Еркин Қарақалпақстан Вести Каракалпакстана 22:05:16, 18.10.2019
Хош келипсиз! | RSS
Сайт мазмуны

Кириў усылы

ЭЛЕКТР ҮСКЕНЕЛЕРИНЕН ДУРЫС ПАЙДАЛАНАЙЫҚ

Соңғы жылларда республикамыз аймағында жүз берип атырған өртлердиң келип шығыў себеплерин таллайтуғын болсақ, олардың шама менен үштен бир бөлими электр тармақларындағы насазлықлар ямаса электр әсбапларынан надурыс пайдаланыўдың ақыбетинде келип шығып атыр­ғанын көремиз. Бундай өртлер тийкарынан төмендеги еки жағдай себепли жүзеге келеди; 1) электр әсбапларынан пайдаланыў пайытында өрт қәўипсизлиги қағыйдаларына әмел етпеў; 2) электр тармақлары ҳәм электр әсбапларының насазлығы ямаса надурыс пайдаланылыўы.

Электр тармақлары ҳәм электр сымларының насазлығы себепли де көплеген өртлер келип шықпақта. Бизге мәлим, электр сымынан ток өткен ўақытта ол қызады. Егер ток өткизиўши электр сымының диаметри норматив ҳүжжетлерде көрсетилген көлемнен киши болса да сым жоқары дәрежеде қызыўы мүмкин. Бул жағдайда сымның қорғаў қатламының алысыўы гүзетиледи.

Электр тармақларында жүз берип атырған өртлердиң және бир себеби — бул қысқа тутасыў болып табылады. Қысқа тутасыў қорғаў қабықлары желинген еки ток өткизиўши сымның бир-бирине тийиўи ақыбетинде жүзеге келеди. Буның нәтийжесинде ток күши кескин артады, ток өткизиўши сымлар жоқары дәрежеге шекем қызады ҳәм сымлар ерийди. Ақыбетинде қорғаў қабатының алысыўы ҳәм жоқары дәрежедеги жақтылық пайда болады. Жақын әтирапта жаныўшы денелер болса олар да алысады.

Электр әсбапларынан пайдаланғанда төмендеги өрт қәўипсизлиги қағыйдаларына әмел етиў талап етиледи:

- электр ысытыў әсбапларын (плиталарды) тек жанбайтуғын материаллардың үстине қойыў;

- электр тогына жал­ған­ған электр әсбапларын турақлы қадағалаў;

- қолбала ысытыў әсбапларынан пайдаланбаў;

- бир розеткаға бир ўақыттың өзинде бир неше тутыныўшыны жалғамаў;

- электр әсбаплары сымларының вилкаға беккем қатырылыўына итибар бериў;

- электр өткизиўши сымларды бир-бирине қол ямаса атаўыз бенен жал­ғамаў;

- электр өткизиўши сымлар жалғанған жерлерди нағыслы қағаз ямаса алысыўшы материаллар менен қапламаў;

- электр өткизиўши сымларға буйымларды илдирмеў;

- электр өткизиўши сымларды шеге менен қатырмаў, оларды бояў менен боямаў;

- электр сымларының телефон яки радио сымларына ысытыў, суў ҳәм газ қубырларына тийиўине жол қоймаў;

- электр сымларын өз басымшалық пенен өзгерт­пеў.

Егер насазлықлар пайда болса қәнигеге мүрәжат етиў керек. Жоқарыда атап өтилген қағыйдаларға әмел етсек, өз үйимизди өрт апатшылығынан сақлаған боламыз.

Ш.САПАРБАЕВ,

«Тақыятас ЖЭС» АЖин өрттен қорғаў бойынша 4-санлы ӘӨҚБ ӨААТ инженери, сержант.

Излеў

Көп оқылған мақалалар

Сыбайлас сайтлар

Қарақалпақстан Республикасы Жоқарғы Кеңеси ҳәм Министрлер Кеңесиниң газеталары.
Қарақалпақстан баспасөз ҳәм хабар агентлигинде 2007-жыл 7-февральда дизимге алынған. Гүўалық № 01-001
Developed by TUIT NF