Еркин Қарақалпақстан Вести Каракалпакстана 14:05:46, 26.05.2019
Хош келипсиз! | RSS
Сайт мазмуны

Кириў усылы

БАЖЫХАНА ХЫЗМЕТИНИҢ ПИДАЙЫСЫ

(Очерк)

ҚАЗАҚДӘРЬЯДА ҚОМЛАНҒАН ҚАНАТ

Халқымыздың уллы сөз зергери Ибрайым Юсуповтың:

Ҳәр түп терек, ҳәр үй бунда

Суўға баққан, Қазақдәрья.

Қарақалпақтың тарийхында,

Атқа шыққан Қазақдәрья, ­ деп жырлағанындай, халқымыз тарийхында өзиниң ылайықлы орнына ийе бол­ған Қазақдәрья елатынан ел хызметине жараған әжайып инсанлар, озық ойлы, жүйрик тилли жазыўшы-шайырлар, белгили алымлар жетилисип шыққаны көпшиликке мәлим.

Киндик қаны әйне Қазақдәрьяға там­ған Бийсенбай аға да өзиниң даңқ­лы аўылласлары салып кеткен соқпақтан жүрди. Бул соқпақ келешекте оны өмирдиң кең гүзарына алып шықты.

 

­ Жас гезлеримде Қазақ­дәрья тәбияты гөззал, аң-қусқа бай, аўылдың ортасынан дәрья ҳарлап ағып турған мәкан еди, ­ деп еслейди балалық шағын Бийсенбай аға. ­ Мойныңды созсаң, Арал теңизи аспан менен тутасып кеткендей көк-көмбек болып көринеди. Аўылымыз дәрьяның еки бо­йына жайласқан. Сол ўақыттағы теңиздиң, дәрьяның аты-ҳаўазасы әлемди сүйсиндирген, жесең таңлайыңда татыйтуғын түрли-түрли балықларын, ушы-қыйырсыз көгилдир аспанында дизилип ушқан аққуў, ғаз-үйреклерин айтпайсыз ба?..

Дәслеп муғаллим, соңынан балықшылық, шарўашылық хожалықларында басшы жумысларда ислеген Сапарбай Абдрамановтың шаңарағында 1956-жылы дүньяға келген Бийсенбай жаслайынан зийрек, илим-билим алыўға ықласлы болып өсти. Қазақдәрьяның әжайып инсанлары, гөззал тәбияты, аң-қуслары ҳәрқәдемде оған тасқын илҳам-йош, таўсылмас заўық бағышлар еди. Усындай орталықта ойнап-өсип, аўылындағы орта мектепти тамамлаған жас өспирим үлкен әрманлар жетегинде Ташкент қаласына жол алды. Усы қаладағы политехника инс­титутының механика факультетине ҳүжжетлерин тапсырды. Лекин, кириў имтиханларында жетерли балл топлай алмай, аўылына қайтып келди. Келеси жылы да сәтсизликке ушыраған Бийсенбай бул аралықта хожалық жумысларында ислеп, ата-анасына қол-қанат болды.

Инсан қандай да бир шекти ийелеў ушын шынтлап кириссе, дегенине жетпей қоймас екен. Жоқары билим алыў тилеги бир минут та тынышлық бермеген Бийсенбай ҳүжжетлерин Ташкент политехника институтының таярлық курсына тапсырды. Бул сапары оған әўмет күлип бағып, кириў имтиханларынан сүрникпей өтти. Сегиз айлық курс оқыўлары Бухара қаласында болатуғын еди. Усы курста оқып атырған пайытында Бийсенбай армия қатарына шақырылып, өзиниң азаматлық парызын өтеп те қайтты. 1978-жылы болса таярлық курсын табыслы тамамлап, Ташкент политехника институтының Автоматластырылған системаларды басқарыў факультетине оқыўға түсти.

Студентлик — алтын дәўир, деп бийкарға айтылмаған. Оның умытылмас демлерин басынан кеширгенлер буны жақсы түсинеди. Студент болған адам, бириншиден, белгили бир қәнигелик ийелесе, екиншиден, өзине дос, таныс арттырады. Қала берсе, көпшилик шаңарақлардың қуралыўында да студентлик дәўирдиң орны айрықша. Сол айтқандай, институтта тәлим алып атырған Бийсенбай да өзи менен бирге оқыйтуғын ташкентли Гулнар Байтамаева менен танысып, досласты. Бул дослық бара-бара муҳаббатқа айланып, жулдызлары жарас­қан еки жас институтты питкеремен дегенше шаңарақ қурып та үлгерди.

