Еркин Қарақалпақстан Вести Каракалпакстана 22:40:13, 22.09.2019
Хош келипсиз! | RSS
Сайт мазмуны

Кириў усылы

Өзбекистан Республикасы ПрезидентиниҢ «МӘденият ҲӘм спорт саласында басҚарыЎ системасын буннан былай да жетилистириЎ илажлары ҲаҚҚында»Ғы пӘрманына ТҮСИНИК

Өзбекистан халқына мийнет сүйгиш ҳәм ағартыўшы бабаларымыздан көр­кем дөретиўшилик, архитектуралық ҳәм өнерментшиликтиң әййемги мектеплерине ҳәм дәстүрлерине ийе бийбаҳа және өзине тән мәдений мийрас қалған. Бизге шекем жетип келген тек ғана миллий емес, ал жәҳән мәдений мийрасының ажыралмас бөлеги болған бийбаҳа көркем, сүўретлеў, әмелий, архитектуралық көр­кем өнер дөретпелери ҳәм естеликлери, халық қосықлары, аяқ ойынлар, спорт ойынлары және түрлери буны айқын дәлиллейди.

Ғәрезсизлик жылларында еркин демократиялық раўажланыў жолын таңлаған елимиз алдында миллий мәденият ҳәм көркем өнеримизди тиклеў, қәстерлеп сақлаў ҳәм буннан былай да раўажландырыў, оны заманагөй жәҳән цивилизациясының жетискенликлери есабынан байытыў, өсип киятырған әўладты көп әсирлик дәстүр ҳәм руўхый әдеп-икрамлылық қәдириятларына садықлық руўхында тәрбиялаў бойынша жуўапкерли және қыйын ўазыйпалар тур­ған еди.

Мәденият ҳәм спорт саласында әмелге асырылып атырған мәмлекетлик сиясат халқымыздың үлкен интеллектуаллық ҳәм дөретиўшилик потенциалын жүзеге шығарыў, турақлы раўажланған, физикалық жақтан саламат ҳәм руўхый жақтан жетик шахслардың жәмийетин қурыў, халықтың өсип баратырған руўхый және эстетикалық талапларын тәмийинлеў, мәденият ҳәм спорт мәкемелериниң материаллық-техникалық базасын беккемлеў ушын зәрүр шараятлар жаратты.

Ҳәзирги ўақытта елимизде 39 театр,  175 музей, мыңнан аслам халықтың дем алыў ҳәм мәденият орайлары, дем алыў бағлары, 301 балалар музыка ҳәм көркем өнер мектеби, 296 балалар ҳәм жас өспиримлер  және республика дәрежесиндеги спорт мектеби, 51 мыңға шамалас спорт комплекси, стадионлар ҳәм объектлер жумыс алып бармақта, 2,7 миллионнан аслам бала спорт, музыка ҳәм көркем өнер менен турақлы шуғылланбақта. Мәденият ҳәм көркем өнер, спорт ҳәм денетәрбиясы саласында 69 мың хызметкер мийнет етпекте.

Соның менен бирге, мәденият ҳәм спорт саласында мәмлекетлик басқарыў нәтийжелилигиниң сын көзқарастан талқыланыўы Мәденият ҳәм спорт ислери министрлиги тәрепинен жуўапкер уйым сыпатында өз алдына қойылған кең көлемли мәселелердиң толық орынланыўы тәми­йинленбегенлигин, әсиресе, мәмлекетлик басқарыў ҳәм орынлардағы атқарыўшы ҳәкимият уйымларының жумысын усы салада муўапықластырыў, мәдений-ағартыўшылық ҳәм спорт-саламатландырыў мәкемелериниң материаллық-техникалық базасын беккемлеў, оларды маман кадрлар менен тәмийинлеў бойынша жумыслар жетерли дәрежеде алып барылмағанын көрсетеди.

