Еркин Қарақалпақстан Вести Каракалпакстана 09:39:40, 21.08.2018
Хош келипсиз! | RSS
Сайт мазмуны

Кириў усылы

МӘмлекет мҮлкине кыянет

Халқымызда әзелден жол салыў, көпир қурыў — ең жоқарғы дәрежедеги саўаплы ислерден саналған. Себеби, ески заманларда ҳәзирги ўақыттағыдай техникалар, қурал-сайманлар, ҳүкимет тәрепинен ажыратылған арнаўлы қаржы дереклери болмағанлығы ушын бул ислерди әмелге асырыўдың машақаты аўыр бол­ғанлығы бәршемизге мәлим. Сонлықтан да, жол салған, көпир қур­ған адамларға халықтың ҳүрмети шексиз болып, көпирлер халықтың мүшкилин жеңиллестирип, айдын жоллар адамларды өз мәнзиллерине бийқәтер жетиўинде узағын жақын етип келген.

Ал, ҳәзирги дәўирде автомашиналарға отырғанда ийнимиз қыймылдамайтуғын дәрежедеги жолларды салып пайдаланыўға тапсырыўда, заманагөй көпирлерди қурыўда ҳүкиметимиз тәрепинен жетерли дәрежеде қаржы ажыратылып, бул тараўда ҳәр жыл сайын кең көлемли жумыслар әмелге асырылмақта. Тек ғана усы имканиятлардан мақсетке муўапық пайдаланып, белгилеп берилген қаржыларды өз орны менен жумсай билсек болғаны. Себеби, бул жоллар, көпирлер улыўма халықтың пайдаланатуғын мүлки, ал, оған қыянет етиўге ҳеш кимниң ҳақысы жоқ.


... Бирақ, усындай бағдардағы жумысларды әмелге асырыўда өз лаўазымынан пайдаланып, биле тура қәлбеки ҳүжжетлерди рәсмийлестириў яки жырып жеў сыяқлы жынаятқа қол урғанларды жоқарыда атап өткенимиздей, халыққа қыянет етиўшилер менен теңлестирсек қәтелеспейтуғын шығармыз, бәлким. Мәўленбердиев Сабырбай Сәрсенбаевич усы тараў бо­йынша жоқары мағлыўматлы қәниге, Қарақалпақстан көпир хожалығын сақлаўға қәнигелестирилген оңлаў-пайдаланыў мәмлекетлик кәрханасы, «Қарақалпақ­автожол» аймақлық жоллардан пайдаланыў мәкемеси директоры лаўазымларында бир неше жыл даўамында ислеп келип, бир қатар жергиликли ҳәм халықаралық әҳмийеттеги жолларды салыўға басшылық еткен. Лекин, ол бир қатар жағдайларда жол қурылысында пайдаланылыўы зәрүр бол­ған материалларды жетерли дәрежеде ислетпей, жумыслардың сапасыз орынланыўына себепши болған ҳәм жол қапламаларында насазлықлар пайда болып, кәрханаға бир неше миллион сум муғдарында зыян жеткизген.

Сөзлеримизди анық санлы көрсеткишлер менен дәлиллеп өтетуғын болсақ, С.Мәўленбердиев Қарақалпақстан көпир хожалығын сақлаўға қәнигелес­тирилген оңлаў-пайдаланыў мәмлекетлик кәрханасы директоры лаўазымында ислеп келген жылларда Республика жол қорының буйыртпасы тийкарында А-380 «Гүзар-Бухара-Нөкис-Бейнеў» автомобиль жолының ПК110-ПК60, ПК51-ПК39 ҳәм ПК30-ПК6 аралығында 2008-жылы әмелге асырыл­ған жолдың сыртқы қатламына ислеў бериў жумысларында 7200 метр квадрат орын­ға битум менен шебин матер­иалларын жетерли дәрежеде пайдаланбай, жумыслардың сапасыз орынланыўына жол қойған ҳәм кәрханаға 10 миллион 770 мың 100 сум муғдарында зыян жеткизген. Сондай-ақ, усы жол қурылысында 2009-жылдың март-ноябрь айларында автогрейдер механизминен пайдаланыў саатына 245,17 саат қосып жазып, кәрханаға 10 миллион 579 сум муғдарында зыян жеткизиўге себепши болған.