1983-жылы институтты табыслы тамамлаған Бийсенбай жоллама менен Нөкис әскерий гарнизонына жумысқа келди. Усылайынша, Қазақ­дәрьяның жазық даласында қомлан­ған қанат пайтахтта кеңнен қулаш жайыўын даўам етти.

ӘСКЕРИЙ БӨЛИМНЕН БАЖЫХАНАҒА

­ Мен өмиримниң соқпақларында биринши гезекте өз кәсибимниң маманы болыўың кереклигин түсинип жеттим. Бирге ислесиў, келисим менен исиңди жанландырыў кереклигин аңладым. Себеби, халқымызда «Кең кийим тозбас, кеңесли ел азбас», «Күш,қайда барасаң десе, аўызбиршиликке, дослыққа, туўыс­қанлыққа бараман, депти» деген ҳикметлер бар. Усы ҳикметлерге сүйенип, жумысларымды ақыл-парасатлылық пенен бирлестирип алып барыўды нийет етип, мақсетиме жетиўге еристим, ­ дейди Бийсенбай аға.

Ҳақыйқатында да, ҳадал мийнет етиў, өзине тапсырылған ўазыйпаларды булжытпай орынлаў оның өмирдеги тийкарғы ураны болды. Әскерий гарнизонда ислеген дәўиринде кәсиплеслериниң де, гарнизон басшыларының да исенимине кирди.

Өткен әсирдиң 90-жылларына келип, республикамыздың жәмийетлик-сиясий ҳәм экономикалық турмысында бирқатар өзгерислер жүз берди. Жаңа структуралар, хызмет түрлери пайда болды. Бурынғы аўқамның ыдырап баслаўы менен елимиз шегараларын беккемлеў, анығырақ айт­қанда, бажыхана хызметин шөлкемлестириў зәрүрлиги туўылды. Ҳәр тәреплеме саўатлы, тәжирийбелиқәниге сыпатында Бийсенбай Абдраманов та жаңадан дүзилген бажыхана хызметине тартылды. Кәсиплеслери Мурат Қудияров ҳәм Қуўат Сабуровлар менен жаңа хызметтиң дәслепкиқарлығашлары сыпатында жумыс баслады.

­ Ол ўақытлардағы бажыхана хызметине жаратылған шараятлар менен бүгингисин ҳасла салыстырып болмайды, ­ деп еслейди Бийсенбай аға. ­ Бизлер Нөкис темир жол вокзалының ишинде ажыратылған бир ханада жумыс басладық. Лекин, хызмет шеңбери кеңейген сайын бизлерге жаратылған мүмкиншиликлер кемлик ете берди. Штат бирлигимиз он адамға жеткеннен кейин кеңирек имарат зәрүрлиги жүзеге келди. Қарақалпақстан Республикасы Министрлер Кеңесине еткен мүрәжатымыз унамлы шешилип, Нөкисқаласы ҳәкимияты жанынан шала питкен имаратқа көшип өттик.

Ғәрезсизлигимиз арқасында  шегараларымыздықорғаў әдиўли ўазыйпамызға айланды, экспорт, импорт операциялары, сырт еллер мененқатнасықлар раўажланды, республикамыз экономикасын көтериў, байлығымызды сыртқа нызамсыз алып кетиўдиң алдын алыўға күшли итибар берилди. Мәмлекетлик бажыхана комитети дүзилиўи менен нызам бузыўшыларға тийисли шаралар көриў ҳуқықына ийе болдық, ҳуқыққорғаўшы уйымларқатарынақосылдық...