Буннан тысқары, турмыслық тәжирийбе соны көрсетпекте, бир минис­трликте мәденият ҳәм спорт сыяқлы еки көп қырлы және қыйын салалардың бирлестирилиўи ғалаба денетәр­бияны раўажландырыў, перс­пективалы спортшыларды таңлап алыў системасын жетилистириў, аймақларда театр, классикалық музыка ҳәм басқа да көркем өнер түрлерин кең ғалаба ен жайдырыў бойынша әмелге асырылып атырған илажлардың нәтийжелилигин арт­тырыў имканиятын бермей атыр.

Нәтийжеде Мәденият ҳәм спорт ислери министрлиги өзиниң жумысында көп жағдайларда барлық қолда бар ресурслар менен имканиятларды байрамлардың мәдений илажларын өткериўге ҳәм әҳмийетли халықаралық спорт жарысларына таярлық көриўге қаратыў менен шекленип қалған. Жүзеге келген унамсыз жағдайларды сапластырыў ушын министрликтиң жумысын түп-тийкарынан реформалаў зәрүрлиги пайда болды.

Өзбекистан Республикасы Президентиниң «Мәденият ҳәм спорт саласында басқарыў системасын буннан былай да жетилистириў илажлары ҳаққында»ғы пәрманы мәденият ҳәм спорт саласында басқарыў системасын түп-тийкарынан жетилистириў, бул салада мәмлекетлик сиясатты әмелге асырыўдың нәтийжелилигин кескин арттырыў, Өзбекистан халқының бай ҳәм өзине тән мәдениятын, көркем өнерин және дөретиўшилигин буннан былай да раўажландырыўды тәми­йинлеў, халықтың кең қатламы арасында руўхый ҳәм әдеп-икрамлылық жақтан кәмил инсан болыўына ҳәм саламат турмыс тәризин жүргизиўге умтылыўын хошаметлеўге бағдарланған.

Пәрманға муўапық, Өзбекистан Республикасы Мәденият ҳәм спорт ислери министрлиги сапластырылады ҳәм оның тийкарында Өзбекистан Республикасы Мәденият министрлиги және Өзбекистан Республикасы Денетәрбия ҳәм спорт бо­йынша мәмлекетлик комитети шөлкемлестириледи.

Пәрманға муўапық, Мәденият министрлиги және Денетәрбия ҳәм спорт бо­йынша мәмлекетлик комитеттиң бул салаларда мәмлекетлик сиясатты әмелге асырыў бойынша барлық қатламларды қамтып алатуғын төмендеги тийкарғы ўазыйпалары ҳәм жумыс бағдарлары белгиленгенин айрықша атап өтиў керек:

миллий мәдений ҳәм руўхый мийрасымызды қәстерлеп сақлаў ҳәм байытыў, көркем өнер ҳәм көркем дөретиўшиликти ҳәр тәреплеме раўажландырыў, халықтың руўхый әдеп-икрамлылық ҳәм мәдений дәрежесин буннан былай да арттырыўды хошаметлеў, оны миллий ҳәм дүнья мәдениятының ең жақсы үлгилери менен таныстырыў бойынша системалы илажларды әмелге асырыў;

халықтың кең қатламының, әсиресе, жаслардың санасында ҳәм қәлбинде ғәрезсизлик идеясына, жоқары руўхыйлық ҳәм адамгершилик дәстүрлерине садықлық сезимин және де терең сиңдириўге, радикализм ҳәм экстремизм сыяқлы жат идеяларға қарсы имуннитетти беккемлеўге, жәми­йеттиң өсип киятырған интеллектуаллық, эстетикалық ҳәм мәдений талапларын тәмийинлеўге бағдар­ланған мәдений-ғалабалық илажлар өткериў бойынша жумысларды шөлкемлестириў;

