Еркин Қарақалпақстан Вести Каракалпакстана 22:16:59, 02.07.2020
Хош келипсиз! | RSS
Сайт мазмуны

Кириў усылы

ӨЗБЕКИСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ ПРЕЗИДЕНТИНИҢ «НЫЗАМ ҲҮЖЖЕТЛЕРИН ТАРҚАТЫЎ СИСТЕМАСЫН ТҮП-ТИЙКАРЫНАН ЖЕТИЛИСТИРИЎ ИЛАЖЛАРЫ ҲАҚҚЫНДА»ҒЫ ҚАРАРЫНА

ТҮСИНИК

Қабыл етилип атырған нызамлар ҳәм басқа да нормативлик-ҳуқықый ҳүжжетлердиң нәтийжелилиги, бәринен бурын олардың мазмунын ҳәм әҳмийетин орынлаўшыларға, ҳуқықый нормалардың субъектлерге, сондай-ақ, халықтың кең қатламына ҳәм исбилерменлик структураларына өз ўақтында жеткериўди тәми­йинлеўге байланыслы.

Ғәрезсизлик жылларында елимизде нызамлар ҳәм басқа да нормативлик-ҳуқықый ҳүжжетлерди тарқатыў, басып шығарыўды шөлкемлестириў, нормативлик-ҳуқықый ҳүжжетлердиң текстлерин «Өзбекистан Республикасы Нызам ҳүжжетлери мағлыўматларының миллий базасы»нда Lex.uz сайтында орналастырыў бойынша жумыслардың нәтийжелилигин арттырыўға қаратылған салмақлы илажлар әмелге асырылды.

Соның менен бирге, ҳуқықый мәлимлемени тарқатыў ҳәм ҳуқықый үгит-нәсият өткериўдиң әмелдеги системасын сын көз-қарастан талқылаў бул тараўда белгили бир кемшиликлер бар екенин көрсетти.

Атап айтқанда, нызам ҳүжжетлерин, соның ишинде, рәсмий тарқатпаларды тарқатыўдың бирден-бир механизми ҳәм тәртиби жоқ еди, нормативлик-ҳуқықый ҳүжжетлер шолыўларсыз, концепциясыз ҳәм басқа да мәлимлеме материалларысыз басылатуғын еди, мәмлекетлик уйымлардың ҳуқықый үгит-нәсият бо­йынша жумысын нәтийжели муўапықластырыў бо­йынша илажлар белгиленбеген еди.

Нормативлик-ҳуқықый ҳүжжетлерди тарқатыў системасын түп-тийкарынан жетилистириў, нызам ҳүжжетлериниң мазмуны ҳәм әҳмийети ҳаққында орынлаўшыларды ҳәм халықты ҳуқықый хабардар етиўдиң сапасын арттырыў мақсетинде Өзбекистан Республикасы Президентиниң  «Нызам ҳүжжетлерин тар­қатыў системасын түп-тийкарынан жетилистириў илажлары ҳаққында»ғы қарары қабыл етилди.

Бул қарар менен  нормативлик-ҳуқықый ҳүжжетлерди тарқатыўдың бирден-бир тәртибин орнатыў, бул тараўда принципиал жаңа көз-қарасларды белгилеў, жаңадан қабыл етилип атырған нызамлардың орынланыўын шөлкемлестириў механизмлерин беккемлеў ҳәм олардың мазмунын және әҳмийетин халықтың арасында түсиндириў нәзерде тутылмақта.

Жаңадан қабыл етилген нызамлар, басқа да нызам ҳүжжетлерин мәмлекетлик уйымлар ҳәм басқа да шөлкемлерге тиккелей орынлаў ҳәм әмелиятта қолланыў ушын рәсмий тарқатпа арқалы жибериўдиң бирден-бир тәртиби ҳәм мүддетлери белгиленди.

