Еркин Қарақалпақстан Вести Каракалпакстана 00:19:23, 31.05.2020
Хош келипсиз! | RSS
Сайт мазмуны

Кириў усылы

 

САЛАФИЯ АFЫМЫ

ЖӘМИЙЕТИМИЗГЕ ЖАТ!

Елимиздиң ғәрезсизлигине ерисиўи менен дүнья жаңалықларынан тереңирек хабардар болып, экономикалық, дипломатиялық қатнасықлар барған сайын раўажланып бармақта. Елимизде қоспа кәрханалар дүзиў, бир елден екинши елге барып жумыс ислеў, бирге ислесиў жоллары раўажланбақта.

Усылар менен бир қатарда, ислам динине нызамлы түрде кең мүмкиншиликлер жаратылды. Беруний, ибн Синалар өткир илимге ийе болып, мийнетлери менен дүньяға танылды. Имам Бухарий, имам Термизий, Муҳаммад Хорезмий, Нажмиддин Кубра киби уллы инсанлардың руўхлары шад етилмекте. Булар өз гезегинде сырт еллердиң қызығыўшылығын арттырмақта.


Деген менен, сондай унамлы ислер менен бирге, жӘмийетимизге жат ҳәрекетлердиң елимизде кӨзге тасланыўы ашынарлы. Бундай ҳәрекетлерди бизиң елимиздеги тыныш, абадан раўажланыўды кӨре алмаўшылардың иси деп тҮсинемиз. Усындай бузғыншы ҳәрекетлердиң бири салафийлер ағымы болып табылады. Салафийлик ағымының “Ваххабий”, “Мусылман бирадарлары”, “Ўзбекистон ислам ҳаракати”, “Акромийлер”, “Хизб-ут тахрир” сыяқлы экстремистлик ағымлар менен идея­лық, руўхый бирлиги соннан анық билинеди, оларда Муҳаммед ибн Абдулваххоб пикирлери идеалластырылған.

Изертлеўшилердиң жазыўынша, салафийликке XVIII Әсирде Муҳаммед ибн Абдулваххоб тийкар салғаны дӘреклерде кӨрсетиледи. Ваххобийлик ағымы ўӘкиллери Өзлерин “Ваххобий” деп емес, бӘлки, “Салафий” аты менен атайды екен. ТҮсиндирме сӨзликте кӨрсетилиўинше, “Салаф” сӨзи араб тилинде “Әўелги Өткенлер, “Өтмиште жасағанлар, Өткен ата-бабалар жолынан барыўшы” мӘнилерин береди. Солай етип, бул ағымның тийкарғы мақсети - ваххобийлик сыяқлы “тек жалғыз Аллаға ибадат етиўге, сыйыныўға қайтыў”, Исламда адас­қан фирхалардың (комитет) пикирлеринен тазалаўдан ибарат.

Бул кҮнде салафийлер бирнеше топарларға бӨлинип кеткен. Оларды улыўмаластырып еки топарға бӨлип қараўға болады. Бириншиси қаттықол салафийлер болып, олар тийкарынан агрессив бағдарға ийе ҳәм дӘслепки (ислам дини пайда болған) дӘўирдеги жағдайға қайтыўды гӨзлеўшилер. Олар да еки топарға бӨлинеди: “мӘселелерди шешиўдиң тек бир жолы - ислам мӘмлекетин дҮзиў дейтуғынлар”, екиншиси “нызамларды Өзгерттириў ҳәм шӘрият ағымларын жӘрия етиў менен бирге машқалалардың шешимин табыў мҮмкин” дейтуғынлар.

Буларға ақыл жуўыртып қарасақ, кӨп заманлардан бери қанша раўажланыўшылық болып, илим менен техниканың жетискенликлери турмысқа енип, кҮнделикли Өмиримизден Өз орнын таўып атыр. Лекин, Өзбекстанда да бурын салафийлик кӨзқарастағы кисилер болған. Олардың базылары барлық заманагӨй техникаларды бийкар етип, ҳәтте телевизор кӨриўди де “ҳарам” деп ҳәдден ас­қан болса, басқалары бундай жалған ағымды қабыл етпеген.

Деген менен, шет еллерге барып жумыс ислеп келиўши айырым адамлар Өзлери билип-билмей бузғыншы ағымға қосылып, солардың шығарған китап, китапшаларын нызамсыз жол менен елге Әкелип, жӘмийетке жат ҳәрекет етиўшилер нызам алдында жуўап берип атыр. Атап айтқанда, бирнеше мӘрте ескертиўлерге қарамастан, “Өусханатаў” аўыл пуқаралар жыйыны аймағында жасаўшы бир пуқара Өазақстанға қатнап жҮрип, бизиң нызамымыз бойынша қадаған етилген китапларды Әкелгени ҳәм диний ислерде нызамсыз ҳәрекет еткени ушын нызам алдында жуўап бериўге мӘжбҮр болды.

ҲӘр бир инсан Өзиниң иси менен қылўасына саналы қатнас жасаўы керек. Өураны КӘримниң Исро сҮресиниң қү-аятында “(ҲӘй инсанӘ) Өзиң (анық) билмеген нӘрсеге ермеӘ Себеби, қулақ, кӨз, тилдиң ҳәр бири ҳаққында (ҳәр бир инсан) жуўапкер болады (жуўап береди)” делинген. Соның ушын да, Өзбекстан Республикасы нызамларын басшылықа алып, мусылманшылықта дурыс тҮсинип, парахат турмысымыздың қӘдирине жетип, бунда жасларға Өрнек кӨрсетип жасаўымыз керек.

Алматдийин ҳажы

ӘБДИРАЗАҚОВ,

Кегейли районы “Мағзан ийшан” масжидиниң имам-хатиби.

Излеў

Көп оқылған мақалалар

Сыбайлас сайтлар

Қарақалпақстан Республикасы Жоқарғы Кеңеси ҳәм Министрлер Кеңесиниң газеталары.
Қарақалпақстан баспасөз ҳәм хабар агентлигинде 2007-жыл 7-февральда дизимге алынған. Гүўалық № 01-001
Developed by TUIT NF