Еркин Қарақалпақстан Вести Каракалпакстана 22:01:17, 18.10.2019
Хош келипсиз! | RSS
Сайт мазмуны

Кириў усылы

«КӨШЕМИЗДЕН  ГҮЗЕ  ТАБЫЛДЫ...» ДЕП РЕДАКЦИЯМЫЗҒА ХАБАРЛАҒАН ҚОҢЫРАТЛЫЛАРДЫҢ ҚУЎАНЫШЫН БӨЛИСКЕНДЕ

Күнделикли тиришилик ғалма-ғалы, район орайындағы «Түркистан» елатлық пуқаралар жыйынының аймағы, жетинши санлы киши көшеде жасаўшы Әлий Ильясов суўық түспестен бурын үйине суў тармақларын тарт­пақшы болады. Үлкен көшедеги суў қубырынан үйине дейинги он бес метр аралыққа пластик труба жат­қарыў ушын «Белорусь» тракторында 2,5 метр тереңликте траншея қаздырған. Еки ҳәптеге шамалас ўақыт өткен соң түни менен нөсер жаўын жаўып шығады. Ертелеп, аўыр жүк машинасында жумысқа баратырса траншеяның топырағы үйилген дүмпешиги менен ишиндеги домалап жатыр­ған нәрселер азанғы қуяш нурына жалт-жулт етискен.

Ылай ҳәм гиртлерин жаўын жуўған шығанақ бойлы, 2,5 литрлик суў сыйымлықтағы тутқасыз еки гүзе менен қазғанда трактор шөмиши тийип сындырған сынықларға қосыла қапталында және екеўиниң басы жарқырап көринер еди.

Албырап қалған Әлий қоңсысы, тарийхшы муғаллим Жумабай Темирбаевтың үйине барып, «гүзе таптым!» десе айтқанына исенбей, «ишиндеги алтын-гүмисин қорып жатқан жыланлар шағып алмасын» деп ҳәзиллесипти.

Көше турғынлары табылған олжаларға қуўанысып, үлкен ойласық пенен гүзелерге қол қатпастан, алдын-ала кең жәмийетшиликке билдириў ушын редакциямызға телефон арқалы хабарлап, тараў қәнигелери — археологлардың араласыўын қәлеп, бирден-бир дурыс шешимге келиседи.

— Мениңше, бул гүзелердиң 100-150 әсирлик жасы бар. Гүзе — күнделикли турмысымызда суў, май қуйып, сүт уйытатуғын әпиўайы ыдысымыз емес пе? Табылған гүзелер нағыссыз, жылы көрсетилген санлар ямаса жазыўлары жоқ. Үш метрлик тереңликтеги ызғар жерде жүз жыллап мүдирмей турғанына ҳайранбыз. Сын­ған сынықлары темирдей зыңылдап турыпты.

Аўылымыз аймағынан алдынғы жылы топыраққа көмилген ески жуўаз табылып еди,-дейди ҳүрметли    демалыстағы Жумабай Темирбаев.

Ө.ӨТЕЎЛИЕВ, өз хабаршымыз. Қоңырат районы.

Автордың түсирген сүўретлери.

РЕДАКЦИЯДАН: Тарийх жылнамаларын бетлесек, елимиздиң арқа-батыс дәрўазасы саналған Қоңырат өтмиши бай, бүгини ҳәм келешеги жарқын үлке. Өнерментшилик — соның ишинде гүлалшылық орта әсирлерден баслап раўажланғаны, ағаш, сүйек, темир ҳәм шойыннан үй руўзыгершилик буйымларын соғып, өз дәўириниң ири саўда орайы болған Қоңыраттың жақын дөгерегиндеги елатларды толық қамтамасыз еткени айтылады.

Гүлалшылық атадан-балаға өткен кәсип болғанлықтан бир жерге топланысып жасар екен. Мәселен, Қоңыраттың әтирапларында «Гүлал аўыл» ҳәм «Гүлал көпир» деген атамалар бүгинги күнге шекем сақланып қалған. Гүлалшылар гүзе, табақ, кесе, зерен, ыбырық (қуман), тандыр ҳәм тағы басқа затларды еленген таза топырақты суўға қарып, ылайын қол ҳәм аяқлары менен ийлеп, қәлиплерине салыпты. Қумбызға күйдиргенде жарылып кетпеў ушын жекен ҳәм бийдайдың майда топанларынан мөлшери менен пайдаланады. Қоңырат — тарийхый ҳәм мәдений естеликлерге бай қала саналғанлықтан ғәрезсизлик жыллары археологиялық илим-изертлеў жумыслары кең көлемде жүргизилмекте. Демек, бүгинги табылған гүзелер менен жуўазхана тарийхына тараў қәнигелери анықлықлар киргизсе ҳәм тийисли баҳасын берсе нур үстине нур болар еди...

Излеў

Көп оқылған мақалалар

Сыбайлас сайтлар

Қарақалпақстан Республикасы Жоқарғы Кеңеси ҳәм Министрлер Кеңесиниң газеталары.
Қарақалпақстан баспасөз ҳәм хабар агентлигинде 2007-жыл 7-февральда дизимге алынған. Гүўалық № 01-001
Developed by TUIT NF