Еркин Қарақалпақстан Вести Каракалпакстана 10:28:37, 02.06.2020
Хош келипсиз! | RSS
Сайт мазмуны

Кириў усылы

Сөздиң күши

 

Халқымызда жүдә бир таўып айтылған гәп бар; адамды бир аўыз сөз жолдан-да шығарады, жолға да салады. Себеби, орны таўып айтылмаған бир аўыз сөздиң ақыбетинен ағайин-туўысқан, дос-яран, жасы үлкен-жасы кишиниң арасынан ала пышық өтеди.

Ал, керисинше кәтқудалық бир аўыз сөз жағаласқанды жарастырады, есерди жолға салады. Әсиресе, өмир сүриўдиң бағытын еле дурыслы меңгере алмай жүрген жаслардың келешегине үлкен тәсир жасайды.


Бурынғы заманлары бул ўазыйпаны дилўар-шешенлер атқарған. Олардың қәтқудалық сөзлери адамларды жақсылыққа баслаған. Турмыслық эталоны болып хызмет еткен.

Батыста, Шығыс Европада көп жыллар бурын, ал, бизиң елимизде XX әсирдиң басларынан баслап бул ўазыйпаларды баспасөз өз мойнына ала баслады.

Олар бара-бара адамларды тәрбия­лаў, халықты белгили бир бағдарға жетелеўши жәмийетлик-сиясий қурал дәрежесине көтериле баслады.

Елимиздеги ҳақыйқый биринши газета Исмайыл Абидов тәрепинен 1906-жылы 27-июньде «Тараққый» атамасында шыға баслады. Солай етип, ғәрезсизлигимизден кейин бул сәне миллий баспасөзимиздиң туўылған күни-баспасөз ҳәм ғалаба хабар қураллары хызметкерлериниң кәсиплик байрамы сыпатында белгиленип келинбекте.

Қарақалпақстанда дәслепки газета 1919-жылдың июнь айында рус тилинде «Известия Амударьинского испольнительного комитета» деген атамада жарық көрген болса, қарақалпақ тилиндеги туңғыш газета 1924-жылы «Еркин Қарақалпақ» болып шыға баслаған. Бул газеталар бүгинги күнги республикамыз баспасөзиниң қос арысы есапланған «Еркин Қарақалпақстан» ҳәм «Вести Каракалпакстана» газеталарының тийкарын қурады деп толық айта аламыз.

Ҳәр жыл сайын дүнья жүзинде баспасөз еркинлиги күни 3-майда белгиленип келинбекте. Бул сәнениң кең түрде белгилениўи 1991-жылдың усы сәнесинде Бирлескен Миллетлер Шөлкеми ҳәм ЮНЕСКО тәрепинен Намибия мәмлекетиниң Виндхук қаласында болып өткен «Виндхук декларациясы» менен байланыслы. Бул декларация Африка баспасөзиниң ғәрезсизлиги ҳаққында жәриялаған еди. Сонлықтан, БМШ тәрепинен 1993-жылы бул сәнени «Дүнья жүзилик баспасөз еркинлиги» деп белгилеп, 1993-жылдан бул күн байрам сыпатында белгиленип келинбекте.

Ҳүкиметимиз тәрепинен журналистлерге ҳәр жыл сайын берилетуғын республикамыздағы ең үлкен сыйлық «Алтын қәлем» миллий сыйлығы да тап усы күни анықланып, тапсырылады.

Өзбекстан Республикасында ғалаба хабар қураллары емин-еркин ҳәрекетленбекте, цензураға жол қойылмайды. «Ғалаба хабар қураллары ҳаққында»ғы, «Журналистлик кәсипти қорғаў ҳаққында»ғы, «Авторлық ҳуқықы ҳәм түрлес ҳуқықлар ҳаққында»ғы, «Мәлимлеме алыў еркинликлери ҳәм кепилликлери ҳаққында»ғы ҳәм басқа да кабыл етилген нызамлар, әлбетте, буның айқын дәлили.

XXI-әсир дүньяда информация әсири. Бүгинги компьютерлер дәўири адамзат дүньясында хабар таратыў бойынша жылдырым тезликтеги өзгерислер алып келмекте. 1996-жылы дүнья жүзилик тармақ есапланған интернетке бизиң баспа­сөзимиз де жалғанып, қабыллаў ҳәм сыртқа шығарыў мүмкиншилигине ийе болмақта.

Газета сөзи-бул халық сөзи. Ол журналистлер арқалы әмелге асырылады. Сонлықтан олардың қолында гә нәзик, гә қылыштан өткир қурал бар. Буннан ҳақыйқатлық жолында пайдаланайық.

Руслан АРЗИЕВ.

Излеў

Көп оқылған мақалалар

Сыбайлас сайтлар

Қарақалпақстан Республикасы Жоқарғы Кеңеси ҳәм Министрлер Кеңесиниң газеталары.
Қарақалпақстан баспасөз ҳәм хабар агентлигинде 2007-жыл 7-февральда дизимге алынған. Гүўалық № 01-001
Developed by TUIT NF