көркем дөретиўшиликтиң раўажланыўын буннан былай да хошаметлеў, дөретиўшилик жәмәәтлерине, әсиресе, дөретиўши жас­ларға ҳәр тәреплеме көмеклесиў, мәденият мәкемелериниң материллық-техникалық базасын беккемлеў ҳәм жумысының нәтийжелилигин арттырыў, олардың имканиятларынан руўхый жақтан жетик, интеллектуаллық жақтан раўажланған ҳәм жоқары мәдениятлы шахсларды тәрбиялаў жумысларында еле де толығырақ пайдаланыў;

халықтың кең қатламлары арасында спорт ҳәм денетәрбиясы менен шуғылланыўды ғалаба ен жайдырыў бойынша кең көлемли жумысларды шөлкемлестириў, физикалық тәрбия ҳәм саламатландырыў, спорт шөлкемлериниң материаллық-техникалық базасын беккемлеў, елимиздиң кәрханаларында спорт бу­йымларын және инвентарьларын ислеп шығарыўды жолға қойыў ҳәм кеңейтиў бойынша усыныслар ислеп шығыўда қатнасыў;

балаларды, әсиресе, қызларды спорт пенен турақлы шуғылланыўға кеңнен тартыў, балалар спортын ҳәр тәреплеме раўажландырыў, балалар спорты билимлендириўиниң сапасын арттырыў арқалы барлық аймақларда балалар спорт объ­ектлери тармағын буннан былай да кеңейтиў, сол тийкарда балалардың денсаўлығын беккемлеў ҳәм олардың турақлы физикалық раўажланыўын тәмийинлеў;

қәбилетли ҳәм перспективалы спортшыларды таңлап алыў, таярлаў және шеберлигин арттырыўдың үзиликсиз системасын жети­лис­тириў бойынша илажларды әмелге асырыў, спорт таярлығы процесине заманагөй технологияларды енгизиў, Олимпиада ҳәм Азия ойынларында, жәҳән ҳәм Азия чемпионатларында және басқа да абырайлы халықаралық жарысларда табыслы қатнасыўын тәми­йинлеў ушын елимиздиң сайланды командаларының тийкарғы қурамын ҳәм сапалы спорт резервин қәлиплестириў;

заманагөй технологиялардан ҳәм алдынғы халық­аралық тәжирийбеден пайдалана отырып, кадрлар таярлаў ҳәм маманлығын арттырыў процесин жетилистириў, мәденият ҳәм спорт саласындағы мәкемелер менен оқыў орынларын жоқары маманлықтағы кадрлар менен тәмийинлеў, мәмлекетлераралық ҳәм халық­аралық байланысларды кеңейтиў және беккемлеў.

Пәрманға муўапық Өзбекистан Республикасы Бас министри А.Ариповтың басшылығында Мәденият министрлигиниң және Дене­тәрбия ҳәм спорт бойынша мәмлекетлик комитеттиң жумысын шөлкемлестириў бойынша Комиссия дүзилди. Комиссияға бир ай мүддетте Мәденият ҳәм спорт ислери министрлигин қайта шөлкемлестириў бо­йынша барлық мәселелерди шешиў, Мәденият минис­трлиги және Денетәрбия ҳәм спорт бойынша мәмлекетлик комитеттиң орайлық аппаратына маман қәнигелерди ҳәр тәреплеме таңлап алыў және кадрлар менен толықтырыўды тәмийинлеў тапсырмасы берилген.

Атап өтиў керек, пәр­манға бола «Ўзбекнаво» эстрада бирлеспеси ҳәм «Ўзбекрақс» миллий аяқ ойын бирлеспеси тийкарында Мәденият министрлиги жанында «Ўзбекконцерт» мәмлекетлик мәкемеси шөлкемлестирилген. Бул мәкеме өзине 2,5 мың дөретиўшилик жәмәәтти ҳәм атқарыўшыларды бирлестиреди және музыка, хореография ҳәм эстрада өнерин раўажландырыў бойынша илажларды әмелге асырыўдың нәтийжелилигин күшейтиў, Өзбекистан халқының руўхый дүньясын, айқын ҳәм өзине тән мәдениятын сәўлелендиретуғын жоқары көркем ҳәм сапалы дөретпелер жаратыўға ҳәр тәреплеме көмеклесиўге имканият береди.