Атап өтиў керек, буннан былай тийисли нызамлар қабыл етилгеннен соң оның орынланыўын, орынлаўшыларға жеткериў ҳәм халық арасында мазмуны ҳәм әҳмийетин түсиндириўди шөлкемлестириўге жуўапкер болған мәмлекетлик уйымлар Өзбекистан Республикасы Олий Мажлиси Нызамшылық палатасына киргизилип атырған нызам жойбарларының текстлеринде көрсетиледи. Бул механизм жаңадан қабыл етилген нызамлардың нәтийжели ҳәм өз ўақтында орынланыўын тәмийинлеўге хызмет етеди.

Қадағалаўды әмелге асырыў жүкленген жуўапкер мәмлекетлик уйым ҳәм шөлкем ҳүжжетке қол қо­йылғаннан кейин оны орынлаў, орынлаўшыларға жеткериў және мазмуны ҳәм әҳмийетин халықтың арасында түсиндириў бойынша илажлар режесин тастыйықлайды.

Тағы бир жаңалық, нормативлик-ҳуқықый ҳүжжетти ислеп шығыў процесинде таярланған мәлимлеме-талқылаў материаллары менен танысыў имканиятының жаратылыўы болып табылады. Буннан былай қабыл етилген нызам ҳүжжетлериниң ҳуқықый мазмунын ҳәм әҳмийетин үгит-нәсиятлаў усы мәлимлеме-талқылаў материаллары тийкарында әмелге асырылады. Бул болса өз гезегинде олардың мазмун-мәнисин толық жеткериўге, халықтың ҳуқықый мәде­ниятын ҳәм санасын арттырыўға хызмет етеди.

Мәселен, нормативлик-ҳуқықый ҳүжжеттиң жойбарын ислеп шығыў тийкарын, оның әҳмийетин, сондай-ақ, қабыл етилиўден күтилип атырған нәтийже бойынша қысқаша мағлыўматты өзинде сәўлелендирген түсиндириў хаты, өзгерислер ҳәм қосымшалар түсиндирилген жағдайдағы салыстырмалы кесте Нызам ҳүжжетлериниң мағлыўматлары миллий базасында да жәрияланады.

Тағы бир әҳмийетли тәрепи соннан ибарат, Әдиллик министрлиги мәмлекетлик уйымлар ҳәм шөлкемлердиң нормативлик-ҳуқықый ҳүжжетлерди тарқатыў бо­йынша жумыс нәтийжелилигин муўапықластырыўшы, методикалық басшылық ҳәм қадағалаўшы ўәкилликли уйым сыпатында белгиленбекте.

Қарар менен сондай-ақ, нызам ҳүжжетлерин тарқатыў тәртиби ҳәм мүддетлери анық көрсетилген нызам ҳүжжетлерин тарқатыў, олардың мазмуны менен әҳмийетин орынлаўшыларға ҳәм халыққа түсиндириў схемасы тастыйықланбақта.

Әдиллик министрлигине нормативлик-ҳуқықый ҳүжжетлерди барлық мәмлекетлик уйымлар ҳәм шөлкемлерге жедел жеткериў ўазыйпасы жүкленбекте. Буннан кейин барлық нормативлик-ҳуқықый ҳүжжетлер қол қойылған күни мәлимлеме-талқылаў материаллары менен бирге қағаз ҳәм электрон түрде Әдиллик министрлигине жибериледи, Әдиллик минис­трлиги болса бир күнлик мүддетте нормативлик-ҳуқықый ҳүжжетлерди ҳәм тийисли мәлимлеме-тал­қылаў материалларын электрон түрде Министрлер Кабинети тәрепинен белгилеп берилетуғын дизим бо­йынша барлық мәмлекетлик уйымлар менен шөл­кемлерге жеткерилиўин тәмийинлейди.

Соның менен биргеликте, Әдиллик министрлиги жаңадан қабыл етилген ҳүжжетлерди Нызам ҳүжжетлери мағлыўматлары миллий базасына бир күнлик мүддетте орналастырады ҳәм ҳәр ҳәптеде Өзбекистан Республикасының Нызам ҳүжжетлери топламында жәриялап барады.

