Еркин Қарақалпақстан Вести Каракалпакстана 22:18:03, 22.09.2019
Хош келипсиз! | RSS
Сайт мазмуны

Кириў усылы

ҚАСҚЫР ТЫРНАЎЛАРДЫҢ СЫРЫ НЕДЕ?

— Өзиме тиймеген қасқырлар мың жасасын! - деп, адам жоқ жерлерде малақайын ортаға қойып ойласқан, қытығыңа ти­йип сөйлегенди жақсы көретуғын, тақымы қатты Айназар шабандоз жақында теңиз бойындағы үйир-үйир жылқыларын түўеллеп қайтыпты.

— Жолбарыстың сүтин ишпедим-дә, сыйырда саўылғанынан жети есе майлы екени анық. Дәрья нәўпир жыллары ағып-тамып жететуғын суўға теңиз ултанындағы ой-шуқырлар толса жабайы жылқы, түйе, өгизлер менен аң-қуслардың артықмаш несийбеси екен. Екинши «Қарамуш»қа l00 шақырымдай жол басып барғанымда тис шуқлайтуғын шөп таппай, сырдандай далаңлығы  жалықтырып жибереди. Баяғының тоғайлары қандай болса, аң-қуслары да сондай еди.

 

Қараңғы түсе көзлери масаладай жанған бир қасқыр төбеликте улыса адамлар менен мәмилеге келген басқа да тодадағылары тиллерин жалақлатып, ентелесип келисти. Жарақсыз екенимизди билгендей бассынатуғынын қәйтерсең.

Күнниң қызылы батпай-ақ палаткаларына тығылатуғын шар­ўалар менен балықшылардың көрген күнлери қурысын. Жырт­қышлар темирди атламас деген ойда палаткаларын сым менен айландырыпты. Жақты көзинде аўлаған балықларын қасларына жайып қойғаны менен тумлы-тусларынан қасқырлар анталап, бир шетинен ғытырлатып жесе, мыңқ етпей қарап отырасады. Иши күйгенлери темир қасықлары менен темир ыдысларын қағып, қанша даңғырлатса да сескенер емес. Шымбайлы шарўалардың биреўи жол баслап келетуғын арланын атып алғалы өшигип, қастын тиккен...

Гөнерип, ишиўге жарамсыз суўларындағы порсый баслаған ылақалар арықлықтан қуў-сүйек, ал, ылай жейтуғын ақбалықлары иркилдеген семиз, мазасы таңлайыңда татыйды.

Адам жоқта қасқырлардың өзлери суўға түсип балық аўлай алмаса қырлап қалғанлары менен жүрек жалғаған. Тайын олжаға қарынлары шермийисип тойыўдан, қумлықта аўнап-қуўнап, айдың жақтысында бир-бирлерин қуўысып ойнағанлары қызық.  Шет-шебирде жасаса да сақ, арлан қасқыр менен қаншығы төбеликте жән-жаққа қулақларын тосып, қараўыллап жатқанларын абайладым.  Таң ата, жулдызлар семсе зым-ғайып, қайда кеткенлерин билмейсең. Палаткалардың дөгереклериндеги  жайнаған излери менен жартылай жеген балықлары қасқырларды ерксиз еслетеди.

Бир қызығы ҳәм таңланарлық жери, жақын дөгереклердеги қумлардың баўрайларында ҳәр 50 метрден қатара дүзиў сызылған сызықлар — қасқыр тырнаўлардың не мағана аңлатарын биле алмай басымыз қатты. Мәканлап жатырған шарўа, балықшылардың көпшилиги бул тырнаўлар­ға итибар бермеген...

Мен билетуғын бир қасқыр тырнаў — гез келген жерге сараламай, қайларда жүрсе де сол тырнаўын таўып келгендей бул жумбақтың да шешими билген адам­ға жүдә әпиўайы болса керек...

Ө.ӨТЕЎЛИЕВ,

журналист.

Излеў

Көп оқылған мақалалар

Сыбайлас сайтлар

Қарақалпақстан Республикасы Жоқарғы Кеңеси ҳәм Министрлер Кеңесиниң газеталары.
Қарақалпақстан баспасөз ҳәм хабар агентлигинде 2007-жыл 7-февральда дизимге алынған. Гүўалық № 01-001
Developed by TUIT NF