Пәрманға муўапық «Ўзбекконцерт» мәмлекетлик мәкемесиниң жумысын қаржыландырыў, мәденият мәкемелериниң материаллық-техникалық базасын беккемлеў, соның ишинде, оларды үскенелер менен тәмийинлеў ҳәм оңлаў, мәденият ҳәм көркем өнер ғайраткерлериниң Халықаралық фестивальларда ҳәм конкурсларда қатнасыўын тәмийинлеў, Мәденият министрлиги мәкемелери кадр­ларының маманлығын арттырыў ҳәм материаллық хошаметлеў ушын бюджеттен тысқары Мәденият ҳәм көркем өнерди раўажландырыў қорын дүзиў нәзерде тутылған.

Музыкалық билимлендириў ҳәм кадрлар таярлаў системасын жетилистириў мақсетинде Халық билимлендириў министрлигине қараслы Р.Глиэр ҳәм В.Успенский атындағы Республикалық қәнигелестирилген академиялық музыка лицейлери, Республикалық қәнигелестириген музыка ҳәм көркем өнер академиялық лицейи, 301 балалар музыка ҳәм көркем өнер мектеби Мәденият министрлиги сис­темасына өткерилди.

Мәдений-ғалабалық илажларды жоқары дәрежеде өткериўди кеңейтиў мақсетинде «Истиқлол» ҳәм «Түркистон» көркем өнер сарайлары Ташкент қаласы ҳәкимияты ықтыярынан Мәденият министрлигиниң қарамағына өткерилди, олардың өз дәраматлары менен қапланбайтуғын бөлегиндеги қәрежетлерди қаржыландырыў ушын республикалық бюджеттен тыс­қары қаржы ажыратылыўы белгиленди.

Балалар спортын раўажландырыў ҳәм ғалаба ен жайдырыў бойынша алып барылып атырған жумысларды сапа жағынан күшейтиў, балалар спорт объектлериниң материаллық-техникалық базасын беккемлеў, спорт билимлендириўин ҳәм спорт резервлерин таярлаў системасын жетилистириў мақсетинде Өзбекистан Балалар спортын раўажландырыў қорының атқарыўшы аппараты, спорт бағдары бойынша 256 спорт мектеби ҳәм спорт бағдарындағы мектеп-интернатлары Халық билимлендириў  министрлиги ықтыярынан Денетәрбия ҳәм спорт бо­йынша мәмлекетлик комитети қарамағына өткерилди.

Мәденият министрлиги, Қаржы министрлиги, Мийнет министрлигине басқа да тийисли министрликлер ҳәм шөлкемлер менен биргеликте 2017-жыл 1-июльге шекем мәденият хызметкерлерине мийнет ҳақы төлеў ҳәм олардың мийнетин материаллық хошаметлеў сис­темасын жетилистириў бо­йынша Өзбекистан Республикасы Президенти қарарының жойбарын киргизиў тапсырмасы берилди.

Пәрманды әмелге асырыў мақсетинде Өзбекистан Республикасы Президентиниң Мәденият министрлиги және Денетәрбия ҳәм спорт бойынша мәмлекетлик комитеттиң жумысын шөлкемлестириў ҳаққындағы қарарлары қабыл етилген, бул қарарларда олардың шөлкемлестириўшилик структуралары, орайлық аппарат структуралары, Қарақалпақстан Республикасы, ўәлаятлар, Ташкент қаласы, районлар ҳәм қалалардағы аймақлық басқармаларының структуралары тасты­йықланған.