Усылайынша, жаңадан дүзилген бажыхана топарына «Нөкис СЭБ» деп ат берилди ҳәм ол бажыхана постына айланды. Усы посттың бас инспекторы лаўазымына тайынланған Б.Абдраманов өзиниң бар билими ҳәм тәжирийбесин тараўды раўажландырыў ислерине бағышлады. Қарақалпақстан Республикасы Бажыхана басқармасы дүзилгеннен кейин басқарма баслығының орынбасары, 1997-2002-жылларда болса баслық лаўазымларын атқарды. Басқарма баслығы болып ислеген жылларында тараўды раўажландырыўға, оның материаллық-техникалық базасын күшейтиўге, бажыхана хызметин саўатлы қәнигелер менен толықтырыўға, тийисли техникалар ҳәм транспортлар менен тәмийинлеўге күшли итибар қаратты. Пайтахтымыз орайындағы Пушкин көшесиниң бойында саўлат төгип турған басқарма имаратының бүгингидей дәрежеге келиўинде Бийсенбай ағаның мийнети көп десек, асыра айтқан болмаймыз. Республика ҳүкимети ҳәм Өзбекистан Республикасы Мәмлекетлик бажыхана комитети басшыларының келисими менен Қарақалпақстан Республикасы Бажыхана басқармасының есабына өткерилген бурынғы «Аралводпроект» мәкемесиниң имаратына ири реконструкция жумыслары исленип, басқарма хызметкерлериниң өнимли жумыс ислеўи ушын ҳәр тәреплеме  қолайлы жағдайға келтирилди. 2001-жылдың 29-май сәнесинде пайдаланыўға тапсырылған бул имараттың ашылыў мәресимине Өзбекистан Республикасы Мәмлекетлик бажыхана комитети, республикамыз ҳүкиметиниң басшылары қатнасып, жоқары баҳа берди.

БАХЫТ ИНАМЫ

Инсан өз хызмети менен көзге түсип, ел-халықтың алғысына бөленсе, туўылған үлкесиниң раўажланыўы, гүллеп-жаснаўы жолында ҳармай-талмай мийнет етсе өзин бахытлы санайды. Сол айтқандай, Бийсенбай Абдраманов та республикамыздың социал-экономикалық жақтан алға илгерилеўине үлкен үлесқосып, бахтын тапқан азаматлардың бири. Қарақалпақстан Республикасы Бажыхана басқармасы баслығы лаўазымынан кейин Өзбекистан Республикасы Мәмлекетлик бажыхана комитетинде бөлим баслығы, «Ташкент-АЭРО»қәнигелестирилген бажыхана комплекси кадрлар бөлиминиң баслығы болып ислеген болса, ҳәзирги ўақытта усы комплекстиң Нураныйлар бөлимине басшылық етпекте. Тараўда ислеген минсиз хызметлери ушын полковник дәрежеси, «Қарақалпақстан Республикасына мийнети сиңген жаслар устазы» ҳүрметли атағы менен сыйлықланды. Бүгинги күнде зайыбы Гүлнар апа менен биргеликте тәрбиялап, камалға келтирген перзентлери ­ Тимур Наўайы ўәлаяты хожалық судының баслығы болып ислеп атырған болса, Батыр банк хызметкери. Олардан бири-биринен шийрин ақлықлар сүйип отыр.

— Туўылған жер — инсанның бағы-бостаны, көгилдир аспаны. Ўатанға болған сүйиспеншилигиниң арқасында ҳәр бир инсан бахытқа ериседи. Мине, мен де қушағы ыссы усы мәканда туўылып, камалға келип, Ўатанымның бүгини ҳәм келешеги ушын хызмет еткен азаматлардың қатарында болғаным ушын қуўанышлыман, - дейди Бийсенбай аға.

Жоқарыда айтқанымыздай, ел-халық ийгилиги жолында пидайылық пенен хызмет еткен азаматлардың өмир жолы ҳәрқашан да өрнек. Солай екен, олардан ибрат алып жасаў өсип киятырған жас әўлад ушын артықмашлық етпейди деген пикирде бажыхана хызметиниң пидайысы Бийсенбай Абдраманов ҳаққындағы очеркимизге усы жерде ноқат қоямыз.

Сағындық ЖАНИЕВ,

журналист.

СҮЎРЕТТЕ: Бийсенбай Абдраманов.

Излеў

Көп оқылған мақалалар

Сыбайлас сайтлар

Қарақалпақстан Республикасы Жоқарғы Кеңеси ҳәм Министрлер Кеңесиниң газеталары.
Қарақалпақстан баспасөз ҳәм хабар агентлигинде 2007-жыл 7-февральда дизимге алынған. Гүўалық № 01-001
Developed by TUIT NF