Еркин Қарақалпақстан Вести Каракалпакстана 10:33:52, 02.06.2020
Хош келипсиз! | RSS
Сайт мазмуны

Кириў усылы

КОММУНАЛЛЫҚ ТӨЛЕМЛЕР — АБАДАНЛЫҒЫМЫЗ ТАЯНЫШЫ

Халқымыздың күнделикли турмысы жылдан-жылға абаданласып, мәдений-социаллық турмыста буннан бирнеше онлаған жылларға салыстырғанда айтарлықтай жетискенликлерге ерисилмекте. Әсиресе, бунда халықты, сондай-ақ, халық хожалығы тараўларын тәбийғый газ, электр энергиясы, аўыз суў менен тәмийинлеў жумыслары жетилистирилип, буларсыз бүгин күнделикли турмыс тиришилигин көз алдымызға келтириўдиң өзи қыйын. Ҳүкиметимиз халыққа коммуналлық хызмет көрсетиўдиң сапасын арттырыў, яғный тәбийғый газ, электр энергиясы, аўыз суў менен тәмийинлеўди үзилиске түсирмеў бойынша бирқатар баҳалы илажлар ислеп шығылып, олар табыслы әмелге асырылмақта. Оларды халыққа жеткерип бериў ушын миллион-миллион сум муғдарында қарежетлер сарпланады. Сонлықтан пайдаланылған коммуналлық хызметлер төлемлери өз ўақтында төленип барылса, бул баҳалы отынларды жеткерип бериўде узилиске туспейди.

Өйлеримизде электр шырақлары жақты, жайларымыз жылыўы ушын пайдаланылған газ ҳӘм электр энергиясының тӨлем пуллары Өз ўақтында тӨленип барылыўы тийис. Лекин, гейпара пуқаралар Өз рӘҳӘтине пайдаланып атырған тӘбийғый газ, электр энергиясының тӨлем пулын Өз ўақтында тӨлемей, ақыбетинде қарыздарлыққа ушырайды. Егер, коммуналлық тӨлем пулларын Өз ўақтында тӨлеп барғанда бундай қыйын аўҳалға тҮсип қалмаған болар еди. ҲӘр бир пуқара соны жақсы тҮсиниўи керек — коммуналлық хызметлери ушын тӨлем пулын Өз ўақтында тӨлеп бармаған пуқараларға белгиленген нызам тӘртибинде шаралар кӨриледи.

Бул бағдардағы илажларды жеделлестириў бойынша Өзбекстан Республикасы Министрлер Кабинетиниң 2004-жыл 1-ноябрьде коммуналлық тӨлемлерди Өз ўақтында Өндириў илажларын жетилистириўге қаратылған 511 ҳӘм 512-санлы қарарлары қабыл етилип, бул қарарлар талабын орынлаў бо­йынша суд департаментиниң өарақалпақстан Республикасы аймақлық басқармасы район (қала) суд орынлаўшылар бӨлимлери тӘрепинен бирқатар жумыслар Әмелге асырылмақта.

Биз жоқарыда айтып Өткенимиздей, пайдаланылған газ, электр энергиясы ушын тийисли тӨлем пулын Өз ўақтында тӨлеп бармаған физикалық ҳӘм юридикалық тӘреплерди даўагерлер судқа бериўге ҳақысы бар. Усы коммунал кӘрханалары тӘрепинен дебиторлық қарызларды қысқартыў бойынша суд қарарына яки нотариал кеңсесиниң орынлаў ҳҮжжетлерин мӘжбҮрий Өндириў ушын суд департаментиниң өарақалпақстан Республикасы аймақлық басқармасы суд орынлаўшыларының район (қала) бӨлимлерине мҮрӘжат етилмекте.

Өз гезегинде суд орынлаўшылары Өзбекстан Республикасы “Суд ҳүжжетлери ҳәм бас­қа да органлар ҳүжжетлерин орынлаў ҳаққында”ғы нызамына ҳәм басқа да норматив ҳуқықый-ҳүжжетлерге тийкар берилген орынлаў ҳүжжетлериниң орынланыўын тәмийинлейди.

Атап Өтсек, суд қарары бо­йынша орынлаў ҳүжжети суд орынлаўшыларының район (қала) бӨлимлеринен келип түскеннен кейин тийисли төлем пулын нызамда белгиленген бес кҮнге шекемги мүддетте өз ерки менен тӨлемесе, Өзбекстан Республикасы ҲӘкимшилик жуўапкершилик ҳаққындағы кодексиниң 198-статьясы, 1-бәнтине муўапық физикалық ҳӘм юридикалық шахслардан ең кем ис ҳақының 10 есесинен 15 есесине шекем жәрийма қолланылатуғын болса, Өзбекстан Республикасы Президентиниң “Өзбекстан Республикасы әдиллик министрлиги жанындағы Суд департаментиниң суд қарарларын орынлаў, материаллық-техникалық жақтан ҳӘм қаржы менен тӘмийинлеў системасын жӘне де жетилистириў ис-илажлары ҳаққында”ғы 2007-жыл 1-ноябрьдеги Пө-722-санлы қарарына тийкар физикалық шахстан кӨрсетилген сумманың 1 % муғдарында, ал, юридикалық шахстан кӨрсетилген сумманың 2 % муғдарында орынлаў жыйым пуллары қосып Өндириледи.

Суд орынлаўшыларының район (қала) бӨлимлери хызметкерлери тӘрепинен коммуналлық тӨлем пулларын тӨлемей киятырған физикалық ҳӘм юридикалық тӘреплерге нызам талапларына муўапық шаралар көрилмекте. Пайдаланылған коммунал хызмети ушын ти­йисли төлем пулды өз ўақтында төлеп барыў ҳәр бир пуқараның ҳӘм юридикалық тәреплердиң миннетли ўазыйпасы болып табылады. Бул мәселениң әҳмийети ҳаққында бөлимлеримиз тәрепинен өзин Өзи бас­қарыў уйымлары, тийисли тараў хызметкерлери менен биргеликте мәкеме ҳәм кәрханаларда, қала ҳәм аўыл мәкан пуқаралар жыйынларында тҮсиник жумыслары алып барылмақта. Тийисли төлем пулларын өз ўақтында төлеп бармағанлықтан қарыз үстине қарыз жамалып, гейпара пуқаралар ҳәм юридикалық тәреплер қыйын аўҳалға тҮсип қалмақта. Пайдаланылған коммунал хызметлердиң тӨлем пуллары ўақтында Өндирилмегенликтен халыққа тӘбийғый газ, электр энергиясын Өз ўақтында жеткерип бериў де қыйынласады.

Сонлықтан коммунал тӨлемлери — бул халқымыз абаданлығын тӘмийинлеўде, яғный олардың электр энергиясы, тӘбийғый газ, ишимлик суўы менен иркинишсиз пайдаланып барыўында таяныш хызметин атқарады. Буны ҳӘр бир пуқара жақсы тҮсинип, усыған ылайық ис тутып жасап билиўи тийис.

Б.СУЛТАМУРАТОВ,

Суд департаментиниң Қарақалпақстан Республикасы аймақлық басқармасы кеңсе меңгериўшиси.

Излеў

Көп оқылған мақалалар

Сыбайлас сайтлар

Қарақалпақстан Республикасы Жоқарғы Кеңеси ҳәм Министрлер Кеңесиниң газеталары.
Қарақалпақстан баспасөз ҳәм хабар агентлигинде 2007-жыл 7-февральда дизимге алынған. Гүўалық № 01-001
Developed by TUIT NF