Еркин Қарақалпақстан Вести Каракалпакстана 23:20:59, 22.09.2019
Хош келипсиз! | RSS
Сайт мазмуны

Кириў усылы

Өзбекистан Республикасы ПрезидентиниҢ «Орта арнаЎлы, кӘсип-Өнер билимлендириЎи мӘкемелериниҢ жумысын буннан былай да жетилистириЎ илажлары ҲаҚҚында»Ғы Қарарына ТҮСИНИК

Елимизде ғәрезсизликтиң дәслепки  жылларынан баслап тәлим-тәрбия системасын раўажландырыў мәмлекетлик сиясат дәрежесине көтерилип, перзент­леримиздиң дүнья стандартларына сай шараятларда заманагөй билим ҳәм кәсип-өнерлерди ийе­леўин, физикалық ҳәм руўхый жақтан жетик инсанлар болып камалға келиўин тәмийинлеў, олардың уқыбы менен талантын, интеллектуаллық потен­циа­лын жүзеге шығарыў, жасларымыздың қәлбинде ана журтқа садықлық ҳәм пидайылық сезимлерин жетилистириў бағдарында үлкен жумыслар әмелге асырылмақта.

Өзбекистан Республикасының «Билимлендириў ҳаққында»ғы Нызамы ҳәм Кадрлар таярлаўдың миллий бағдарламасындағы мақсет-ўазыйпалардың турмысқа енгизилиўи нәтийжесинде елимизде 1 мың 500 ден аслам орта арнаўлы, кәсип-өнер билимлендириўи мәкемелери қурылды.

Елимиздеги 1411 кәсип-өнер колледжлеринде жасларымыз бир неше қәнигелик бойынша заманагөй билим ҳәм кәсип-өнерлерди ийелеп келмекте.

Сондай-ақ, жоқары оқыў орынларының жанында 144 академиялық лицей шөлкемлестирилген болып, оларда анық, тәбийғый, социаллық-гуманитар пәнлер, шет тиллер және мәденият ҳәм көркем өнер бағдарлары бойынша, жаңа педагогикалық ҳәм информациялық технологиялар тийкарында заманагөй оқыў-лаборатория әсбап-үскенелери менен тәмийинленген кабинетлерде жас әўладқа тыянақлы билим берилмекте. Бул орынларды ҳәр жылы орташа 35 мың жигит-қыз питкерип шықпақта.

Академиялық лицейлердиң жумысын олар жайласқан аймақтың демографиялық, экономикалық ҳәм басқа да факторларын және питкериўшилердиң жоқары оқыў орынларына оқыўға кириў нәтийжелери көз-қарасынан алып барылған тал­қылаўлар бул тараўдағы жумыслардың қанаатландырарлы емеслигин көрсетпекте. Ҳәзирги ўақытқа келип академиялық лицейлердиң санын оптималластырыў, олардағы билимлендириўдиң сапасын арттырыў ҳәм мазмунын жаңалаў, оларды питкерип шығып атырған жаслардың жоқары оқыў орынларына оқыўға кириў көрсеткишлерин түп-тийкарынан жақсылаў бо­йынша бир қатар илажларды әмелге асырыў зәрүрлиги пайда болмақта.

Усы тараўдағы бар машқалаларды шешиў мақсетинде Өзбекистан Республикасы Президентиниң «Орта арнаўлы, кәсип-өнер билимлендириўи мәкемелериниң жумысын буннан былай да жетилистириў илажлары ҳаққында»ғы қарары қабыл етилди.

