Еркин Қарақалпақстан Вести Каракалпакстана 18:27:52, 02.07.2020
Хош келипсиз! | RSS
Сайт мазмуны

Кириў усылы

БАЛАЛАР   ЖАНКҮЙЕРИ

Ямаса шыпакердиң шыпабағыш сөзлери

Оның қолында шыпа тап­қан балалардың ата-аналарының өтиниши менен олардың қуўанышына себепши болған ислери ҳаққында кишигирим мақала жазбақшы екенлигимизди билдиргенимизде, ол қысынып: «Сизлер жоқары баҳалап отырған бул ислердиң бәри мениң шыпакерлик ўазыйпам, сизлер мениң кең жәмийетшиликке шыпакер қәниге сыпатында айт­пақшы болған сөзлеримди ғана жеткериң»,- деди мақаламыз қаҳарманы.

Гүлчехра Хожабаева 2000-2007-жыллар Ташкент Педиатрия институтының Нөкис филиалын табыслы тамамлап, өз мийнет жолын Республикалық Туберкулёзге қарсы гүресиў диспансериниң Балалар бөлиминде шыпакерликтен баслайды. Гүлчехра медицинаның фтизиатрия тараўын таңлап ҳәм усы қәнигелик бойынша 2008-2010-жылларда ординатурада оқыўды даўам еттирип, жетик қәниге болып жетилисиўинде исми көпке белгили болған илимпаз ҳәм шыпакер, медицина илимлериниң кандидаты Дәрибай Дошетовтың мийнети айрықша болды. Ол өз устазы ҳаққында: «Дәрибай аға мениң медициналық билимимди жетилистириў менен ғана шекленбестен, шыпакер ушын ең зәрүр пазыйлетлерден болған сабырлылық, талапшаңлық, басқалардың дәртин өз дәртиңдей қабыллай билиўди де үйреткен» деп оны айрықша ҳүрмет пенен тилге алады.

Бәршемизге белгили, туберкулёз кеселлиги социаллық орталығымызда ҳәрқандай инсанның жәмийеттеги орны менен байланыслы болған абырайына белгили дәрежеде кери тәсир етиўши кеселликтиң бири. Әпиўайы айтқанда, көпшилик бул кеселлик пенен аўырған адамлардан өзлерин алып қашады. Ҳәзирги медицинаның ең раўажланған дәўиринде де санамызда хожайыншылық етип атырған усы пикир бул кеселликтиң өз ўақтында емлеўханада даўаланылмай, ҳәтте көпшилик ата-аналардың балаларын өз бетинше надурыс даўалатып, кейин оны асқындырып алыўы  әпиўайы ҳалға айланғанлығы да сыр емес. Ата-аналардың усындай қәтешиликлери себеп, қыйын жағдайға түскен жас балаларды өмирге қайтарыў ушын бар билимин, шыдамын қурал етип кеселликке қарсы гүресиў Гүлчехраның күнделикли жумысына айланған.

Бир күни Қазақстан менен шегаралас «Каракалпакия» елатынан Жанполат  деген 11 жасар бала диспансерге кеселлигин бираз өтлестирип келген еди. Баланың шаңарағында анасы ҳәм еки қыз апасы болып, басқа жақынларының көбиси Қазақстанға көшип кеткен екен. Олардың бул аўҳалынан хабар тапқан Гүлчехра наўқас бала ушын өз есабынан жыллы кийим, зәрүр  азық-аўқатларды диспансерге жеткерип турды. Баланың және бир машқалаға дус келиўи олар жасайтуғын «Каракалпакия» елаты еле ДОТСтың қурамына киргизилмеген еди. Жас қәниге ушын илажсыз истиң өзи жоқ екенлигин соннан билиң, сол аймақтың жергиликли поликлиникасы бас шыпакери менен сөйлесип, бала ушын дәрилерди сол аймаққа жеткерип бериўди де өз мойнына алады. Нәтийжеде баланың денсаўлығы тикленди.

