Еркин Қарақалпақстан Вести Каракалпакстана 15:09:42, 23.08.2019
Хош келипсиз! | RSS
Сайт мазмуны

Кириў усылы

 

 

Интернационал шаңарақ

Белорус қызы Плескач Тамара Ивановнаны аўыл арасындағы баспа краннан еки шелек суў толы ийнағашын асынып, үйине төте жол менен қайтып киятырғанда ушыраттық. Оның тек бет-әлпет түр-түси, сын-сымбаты ғана өзге журттың қызы екенлигин билдирип тур. Болмаса, апамыздың үстине кийген шайы көйлеги, басындағы айдынлы орамалы, қоңсы абысын-келинлери менен қушақ ашып көрисиўлери, ҳал-жағдай сорасыўлары оны айнымаған қарақалпақтың кейўаны ҳаялы етип таслаған.

 

“Жазмыштан озмыш жоқ” дейди ата-бабаларымыз. Шығысы Витебск ўәлаяты Сененская районының қызы Тамараның келешекте дуз-несийбеси алыс Кегейли районының “Аралбай” аўылына шашылатуғынлығы оның жети уйқылағанда түсине кирмеген шығар. Қам сүт емген бенде емеспиз бе? Қәне айтыңлар, ким өзиниң ата мәканынан айырылғысы, тили, дини, үрп-әдет ҳәм салт-дәстүрлери басқа-басқа ғайры журтта жасағысы келеди? Ҳешкимниң де... Лекин, муҳаббат аталмыш сезим шегара билмейди, миллет, ел таңламайды екен.

 

 

Биз сөз етпекши болған турмыслық ўақыяның басланыўы 1979-жыллары жүз берген. Қаракеңниң шоқ жигитлериниң бири Балтабай Дәўлетмуратов сол жыллары Белоруссияның Могилев қаласында өзиниң ўатан алдындағы әскерий хызмет ўазыйпасын өтеп жүрип, қураллас дослары менен өзлери жайласқан бөлимше жанындағы қус фабрикасына қонаққа барады. Сол әақытлары ол жерде ислеәшилердиң басым кӨпшилиги ҳаял-қызлар болып, соның ишинде қаладағы училищеде оқыйтуғын бир топар жас қызлар да усы мӘкемеде Өзлериниң оқыў-Өндирислик Әмелиятын Өтеп атырған екен. “Себеп пенен себет арбаға минеди” дегендей, байрам себеп жайылған дастурхан дӨгерегинде ушырасып, танысып қалған жаслар кешеде ойын-заўық қурып, мӘз-майрам, жай-парахат тарқасады. Бирақ, Балтабай тҮни бойы жаңа танысқан узын бойлы, талдырмаш қәўметли Тамараны ойлай-ойлай таңды атырады. Сөйтип жүрип, күн артынан күн өтти. Еки жас және бирнеше мәрте ушырасып, тиллесип, жҮдӘ жақын досласып кетти. Деген менен, әақыт деген жылдырым атты ҳешким де тоқтатып тура алмайды, Балтабайдың да Әскерий хызмет дәўири питип, елге қайтатуғын пурсаты жетти. Бирақ, еки сүйген жүректиң бир-биринен айырылыўы аңсат па?

Солай етип, қарекеңниң баяғы шоқ жигити армиядан аўылға қайта оралады. Бирақ, еки арада хат жазысыў, сырласыў тоқтамайды. Жигиттиң анасы Жәмийла дәслебинде баласына ерк бермегени менен жаслардың мухаббатына тосқынлық ете алмады. Белоруссияда қоңсы-қоба, дос-яранды шақырып кишигирим той берип, таза келинди алып қайтады. Олар келгеннен соң той-тамашаның Үлкени аўылда өтип, еки жас қосылады. Таза келин есикке түскен дәслепки кҮнлери халқымыздың тилин, үрп-әдет дәстүрлерин билмей Әдеўир қыйналады. Лекин, ондағы сабыр-төзим, тил ҳәм өнер үйрениәге деген уқыплылық барлық қы­йыншылықты да артта қалдырып, оны Үлкен шаңарақтың ең сүйикли келинине айландырады. Соңынан ол пахташылық бригадасына жумысқа орналасып, пахта отағын, теримине, қулласы, аәыл хожалығында не жумыс болса барлығына да белсене қатнасады. Өзиниң мийнеткешлиги, кишипейиллиги, Үлкен-кишиге сыйласығы менен аәыл халқының турмысына тезден енисип кетеди.

- өарақалпақ халқының бир-биреәге деген дослығы, мийирманлығы, ақкөкиреклиги, адамгершилиги, миймандослығы, мәртлиги, ҳәзил-дәлкек сөзге шеберлиги менде үлкен тәсир қалдырды. әсиресе, енемиздиң келинлерин өз қызындай етип әлпешлеп тәрбиялаўы, шийрин сӨзлилиги ийилип тҮскен жериме деген сҮйиспеншилигимди арттырып, мени ҳақыйқый қарақалпақ келинине айландырды,-дейди Тамара Плескач биз бенен болған сәўбетинде.

Халқымыздың миллий Үрп-Әдет, салт-дӘстҮрлерин Өз бойына терең сиңдирип алған белорус қызы усы Өткен 31 жыл ишинде Өмирлик жолдасы Балтабай менен бес қыз, бир уллы болды. Оларды оқытып камалға келтирди. Туңғышы Елена ҳәм екиншиси Рано Шымбайда, Камила Қоңыратта, Роза Тахтакөпирде, ГҮлнарасы болса Халқабадқа келин болып, Өз алдына отаў тигип кеткен болса, 1993-жылы туәылған генжетайы Баҳаўатдин өткен жылы Нөкис Олимпия резервлери колддежин табыслы тамамлап, өз қәнигелиги бойынша аәылда жумыс ислемекте. әне, турмыстың усындай машақатлы жолларын басып өткен еки халық перзентлери болса, ҳӘзир ақсақаллы ата, ақ шашлы ана болып, “Қумшүңгил” аўылында ең бахытлы шаңарақлардың бири болып, тыныш-татыў турмыс кеширмекте.

Ә.ОРАЗОВ,

Өз хабаршымыз.

Кегейли районы.

 

 

Излеў

Көп оқылған мақалалар

Сыбайлас сайтлар

Қарақалпақстан Республикасы Жоқарғы Кеңеси ҳәм Министрлер Кеңесиниң газеталары.
Қарақалпақстан баспасөз ҳәм хабар агентлигинде 2007-жыл 7-февральда дизимге алынған. Гүўалық № 01-001
Developed by TUIT NF