Буннан тысқары, тексериўлер дәўиринде С.Мәўленбердиевтың кәрхана бас инженери А.Рахимов, бас есапшысы З.Палекеевлар менен жынайый тил бириктирген ҳалда, 2008-2009-жылларда А-380 «Гүзар-Бухара-Нөкис-Бейнеў» автомобиль жолының 1057,6-1108,6-километр аралығында 2550 метр квадрат орында беккемлеў жумыслары толық орынланбаған болса да, мағлыўматнама, есап-фактураларға толық орын­лан­ғанлығы ҳаққында қәлбеки мағлыўматлар киритип, 13 миллион 279 мың сум муғдарындағы жүдә көп қаржыларды өзлестириў жолы менен талан-тараж етиўге жол қойғанлығы анықланған.

«Деңгенениң үлкенин түйе сойғанда көресең» дегендей, бул талан-тараж етилген қарежетлерге еле таңланбасақ та болар екен. Себеби, қолымыздағы суд ҳүкиминде келтирилген мағлыўматлар менен танысып шығар екенбиз, С.Мәўленбердиевтың 2008-жылдың июнь-ноябрь айлары аралығында усы жол қурылысының 1057,6-1108,6-километр аралығында 18026 метр квадрат орында ислеў бериўде 108 миллион 882 мың 100 сум, сол жылдың екинши ярым жыллығында тәкирарый түрде және де ҳүжжетлерди қәлбекилестириў жолы менен 4 миллион 314 мың 745 сум, 2009-жылда болса 6 миллион 994 мың 095 сум муғдарындағы қарежетлерди өзлестириў жолы менен талан-тараж еткенлигиниң гүўасы боламыз.

Ал, «Қарақалпақавтожол» аймақлық жоллардан пайдаланыў кәрханасы директоры болып ислеп келген жылларда оның қурамындағы районлық кәрханалар балансында болған автомобиль жолларын қайта оңлаўға ажыратылған қарежетлердиң мақсетли сарпланыўы бойынша өз ўақтында қадағалаў ислери алып барылмағанлығы нәтийжесинде Қараөзек, Тахтакөпир, Хожели, Шоманай, Қанлыкөл, Төрткүл, Беруний, Шымбай, Кегейли, Нөкис, Әмиўдәрья, Елликқала ҳәм Қоңырат районлық жол хожалығы кесип алып ислеў, оңлаў, пайдаланыў кәрханалары тәрепинен 2008-жыл июль айынан 2010-жылдың июль айы аралығында жәми 318 миллион 167 мың 600 сум муғдарында финанслық кемшиликлерге жол қо­йылып, жынаяттың пайда болыўына себепши болған.

С.Мәўленбердиевтың Қарақалпақстан көпир хожалығын сақлаўға қәнигелестирилген оңлаў-пайдаланыў мәмлекетлик кәрханасы, «Қарақалпақавтожол» аймақлық жоллардан пайдаланыў мәкемеси директоры лаўазымларында ислеген жылларында өз хызмет лаўазымынан пайдаланып әмелге асырған жынайый ислери Жынаят ислери бойынша Нөкис қалалық судында көрип шығылып, Өзбекстан Республикасы Жынаят Кодексиниң белгиленген статьялары бойынша тийисли жаза тайынланды...

Қ.АЖИБАЕВ.

Излеў

Көп оқылған мақалалар

Сыбайлас сайтлар

Қарақалпақстан Республикасы Жоқарғы Кеңеси ҳәм Министрлер Кеңесиниң газеталары.
Қарақалпақстан баспасөз ҳәм хабар агентлигинде 2007-жыл 7-февральда дизимге алынған. Гүўалық № 01-001
Developed by TUIT NF