Биз оннан ўәдемизге муўапық кең жәмийетшиликке айтпақшы болған сөзи ҳаққында сорағанымызда, ол: «Туберкулёз кеселлигине қарсы гүресиў тек бизиң аймағымыз да ғана емес, дүньяның көпшилик, ҳәтте раўажланған еллердиң медицина тараўлары ушын да баслы машқалалардың бири. Оны даўалаўда бахтымызға үлкен имканиятлар жаратылған. Сонлықтан бир ўақытлары еми жоқ есап­лан­ған бул кеселлик бүгинги күнде даўалы деп табыл­ған. Баслы мәселе, кең жәмәәтшиликтиң бул кеселликке мүнәсибети, яғный, адамларда медициналық мәденияттың еле жетерли дәрежеде емеслигинде. Базы ата-аналар бул кеселликтиң асқынған түри балалардың денсаўлығына қаншелли дәрежеде қәўип екенлигин еле де дурыс түсинип жеткени жоқ. Көпшилик жағдайда олар орталықтың бул кеселликке болған мүнәсибетинен келип шығып ис тутады ҳәм өзлериниң адамлар арасындағы абырайын перзент мәпинен үстин қояды. Мени қәниге ретинде айрықша тәшиўишке салатуғын нәрселердиң және бири, бул бүгинги күнде жас ата-аналардың дәриге өшлиги. Өз бетинше дәриханалардан ҳәр қыйлы дәрилерди иштириўди ямаса инекция салыўды әдет етиўлериниң ақыбети нелерге алып келетуғыны ҳаққында пүткиллей түсиникке ийе емес. Надурыс емлениў жас организмде иммунитеттиң пәсейиўине алып келеди ҳәм онда туберкулёз бактерияларының жанланыўына да шараят жаратыўы мүмкин.

Бизиң Республикалық туберкулёзге қарсы гүресиў диспансеримиз  де мәмлекетимиз ҳәм Дүнья жүзилик денсаўлықты сақлаў шөлкеминиң дыққат орайында тур­ған мәкемелердиң бири. Диспансеримиздиң бас шыпакери Қ.Қудайбергеновтың нәтийжели ҳәрекетлери арқасында диспансер дүньяжүзилик стандартлар дәрежесиндеги медициналық үскенелер менен тәмийинленди, имаратымыз толық реконструкциядан шығып, әтирапында абаданластырыў ислери алып барылмақта. Ең баслысы, туберкулёз кеселлигин емлеў бағдарлары ислеп шығылып, бул ушын диспансердиң дәри-дармақ пенен толық тәмийинленгени. Бул жерде тек сынаўдан өткен, нәтийжелиги анық­лан­ған дәрилер ғана системалы түрде буйырылады...

Бөлимде бийпәрўалық деген түсиниктиң өзи жоқ. Бул жерде  адамлардың бир-бирине болған жыллы мүнәсибети ҳүким сүреди. Бөлимниң тазалығы ҳәм наўқаслардың саламатлығы ушын жуўап беретуғын шыпакерлерден баслап хызметкерлерге дейин күндизди түнге уластырып жуўырып-желип хызмет етеди. Ми­йирбийкелер ҳәр бир наўқас­тың шыпакер тәрепинен буйырылған дәрилерди өз ўақтында қабыллаўын қатаң бақлап барады. Бөлимдеги жумыслардың пуқта түрде алып барылыўы әлбетте, усы бөлимниң баслығы Гүлчехраның өз исине болған жуўапкершилиги, талапшаңлығы, даўаланып атырған балаларға деген аналарша мүнәсибети ҳәм бөлим жәмәәтиниң аўызбиршилигине байланыслы екенлиги көринип тур.

Биз өз гезегинде пер­зент­леримиздиң денсаўлығының ҳақыйқый сақшысы  Гүлчехрадай ҳәм оның жәмәәтиндей қәнигелердиң арамызда көп болыўын қәлеймиз.

З.АТАЖАНОВА,

Г.НУРАТДИНОВА.

Излеў

Көп оқылған мақалалар

Сыбайлас сайтлар

Қарақалпақстан Республикасы Жоқарғы Кеңеси ҳәм Министрлер Кеңесиниң газеталары.
Қарақалпақстан баспасөз ҳәм хабар агентлигинде 2007-жыл 7-февральда дизимге алынған. Гүўалық № 01-001
Developed by TUIT NF