Бул қарар академиялық лицейлерде оқыў процесиниң сапасын ҳәм нәтийжелилигин арттырыў, бул орынларда билим бериў ушын улыўма билим бериў мектеплериниң ең қәбилетли питкериўшилерин таңлап алыў, жаслардың өзлери таңлаған кәсип ҳәм қәнигеликлерди ийелеўге болған арзыў-нийетлерине ерисиўи ушын буннан былай да кең шараятлар жаратыў сыяқлы анық мақсетлерге бағдарланған болып, онда төмендеги анық ўазыйпаларды әмелге асырыў нәзерде тутылған:

бүгинги күнде материаллық-техникалық ҳәм оқыў-методикалық базасы заман талапларына жуўап бермейтуғын 4 академиялық лицейдиң жумысы сапластырылады және жоқары оқыў орынларынан узақта жайласқан, билимлендириўдиң сапасы ҳәм питкериўшилериниң институт ҳәм университетлерге оқыўға кириў көрсеткишлери төмен болған 54 академиялық лицей басқышпа-басқыш кәсип-өнер колледжлерине айландырылады;

инвестициялық бағдарлама жойбары ҳәм қурылыслардың мәнзилли дизимлерин қәлиплес­тириўде академиялық лицейлер негизинде шөлкемлестирилетуғын кәсип-өнер колледжлери ушын жаңа оқыў устаханаларын қурыў ушын қаржылар ажыратыўға айрықша итибар қаратылады;

кәсип-өнер колледжлерине айландырылып атырған академиялық лицейлердиң 2-ҳәм 3-басқыш оқыўшылары оқыўды жуўмақлағаннан соң, жақын жерде жайласқан, билимлендириў бағдары уқсас болған академиялық лицейлерде жуўмақлаўшы мәмлекетлик аттестациясын  тапсырады ҳәм мәмлекетлик үлгидеги академиялық лицей питкериўшиси дипломын алады;

жоқары оқыў орынларының жоқары маманлықтағы профессор-оқытыўшыларын академиялық лицейлерде сабақ бериўге кеңнен тартыў мақсетинде академиялық лицейлердеги оқытыўшылық жумысына саат есабы менен ҳақы төлеў муғдары жоқары оқыў орынларында мийнетке саат есабы менен ҳақы төлеў муғдарына теңлестириледи;

билимлендириўдиң үзликсиз ҳәм бир тутас принциплерине әмел ете отырып, зийрек оқыўшылар менен ислесиў шеңберинде айырым пәнлер терең оқытылатуғын қәнигелестирилген мәмлекетлик улыўма билим бериў мектеплери менен академиялық лицейлер арасында өз-ара тәсиршең бирге ислесиў механизми жолға қойылады.

Академиялық лицейлерде билимлендириўдиң сапасын арттырыў, билимлендириў процесине алдынғы педагогикалық усылларды, мәлимлеме-коммуникация технологияларын, электрон билимлендириў ресурсларын ҳәм мультимедиялық көргизбелерди кеңнен енгизиў ҳәм бул ушын зәрүр шараятларды жаратыў мақcетинде:

оқыў топарларының қурамы 26 оқыўшыдан артық болмаған тәризде қәлиплестириледи;

тереңлестирилип оқытылатуғын пәнлер (билимлендириў бағдарлары) бойынша әмелий, лаборатория ҳәм семинар шынығыўлары топарларға бөлинген тәризде, яғный еки киши топарда өткерилиўи жолға қойылады;

педагоглардың қурамы жоқары мағлыўматлы ҳәм кеминде 5 жыллық үзликсиз педагогикалық мийнет стажына ийе болған маман оқытыўшылардың арасынан таңлаў тийкарында қәлиплестириледи.

Және бир әҳмийетли жаңалық соннан ибарат, академиялық лицейлердиң директорлығына талабанлар академиялық лицейлер бириктирилген жоқары оқыў орынларының ректорлары тәрепинен усыныс етилиўи белгиленбекте.

2017/2018-оқыў жылынан баслап академиялық лицейлердиң оқыўшыларын улыўма билим бериў пәнлери бойынша сабақлықлар менен тәмийинлеў Өзбекистан Республикасы Қаржы министрлиги жанындағы Бюджеттен тысқары республикалық мақсетли китап қорының қаржылары есабынан ижара системасы тийкарында әмелге асырылады.  Кем тәмийинленген шаңарақлардың перзентлери улыўма билим бериў пәнлери бойынша сабақлықлар менен бюджет қаржылары есабынан бийпул тәмийинленеди.