Мәденият министрлиги системасында мәдений-ғалабалық илажларды шөлкемлестириў, мәдений-ағартыўшылық мәкемелерди ҳәм материаллық емес мийрасты раўажландырыў, тараўдағы билимлендириў мәкемелерин методикалық тәмийинлеў, Денетәрбия ҳәм спорт бойынша мәмлекетлик комитети системасында болса спорт ҳәм спорт мәкемелерин илимий-методикалық тәмийинлеў, спорт түрлери бойынша миллий сайланды командаларды қәлиплестириў ҳәм таярлаў бойынша жаңа бөлимлер және штат бирликлери нәзерде тутылған, еки мәмлекетлик басқарыў уйымының структурасына физикалық ҳәм юридикалық шахслардың мүрәжаты менен ислесиў бойынша қәнигелер лаўазымы киргизилген.

Спорт шөлкемлерин, билимлендириў ҳәм спорт билимлендириўи мәкемелерин жоқары маманлықтағы тренерлер ҳәм спорт қәнигелери менен тәмийинлеўди кеңейтиў мақсетинде Халық билимлендириў министрлиги жанындағы Балалар ҳәм жас өспиримлер спорт мектеплериниң хызметкерлерин қайта таярлаў және маманлығын арттырыў ора­йын қайта шөлкемлестириў ҳәм оның Өзбе­кистан мәм­лекетлик денетәрбиясы инс­титуты жанындағы денетәрбиясы ҳәм спорт бойынша қәнигелерди илимий-методикалық тәмийинлеў, қайта таярлаў ҳәм маманлығын арттырыў орайына қосылыўы нәзерде тутылған.

Мәденият министрлигине тийисли министрликлер ҳәм шөлкемлер менен биргеликте еки ай мүддетте өзбек аяқ ойынының бай тарийхый дәстүрлерин қайта тиклеўге ҳәм қәстерлеп сақлаўға бағдарланған Өзбе­кистан миллий аяқ ойынын буннан былай да раўажландырыў бойынша орта мүддетли илажлар бағдарламасын, сондай-ақ, мәде­ният мәкемелериниң материаллық-техникалық базасын беккемлеў, соның ишинде, барлық мәденият ҳәм халықтың дем алыў орайларында китапханалар шөлкемлестириў бойынша усыныслар ислеп шығыў бойынша берилген тапсырма миллий мәдениятымыздың келешектеги раўажланыўы ушын үлкен әҳмийетке ийе.

Өзбекистан Республикасы Президенти тәрепинен қабыл етилген пәрман ҳәм қарарлардың орынланыўы мәденият ҳәм спорт саласында мәмлекетлик сиясаттың әмелге асырылыўын жаңа сапа дәрежесине көтериў, жәмийетте жоқары руўхый ҳәм әдеп-икрамлылық орталығын тәмийинлеў, хал­қымыздың физикалық ҳәм дөретиўшилик белсендилигин арттырыў, жас әўладты бәркамал етип тәрбиялаў ушын зәрүр шараятлар жаратыў, Өзбекистанның көркем өнер ҳәм спорт дүньясында жоқары нәтийжелерге ерисиўге ылайық қәбилетли халық жасайтуғын ҳәм жоқары дәрежеде раўажланған мәдениятқа ийе мәмлекет сыпатында абырайын беккемлеў ушын имканият жаратады.

Өзбекистан Республикасы ПрезидентиниҢ «МӘденият ҲӘм спорт саласында басҚарыЎ системасын буннан былай да жетилистириЎ илажлары ҲаҚҚында»Ғы пӘрманына ТҮСИНИК

Излеў

Көп оқылған мақалалар

Сыбайлас сайтлар

Қарақалпақстан Республикасы Жоқарғы Кеңеси ҳәм Министрлер Кеңесиниң газеталары.
Қарақалпақстан баспасөз ҳәм хабар агентлигинде 2007-жыл 7-февральда дизимге алынған. Гүўалық № 01-001
Developed by TUIT NF