Нызамлардың мазмун-мәнисин халыққа сапалы ҳәм нәтийжели түсиндириў мақсетинде үгит-нәсият илажлары ҳәм түсиндириў жумыслары жуўапкер мәмлекетлик уйымлар тәрепинен медиа-режелер ислеп шығыў, ҳуқықый үгит-нәсият бойынша топарлар дүзиў, дүрким теле, радиошығыўларды шөлкемлестириў, ҒХҚда мақалалар, мәлимлеме материалларын жәрия­лаў ҳәм басқалар арқалы әмелге асырылады.

Буннан тысқары, қарар менен Ҳуқықый үгит-нәсият ҳәм ағартыўшылық бо­йынша мәмлекетлик уйымлардың жумысларын муўапықластырыў бойынша ведомстволараралық кеңестиң жаңа қурамы және оның қурамында ҳуқық қорғаў уйымларының, судлардың, мәмлекетлик басқарыў уйым­ларының, билимлендириў мәкемелериниң ҳәм басқа да шөлкемлердиң ўәкиллери киргизилетуғын аймақлық комиссиялар дүзилмекте.

Соның менен бирге, бул тараўда ўәкиллик уйымларының ролин күшейтиў мақсетинде ҳәр жылы Өзбекистан Республикасы Олий Мажлиси Сенаты ҳәм халық депутатлары Кеңеслеринде Өзбекистан Республикасы Әдиллик министрлигинде ҳәм әдиллик басқармаларының нормативлик-ҳуқықый ҳүжжетлерди тарқатыў саласындағы есапларын тыңлаў әмелияты жолға қойылады.

Қарар нормативлик-ҳуқықый ҳүжжетлерди тарқатыўдың әмелий механизм­лерин, соның ишинде, ҳуқықый мәлимлемени билимлендириў, мәлимлеме-китапхана мәкемелеринде, пуқаралардың өзин-өзи бас­қарыў уйымларында мәж­бүрий тарқатыўды, пуқаралардың өзин-өзи басқарыў уйымлары, пуқаралық жәмийети институтларының белсене қатнасыўында нормативлик-ҳуқықый ҳүжжетлердиң мазмун-мәнисин түсиндириў илажларын әмелге асырыў тәртибин, бул тараўда Өзбекистан Республикасы Олий Мажлиси палаталары, Министрлер Кабинети, Әдиллик минис­трлиги ҳәм басқа да мәмлекетлик уйымлардың ўәкиллигин ҳәм жуўапкершилигин нәзерде тутатуғын «Ҳуқы­қый мәлимлемени тарқатыў ҳәм оннан пайдаланыўды тәмийинлеў ҳаққында»ғы нызам жойбарын ислеп шығыўды нәзерде тутады.

Сондай-ақ, Нызам ҳүжжетлери мағлыўматлары миллий базасын жетилистириў, атап айтқанда, ең көп талап етилетуғын нормативлик-ҳуқықый ҳүжжетлер текстлериниң инглис тилиндеги мағлыўматлар банкин жаратыў бойынша илажлар белгиленбекте.

Бул қарардың орынланыўын тәмийинлеў ҳуқықый мәлимлемени заманагөй мәлимлеме-коммуникация технологиялары жәрдеминде тарқатыў системасын түп-тийкарынан жетилистириўге, орынлаўшыларды ҳәм халықты нызамшылықтың мазмун-мәниси ҳаққында хуқықый хабардар етиўдиң сапасын буннан былай да арттырыўға хызмет етеди.

Излеў

Көп оқылған мақалалар

Сыбайлас сайтлар

Қарақалпақстан Республикасы Жоқарғы Кеңеси ҳәм Министрлер Кеңесиниң газеталары.
Қарақалпақстан баспасөз ҳәм хабар агентлигинде 2007-жыл 7-февральда дизимге алынған. Гүўалық № 01-001
Developed by TUIT NF