Тағы бир әҳмийетли тәрепи сонда, қарарда академиялық лицей питкериўшилерине анық қәнигеликлер бойынша билим ҳәм көнликпелер бериў нәзерде тутылған болып билимлендириў процеси жуўмақланғаннан ке­йин, оларға мәмлекетлик үлгидеги сертификат бериледи.

Қарарда билимлендириў сапасын арттырыў ҳәм академиялық лицейлерди питкериўшилердиң жоқары оқыў орынларында оқыўды даўам еттириўи ушын айрықша илажлар ислеп шығыл­ған. Онда:

академиялық лицей оқыўшыларының бириктирилген жоқары оқыў орынларындағы мәлимлеме-ресурс орайларынан ҳәм басқа да материаллық-техникалық базасынан пайдаланыў имканиятын кеңейтиў;

ҳәр бир академиялық лицейде оқыўшылардың индивидуаллық қәбилетинен келип шығып, алдынғы педагогикалық ҳәм мәлимлеме-коммуникация технологияларын, электрон билимлендириў ресурсларын, оқыўшылардың дөретиўшилик ҳәм еркин излениўлерине бағдарланған бағдарламаларды ислеп шығыў;

жоқары оқыў орынларының тәжирийбели профессор-оқытыўшыларын академиялық лицейлердиң педагог кадрларына патронаж сыпатында бириктириў;

жоқары оқыў орынларының жумысына баҳа бериўде олар тәрепинен билимлендириўдиң нәтийжелилигин арттырыў бо­йынша академиялық лицейлер менен биргеликте алып барылып атырған жумысларға айрықша итибар қаратыў нәзерде тутылған. Бул бойынша семинар-трениглер шөлкемлестириў, билимлендириў процесине мәлимлеме-коммуникация техноло­гияларын кеңнен енгизиў, шет тиллерди өзлестириў, тәжирийбели профессор-оқытыўшылардың қатнасыўында турақлы шеберлик сабақларын өткериў, академиялық лицей оқытыўшыларына илимий-методикалық жәрдем көрсетиў бойынша алып барылып атырған жумысларды баҳалаў нормаларын ислеп шығыў сыяқлы мәселелер қамтып алынған.

Буннан тысқары, қарарда академиялық лицейлер негизинде басқышпа-басқыш шөлкемлестирилип атырған кәсип-өнер колледжлери ушын зәрүр устаханаларды қурыў ҳәм үскенелеў, сондай-ақ, саат есабынан академиялық лицейлерде жумыс ислейтуғын профессор-оқытыўшылардың айлық мийнет ҳақысын арттырыў ушын мәмлекетлик бюджеттен зәрүр қаржылар ажыратылатуғыны нәзерде тутылған.

Бир сөз бенен айтқанда, қарарда нәзерде тутылған илажлардың әмелге асырылыўы нәтийжесинде академиялық лицейлерде оқытыўдың сапасын ҳәм нәтийжелилигин буннан былай да арттырыў, қәбилетли жасларды ҳәр тәреплеме қоллап-қуўатлаў ҳәм мақсетли билимлендириўге бағдарлаў, перзентлеримиздиң таңлаған қәнигеликлерин пуқта ийелеўи ушын зәрүр шараятларды жаратыўға кең имканиятлар ашылады.

Өзбекистан Республикасы ПрезидентиниҢ «Орта арнаЎлы, кӘсип-Өнер билимлендириЎи мӘкемелериниҢ жумысын буннан былай да жетилистириЎ илажлары ҲаҚҚында»Ғы Қарарына ТҮСИНИК

Излеў

Көп оқылған мақалалар

Сыбайлас сайтлар

Қарақалпақстан Республикасы Жоқарғы Кеңеси ҳәм Министрлер Кеңесиниң газеталары.
Қарақалпақстан баспасөз ҳәм хабар агентлигинде 2007-жыл 7-февральда дизимге алынған. Гүўалық № 01-001
Developed by TUIT NF