илимий орайының Ташкент ўәлаятлық филиалы шөлкемлестириледи. Егер усы ўақытқа шекем бул аймақта бундай медициналық мәкемениң болмағанын нәзерде тутатуғын болсақ, бул жаңалық ўәлаят халқының саламатлығын сақлаў бағдарында қандай үлкен әҳмийетке ийе екенин көз алдымыз­ға келтириў қыйын емес, әлбетте.

Және бир жаңалық — усы жылдың 1-апрелинен баслап Ташкент қалалық денсаўлықты сақлаў бас басқармасы тез медициналық жәрдем станциясы оның районлардағы киши станциялары менен бирге, юридикалық тәреп статусын сақлай отырып, структуралық бөлимше сыпатында Орайға берилиўи нәзерде тутылған.

Президентимиздиң бул Пәрманында нәзерде тутылған итибар ҳәм берилип атыр­ған жеңилликлер сала ушын ажыратылып атырған заманагөй медициналық әсбап-үскенелер және олардың бийбаҳа технологиялық имканиятлары система қәнигелери алып барып атырған илимий излениўлердиң дәрежесин арттырыў, қыстаўлы жағдайларда диагностиканың ҳәм емлеўлердиң жаңа перспективалы усылларын ислеп шығыў, раўажландырыў және әмелиятқа енгизиў имканиятларын буннан былай да кеңейтиўде әҳмийетли фактор болып хызмет етеди. Бул болса, өз гезегинде, емлеў процесиниң нәтийжесин арттырып қоймастан, ал, станционар емлеў мүддетлерин ҳәм соның нәтийжесинде қәрежетлерди де кескин азайтатуғынына гүман жоқ. Буннан тысқары, бул Пәрман Орайдың барлық филиалларын ең жоқары өлшемлерге жуўап беретуғын медициналық аппаратлар, атап айтқанда, жүрек ҳәм қан-тамырлардың ультрасес доплерогра­фиясы, заманагөй ангиографикалық структурасы, мультиспирал компьютер томо­графия ҳәм магнит-резонанс томограф аппаратлары менен толық тәмийинлениўи ушын имканият жаратады.

Жуўмақлап айтқанда, бул Пәрман және оның менен тастыйықланған ҳуқықый ҳүжжетлер қыстаўлы ҳәм тез медициналық жәрдем системасын буннан былай да жетилистириў, көрсетилип атырған медициналық хызметлердиң сапасын жаңа бас­қышқа көтериў, салада илимий-изертлеў жумысының көлемин кеңейтиў ҳәм алдын­ғы шет ел тәжирийбелерин әмелиятқа енгизиўде қолланба болып хызмет етеди.

Елимизде халықтың саламатлығы, инсанның мәплери халқымыздың абаданлығы ҳаққында сөз болар екен, бул мәселелер мәмлекетимиздиң турақлы дыққат-итибар орайында болып қалады. Әне, усы ийгиликли мақсетлердиң елимиз Президенти Шавкат Мирзиёев тәрепинен жәриялан­ған Халық пенен пикирлесиў ҳәм инсан мәплери жылында әмелге асырылыўы болса, және де әҳмийетли болып табылады.

Излеў

Көп оқылған мақалалар

Сыбайлас сайтлар

Қарақалпақстан Республикасы Жоқарғы Кеңеси ҳәм Министрлер Кеңесиниң газеталары.
Қарақалпақстан баспасөз ҳәм хабар агентлигинде 2007-жыл 7-февральда дизимге алынған. Гүўалық № 01-001
Developed by TUIT NF